https://natusiewicz.pl/europa/index.php?action=history&feed=atom&title=Aranybulla 2026-07-28T23:08:52Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.38.4 https://natusiewicz.pl/europa/index.php?title=Aranybulla&diff=123&oldid=prev 2025-10-07T17:11:31Z

<p>1 wersja</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 19:11, 7 paź 2025</td> </tr> <!-- diff cache key m1043_1384-1384_:diff::1.12:old-122:rev-123 --> </table>

Admin https://natusiewicz.pl/europa/index.php?title=Aranybulla&diff=122&oldid=prev 2021-01-14T19:08:28Z

<p></p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>[[Kategoria:0]]<br /> {{Uwaga|<br /> |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82ota_Bulla_Andrzeja_II<br /> |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Z%C5%82ota_Bulla_Andrzeja_II&amp;action=history<br /> |nota = polski<br /> }}<br /> <br /> {|<br /> |<br /> |}<br /> <br /> {|<br /> |-style=&quot;vertical-align:top;&quot;<br /> |<br /> <br /> '''Aranybulla''' (pol. ''Złota Bulla Andrzeja II'') – dokument wydany w 1222 roku przez króla Węgier [[Andrzej II węgierski|Andrzeja II]], gwarantujący tzw. ''sługom królewskim'' (tzw. serwienci, późniejsza szlachta średnia) prawa, jakie wcześniej przysługiwały magnatom:<br /> <br /> * nietykalność osobistą<br /> * nietykalność majątkową<br /> * ograniczenie obowiązku służby wojskowej poza granicami Węgier<br /> * władzę sądowniczą nad chłopami<br /> * wolność od podatków<br /> <br /> Król zobowiązywał się także do nie uciekania się do psucia monety. ''Złota Bulla'' zakazywała łączenia urzędów przez jedną osobę, ograniczała możliwość powoływania obcokrajowców na urzędy państwowe.<br /> <br /> Magnaci otrzymali prawo do rokoszu (''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_oporu ius resistendi]'') przeciw królowi, który złamie prawo.<br /> <br /> ''Złota Bulla'' była jedną z podstaw monarchii stanowej na Węgrzech aż do XVIII w. Odegrała dużą rolę w procesie formowania się węgierskiego stanu szlacheckiego. Artykuł o rokoszu skreślono dopiero w 1687 roku, kiedy podczas wojny z Turkami całe Węgry opanował zbrojnie król Leopold I Habsburg (cesarz rzymsko-niemiecki).<br /> <br /> ''Złota Bulla'' wpłynęła na postawy szlachty czeskiej i polskiej. Przyczyniła się do rozwoju przywilejów szlacheckich w Czechach i Polsce.<br /> <br /> == Zobacz też ==<br /> * [https://pl.wikipedia.org/wiki/Magna_Charta_Libertatum Magna Charta]<br /> * [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przywilej_mielnicki Przywilej mielnicki]<br /> <br /> [[Kategoria:Historia Węgier]]<br /> [[Kategoria:Złote bulle]]</div>

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus