Admin: 1 wersja

2025-10-07T17:10:59Z

1 wersja

← poprzednia wersja

Wersja z 19:10, 7 paź 2025

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus o 04:45, 13 wrz 2020

2020-09-13T04:45:44Z

Nowa strona

[[Kategoria:0]]
{{Uwaga|
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Mojs_I_%C3%81kos
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mojs_I_%C3%81kos&action=history
|nota = angielski
}}

{|
|
|}

{|
|-style="vertical-align:top;"
|
{{Redoslijed|
|poprzednik = [[Borsa Loránd]]
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]] (1287-1288)
|współrządzący =
|następca = [[Borsa Loránd]]
}}
{{Redoslijed|
|poprzednik = [[Ludány Bogomer]]
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]] (1291)
|współrządzący =
|następca = [[Bő Péter]]
}}
{{Redoslijed|
|poprzednik = [[Kőszegi Iván]]
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]] (1291) ?
|współrządzący =
|następca = [[Rátót I. Domokos]]
}}

{|
|
|}

'''Ákos I. Mojs''' (także ''Moys'', ''Majs'' lub ''Majos'' (* nieznana, † po 1299), węgierski baron, [[mistrz skarbu]] w 1291 r.

==Rodzina==

Jego imię pochodzi od łacińskiego wariantu (Moyses) biblijnego imienia Mojżesza<ref name="Kordé">Kordé, Zoltán (2001). ''A székely ispáni méltóság kezdeteiről'' [''O pochodzeniu urzędu przywódcy Seklerów'']. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). ''Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv''. Editura Kriterion. str. 203, 205.</ref>. Mojs urodził się w rodzie [[Ernye]] klanu [[Ákos]] jako syn [[Ákos Albert|Alberta Wielkiego]], [[koniuszy królewski|koniuszego królewskiego]] (1270-1272) i [[Ban Severin|bana Severin]] (1272).<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 415.</ref> Mojs miał dwóch młodszych braci, Jana i Ákosa. Jego stryj [[Ákos Ernye|Ernye Ákos]] był [[sędzia|sędzią królewskim]], więc Mojs był także kuzynem oligarchy [[Ákos István|Stefana Ákosa]].

Mojs miał co najmniej troje dzieci z nieznaną z imienia i pochodzenia żoną:
* [[Mojs II. Ákos|II. Mojs]]a, który zawarł sojusz z oligarchą [[Borsa Jakab|Jakubem Borsą]] i synami zmarłego [[Kán III. László|Władysława Kana]] w 1315 roku i spowodował bunt przeciwko [[I. Károly|Karolowi I]];
* ''magister'' Ellősa, który zmarł przed 1329 r.
* córkę nieznaną z imienia, która wyszła za mąż za [[Sárpataki András|Andrzeja Sárpataka]].<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Ákos 3., Erne - gałąź)</ref>

==Kariera==

Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych mu aktach w 1278 roku. W 1284 roku był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Ung]].<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 40, 64, 69, 209, 218, 239.</ref> Według nieautentycznego dokumentu z 1289 r.był [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą Siedmiogrodu]] (1287-1288).<ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. str. 382.</ref> Chociaż dokument ten jest zdecydowanie fałszerstwem, należy wziąć pod uwagę, że nie ma informacji o drugim wojewodowaniu [[Borsa Loránd|Rolanda Borsy]] w okresie od lata 1285 do 1288.<ref name="Zsoldos" /> Jeśli Mojs I faktycznie sprawował urząd, był on również w tym samym okresie [[ispán]]em komitatu [[Szolnok]]<ref name="Zsoldos" />.

