Admin: 1 wersja

2025-10-07T17:11:35Z

1 wersja

← poprzednia wersja

Wersja z 19:11, 7 paź 2025

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: Zastępowanie tekstu - ", † " na ", † "

2020-08-08T19:29:01Z

Zastępowanie tekstu - ", † " na ", † "

Nowa strona

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_II_w%C4%99gierski
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrzej_II_w%C4%99gierski&action=history
|nota = polski
}}

{|
|
|}

{|
|-style="vertical-align:top;"
|

[[Plik:Andreas Getrude Ungarn.jpg|thumb|left|220px|Andrzej II z królową Gertrudą z Meran. karta z ''Landgrafenpsalter'' 1211-1213]]

'''II. András''' (pol. ''Andrzej II'', chor. ''Andrija II.'', słow. ''Ondrej II.'', cz. ''Ondřej II. Uherský'') (* [[1176]], † 26 października [[1235]]) – od [[1205]] [[władcy Węgier|król Węgier i Chorwacji]] i od 1206 król [[Księstwo halicko-wołyńskie|halicko-włodzimierski]] ([[łacina|łac.]] ''rex Galiciae et Lodomeriae'').

== Życiorys ==

Młodszy syn króla [[Bela III|Beli III]] i [[Agnieszka z Châtillon|Agnieszki de Châtillon]]. Młodszy brat króla [[Emeryk węgierski|Emeryka]].

W 1211 roku ściągnął do [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] [[Zakon krzyżacki|Krzyżaków]], osadzając ich w [[Burzenland]]zie z zadaniem obrony królestwa przed pogańskimi [[Połowcy|Połowcami]]. Jednak już po kilkunastu latach, w 1225 roku wygnał ich z kraju, gdy zorientował się, iż Krzyżacy bardziej zainteresowani są stworzeniem u niego własnego, odrębnego państwa niż walką z poganami. Wypędzając Krzyżaków z Siedmiogrodu przyznał liczne przywileje [[Sasi siedmiogrodzcy|Sasom siedmiogrodzkim]] (tzw. ''[[Diploma Andreanum]]'' z 1224 r.)<ref>[http://www.sibiweb.de/geschi/7b-history.htm Konrad Gündisch, The History of Transylvania and the Transylvanian Saxons, p. 2.3.2-2.3.3.]</ref>.

Węgrzy nie byli zadowoleni z rządów króla, dlatego władca, chcąc pozyskać rycerstwo i możnych, wydał w 1222 [[Złota Bulla Andrzeja II|Złotą bullę]] – przywilej zwalniający ich z podatków, a także gwarantujący im nietykalność osobistą, prawo wyboru urzędników ziemskich oraz kontrolę rządów przez sejm zwoływany raz do roku. Obiecał też nie rozdawać [[lenno|lenn]] i urzędów obcym.

W latach 1217–1218 brał udział w [[V wyprawa krzyżowa|V wyprawie krzyżowej]], uczestniczył wówczas w obronie [[Akka|Akki]]. Zmarł 26 października 1235 r. i został pochowany w katedrze w Wielkim Waradynie (obecnie [[Oradea]]).

== Przodkowie ==

{{Tree
|osoba = Andrzej II
|matka = [[Agnieszka z Châtillon]]
|ojciec = [[Bela III]]
|matka_matki = [[Konstancja z Antiochii]]
|ojciec_matki = [[Renald z Châtillon|Renald z Chatillon]]
|matka_ojca = [[Eufrozyna Mścisławówna|Eufrozyna]]
|ojciec_ojca = [[Gejza II]]
}}

== Małżeństwa ==

Około roku 1200 Andrzej ożenił się z [[Gertruda z Meran|Gertrudą z Meran]] (siostrą [[Agnieszka z Meran|Agnieszki]] i [[Jadwiga Śląska|Jadwigi]]). Mieli 5 dzieci:
* [[Anna Maria węgierska|Annę Marię]] (1204-1237),
* [[Bela IV|Belę IV]] (1206-1270), następcę Andrzeja,
* [[Elżbieta z Turyngii|Elżbietę]] (1207-1231), świętą, żonę [[Ludwik IV Święty|Ludwika IV Świętego]] – landgrafa [[Turyngia|Turyngii]],
* [[Koloman Halicki|Kolomana]] (1208-1241),
* Andrzeja (zm. 1234).

