Admin: 1 wersja

2025-10-07T17:12:06Z

1 wersja

← poprzednia wersja

Wersja z 19:12, 7 paź 2025

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus o 11:42, 30 maj 2020

2020-05-30T11:42:47Z

Nowa strona

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Katarzyna_w%C4%99gierska_(kr%C3%B3lowa_serbska)
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katarzyna_w%C4%99gierska_(kr%C3%B3lowa_serbska)&action=history
|nota = polski
}}

{|
|
|}

{|
|-style="vertical-align:top;"
|

'''Katalin''' (pol. ''Katarzyna węgierska'', chor. ''Katarina Arpadović'', serb. ''Каталина Арпадовић'') (* 1255/1257) - królowa serbska w latach [[1276]]-[[1282]], żona [[Stefan Dragutin|Stefana Dragutina]].

== Rodzina ==
Katarzyna była drugim z sześciorga dzieci [[Stefan V węgierski|Stefana V]] (króla Węgier w latach [[1270]]-[[1272]]) i jego żony Elżbiety [[Połowcy|Kumanki]], córki [[Kocjan (chan)|Kocjana]], chana plemienia Kumanów, szukających po najeździe tatarskim schronienia na Węgrzech. Przyszła na świat około 1255/1257 roku. Jej młodsza siostra Maria poślubiła w [[1270]] roku [[Karol II Andegaweński|Karola II]] [[Królestwo Sycylii|króla Sycylii]]. Druga siostra, Anna, poślubiła w [[1274]] roku następcę tronu cesarzy Bizancjum [[Andronik II Paleolog|Andronika]]. Najstarsza z sióstr, Elżbieta, około [[1295]] roku wyszła po raz drugi za mąż, za króla Serbii [[Stefan Urosz II Milutin|Stefana Milutina]], brata Stefana Dragutina. Brat Katarzyny [[Władysław IV Kumańczyk|Władysław IV]] był królem Węgier w latach [[1272]]-[[1290]]<ref name="Caw">{{cytuj książkę|tytuł=Medieval Lands |nazwisko=Cawley |imię=Ch. |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#KatalinMStefanDragutinSerbia Katarzyna żona Dragutina|język=en}}</ref>.

== Małżeństwo ze Stefanem Dragutinem ==
[[Plik:Srem04-sr.png|thumb|200px|left|Królestwa Stefana Dragutina]]
Data ślubu Katarzyny ze Stefanem Dragutinem nie jest pewna. Część uczonych, w związku z relacją dyplomaty bizantyńskiego, który około 1268 roku przebywał na dworze serbskim i wspominał o obecności na nim Katarzyny, uważa że do zawarcia małżeństwa musiało dojść przed 1268 rokiem. Zdaniem innej części badaczy przyczyną ślubu, była nieudana wyprawa władcy Serbii [[Stefan Urosz I|Stefana Urosza I]] przeciw Węgrom w 1268 roku, która zakończyła się klęską Serbów i wzięciem do niewoli ich króla. Pozwoliło to królowi węgierskiemu [[Bela IV|Beli IV]], dziadkowi Katarzyny, zmusić pokonanego przeciwnika do zaakceptowania ślubu węgierskiej księżniczki z następcą tronu serbskiego<ref name="Fin204">{{Cytuj książkę |nazwisko=Fine |imię =J. |tytuł=The Late Medieval Balkans |strony=204 }}</ref>. Część uczonych uważa, że przy okazji Bela IV wymógł również na Stefanie Uroszu I przyrzeczenie dopuszczenia Stefana Dragutina do udziału w rządzeniu krajem. Nie jest pewne czy wywiązał się z tego zobowiązania i czy Stefan Dragutin objął jakąś władzę nad Serbią po 1268 roku<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko=Ćirković|imię =S.|tytuł=The Serbs|strony=48}} Również K. Stepan uważa, że Stefan Urosz I został zmuszony do dopuszczenia swego syna do udziału w rządach (''Słownik władców świata'', s. 536)</ref>. Ostatecznie w 1276 roku Dragutin zbuntował się przeciw ojcu i przy pomocy wojsk węgierskich pokonał go w bitwie pod Gackiem. Stefan Urosz I abdykował na rzecz najstarszego syna. Sześć lat później (1282) abdykował Dragutin, oddając władzę nad Serbią w ręce młodszego brata Stefana Milutina<ref name="Was113">{{cytuj książkę | tytuł= Historia Jugosławii |strony=113 |nazwisko r= Wasilewski |imię r= T. |autor r link= Tadeusz Wasilewski}}</ref>. Otrzymał wówczas w zamian za władzę nad Serbią rozległe [[apanaże]]: w północno-zachodniej Serbii ziemie z Rudnikiem i Ariljem, rejon Dabaru nad dolnym Limem i Uskoplje w pobliżu Trawunii. Nie jest również wykluczone, że zachował tytuł króla, co pozwalałoby nadal tytułować Katarzynę królową. Dzięki związkom łączącym go poprzez żonę z królami Węgier w 1284 roku otrzymał zarząd nad [[Maczwa|Maczwą]] (ziemie pomiędzy [[Drina|Driną]], [[Sawa (rzeka)|Sawą]] a Morawą) i [[Sirmium]]<ref>Zdaniem J. Fine'a Dragutin otrzymał również od króla węgierskiego część północnej Bośni z Usorą i Soli. {{Cytuj książkę |nazwisko=Fine |imię =J. |tytuł=The Late Medieval Balkans |strony=218 }}</ref>.