Na polecenie [[Lodomer]]a, [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupa Ostrzyhomia]] i synodu arcybiskupiego, Árbóc (krewny matki króla Węgier [[IV. László|Władysława IV]] i Mojs zostali aresztowani i uwięzieni przez [[Monoszló Péter|Piotra Monoszló]], [[Biskup Siedmiogrodu|biskupa Siedmiogrodu]] w 1288 r., ponieważ Lodomer błędnie sądził, że planowali udać się do Mongołów jako wysłannicy Władysława IV, którego stosunki z kościołem Katolickim były bardzo napięte. Zostali jednak uwolnieni wkrótce.<ref name="Markó" />

Do 1291 r. Mojs I został mianowany [[Przywódca Seklerów|przywódcą Seklerów]]<ref name="Markó" />. Wystąpił z tym tytułem (jako pierwszy znany urzędnik od 1228 r., gdy [[Ludány Bogomer|Bogomer Ludány]] sprawował urząd) 12 marca 1291 r., gdy król Węgier [[III. András|Andrzej III]] potwierdził darowizny ziemskie swojego poprzednika Władysława na rzecz Seklerów z siedziby [[Aranyos]]<ref name="Kordé" />. Jego następcą został [[Bő Péter|Piotr Bő]] na stanowisku do czerwca 1294 r.<ref name="Zsoldos" /> Mojs krótko pełnił także funkcję [[Mistrz skarbu|mistrza skarbu]] od października do grudnia 1291 r., zastępując zbuntowanego [[Kőszegi Iván|Iwana Kőszegiego]].<ref name="Zsoldos" /> Jednak Mojsa zastąpił [[Rátót I. Domokos|Dominik I Rátót]] jeszcze w tym roku. Był jednym z baronów, powierników króla Węgier Andrzeja III w 1296. r.<ref name="Markó" /> Służył jako skarbnik królowej [[Agnes von Ungarn|Agnieszki]] (żony króla Andrzeja) od 1298 do 1299.<ref name="Zsoldos" />

==Przypisy==
{{izvori}}

==Źródła==
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.

* Kordé, Zoltán (2001). ''A székely ispáni méltóság kezdeteiről'' [''O pochodzeniu urzędu przywódcy Seklerów'']. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). ''Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv''. Editura Kriterion. str. 199–207. OCLC 895131650.

* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.

* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

|
{{Urzędnik infobox
|urzędnik = Ákos I. Mojs (węg.)
|imiona =
|tytulatura = [[Wojewoda Siedmiogrodu]] [[Przywódca Seklerów]] [[Mistrz skarbu]] ???
|grafika =
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
|1. od = 1287
|1. do = 1288
|1. powołanie =
|1. poprzednik = [[Borsa Loránd]]
|1. następca = [[Borsa Loránd]]

|2. tytuł = [[Przywódca Seklerów]]
|2. od = 1291
|2. do = 1291
|2. powołanie =
|2. poprzednik = [[Ludány II. Szoboszló]]
|2. następca = [[Bő Péter]]

|3. tytuł = [[Mistrz skarbu]] ??
|3. od = 1291
|3. do = 1291
|3. powołanie =
|3. poprzednik = [[Kőszegi Iván]]
|3. następca = [[Rátót I. Domokos]]

|klan = [[Ákos]]
|ród =
|rodzina =
|pochodzenie = węgierskie
|państwo = [[Królestwo Węgier]] w unii personalnej z [[Królestwem Chorwacji]]
|data urodzenia = data nieznana
|miejsce urodzenia =
|data śmierci = po 1299
|miejsce śmierci =
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec = [[Ákos Albert|Albert]]
|matka = nieznana
|rodzeństwo =

|1. związek = żona
|1. związek z = nieznana
|1. związek od =
|1. związek do =
|1. dzieci = [[Ákos II. Mojs|II. Mojs]] Ellős a daughter
|dokonania =
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
|}

{{SORTUJ:Akos, Mojs 01}}

[[Kategoria:Klan Ákos]]
[[Kategoria:Klany]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
[[Kategoria:Seklerscy przywódcy]]
[[Kategoria:Mistrzowie skarbu]]
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]

Ákos I. Mojs - Historia wersji

Admin: 1 wersja

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus o 04:45, 13 wrz 2020