W lutym 1215 Andrzej ożenił się z Jolantą de Courtenay, córkę z drugiego małżeństwa [[Piotr II de Courtenay|Piotra II]], cesarza łacińskiego. Miał z nią jedynie córkę:
* [[Jolanta węgierska|Jolandę (Jolantę)]] (1215–1251), żonę [[Jakub I Zdobywca|Jakuba I Aragońskiego]], matkę królowej [[Francja|Francji]] – [[Izabela Aragońska (królowa Francji)|Izabeli Aragońskiej]].

14 maja 1234 trzecią żoną Andrzeja została Beatrycze d’Este, córka Aldobrandina I d’Este. Urodziła Andrzejowi pogrobowego syna:
* [[Stefan Pogrobowiec|Stefana Pogrobowca]] (1236–1271), ojca króla [[Andrzej III|Andrzeja III]].

== Przypisy ==
{{izvori}}

|
{{Władca infobox
|władca = II. András (węg.) Andrzej II (pol.) Andrija II. (chor.) Ondrej II. (słow.) Ondřej II. Uherský (cz.)
|imiona =
|tytulatura = Król Węgier i Chorwacji Król Halicko-Włodzimierski
|grafika = Andrew II of Hungary.jpg
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = [[Władcy Węgier|Król Węgier i Chorwacji]]
|1. od = [[1205]]
|1. do = [[1235]]
|1. koronacja =
|1. poprzednik = [[Władysław III]]
|1. następca = [[Bela IV]]
|2. tytuł = Król Halicko-Włodzimierski
|2. od = [[1227]]
|2. do = [[1230]]
|2. koronacja =
|2. poprzednik = [[Mścisław II Udały]]
|2. następca = [[Daniel Halicki]]
|dynastia = [[Árpádowie]] (Arpadowie)
|data urodzenia = [[1176]]
|miejsce urodzenia =
|data śmierci = [[26 października]] [[1235]]
|miejsce śmierci =
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec = [[Bela III]]
|matka = [[Agnieszka z Châtillon]]
|rodzeństwo = [[Emeryk]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]] [[Magyarországi Margit bizánci császárné|Małgorzata]] Salamon István [[Konstancja węgierska (zm. 1240)|Konstancja]]
|1. związek = żona
|1. związek z = [[Gertruda z Meran]]
|1. związek od = ok. [[1200]]
|1. związek do = [[28 września]] [[1213]]
|1. dzieci = [[Anna Maria węgierska|Anna Maria]] [[Bela IV]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]] [[Elżbieta z Turyngii|Elżbieta]] [[Koloman Halicki|Koloman]]
|2. związek = żona
|2. związek z = [[Jolanta de Courtenay]]
|2. związek od = [[1215]]
|2. związek do = czerwca [[1233]]
|2. dzieci = [[Árpád-házi Jolán|Jolanta]]
|3. związek = żona
|3. związek z = [[Beatrycze d'Este]]
|3. związek od = [[14 maja]] [[1234]]
|3. związek do = [[26 października]] [[1235]]
|3. dzieci = [[András magyar királyi herceg|Andrzej]] [[Stefan Pogrobowiec]]
|odznaczenia =
|commons = Category:Andrew II of Hungary
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
|}

{{SORTUJ:Arpadowie, Andras 02}}

[[Kategoria:Arpadowie]]
[[Kategoria:Dynasta]]
[[Kategoria:Królowie Węgier]]
[[Kategoria:Władcy Węgier]]
[[Kategoria:Węgierscy monarchowie]]
[[Kategoria:Węgierscy władcy]]
[[Kategoria:Władcy Rusi Halicko-Włodzimierskiej]]
[[Kategoria:Uczestnicy piątej wyprawy krzyżowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1176]]
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1235]]
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

II. András magyar király - Historia wersji

Admin: 1 wersja

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: Zastępowanie tekstu - ", † " na ", † "