== Potomstwo ==
Stefan Dragutin miał z Katarzyną czworo, a nawet sześcioro dzieci:

* [[Władysław Dragutinowicz|Władysława]] (Стефан Владислав II) króla [[Srem]]u ([[1316]]-[[1325]]).
* Elżbietę (Јелисавета Немањић), która wyszła za mąż w 1284 za [[Stefan I Kotroman|Stefana I Kotromanicia]] i urodziła przyszłego króla Bośni, [[Stefan II Kotromanić|Stefana II]].
* Uroszyca (Стефан Урошиц Немањић), (zm. ok 1306) mnicha<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Medieval Lands |nazwisko=Cawley |imię=Ch. |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc233765126 Stefan Dragutin |język=en}}</ref>.
* Urszulę, która przed 1300 rokiem wyszła za Pawła Subicia (Павле Шубић).
* Małgorzatę (?).
* Katarzynę ().

== Przodkowie Katarzyny ==
<div style="clear: both; width: 100%; padding: 0; text-align: left; border: none;" class="NavFrame">
<div style="background: #ccddcc; text-align: center; border: 1px solid #667766" class="NavHead">'''Przodkowie Katarzyny węgierskiej'''<ref>[http://roglo.eu/roglo?lang=en&m=A&i=2166465&v=5&t=N&sosab=10&siblings=on&notes=on&src=on&bd=0&color= Ancestors of Catherine of Hungary]</ref>
</div>
<div class="NavContent" >
<center>{{MiniDrzewoGenealogiczne
|style=font-size: 90%; line-height: 110%;
|border=1
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
|1= 1. '''Katarzyna węgierska'''
|2= 2. [[Stefan V węgierski]]
|3= 3. Elżbieta Kumanka
|4= 4. [[Bela IV]]
|5= 5. [[Maria Laskarina]]
|6= 6. [[Kocjan (chan)|Kocjan]]
|7=
|8= 8. [[Andrzej II węgierski]]
|9= 9. [[Gertruda z Meran]]
|10= 10. [[Teodor I Laskarys]]
|11= 11. [[Anna Angelina]]
|12= 12. Sutoj, chan kumański
|13=
|14=
|15=
|16= 16. [[Bela III]]
|17= 17. [[Agnes of Antioch]]
|18= 18. [[Berthold IV, Duke of Merania]]
|19= 19. [[Agnes of Rochlitz]]
|20= 20. Manuel Laskarys
|21= 21. Ioanna Karatzaina
|22= 22. [[Aleksy III Angelos]]
|23= 23. [[Eufrozyna Dukaina Kamaterina]]
}}</center>
</div>
</div>
== Przypisy ==
{{izvori}}

== Bibliografia ==
* Ch. Cawley: ''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#KatalinMStefanDragutinSerbia Medieval Lands]''. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007.
* John Fine: ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1994. ISBN 0-472-10079-3.
* T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01638-9.
* S. Runciman: ''Nieszpory sycylijskie''. Katowice: Wydawnictwo Książnica, 1997. ISBN 83-7132-116-3.

|
{{Władca infobox
|władca = Katalin (węg.)<br>Katarzyna węgierska (pol.)<br>Katarina Arpadović (chor.)<br>Каталина Арпадовић (serb.)
|imiona =
|tytulatura =
|grafika = Catherine.0.arpad-1-.jpg
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = królowa Serbii
|1. od = [[1276]]
|1. do = [[1282]]
|1. koronacja =
|1. jako = żona
|1. kogo = króla [[Stefan Dragutin|Stefana Dragutina]]
|1. poprzednik = [[Helena (żona Stefana Urosza I)|Helena zwana Andegaweńską]]
|1. następca = Helena Angelina
|dynastia =
|data urodzenia = 1255/1257
|miejsce urodzenia = po 1314
|data śmierci =
|miejsce śmierci =
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec = [[Stefan V węgierski]]
|matka = [[Elżbieta Kumanka (królowa węgierska)|Elżbieta Kumanka]]
|rodzeństwo =
|1. związek z =
|1. związek od =
|1. związek do =
|1. dzieci = Władysław<br/>Elżbieta<br />Uroszyc<br />Urszula (?)<br />Małgorzata (?)<br />Katarzyna (?)
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
|}

{{SORTUJ:Arpadowie, Katalin}}

[[Kategoria:Arpadowie]]
[[Kategoria:Dynasta]]
[[Kategoria:Węgierskie królewny]]
[[Kategoria:Serbia]]
[[Kategoria:Serbskie królowe]]
[[Kategoria:Żony władców]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Árpád-házi Katalin - Historia wersji

Admin: 1 wersja

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus o 11:42, 30 maj 2020