https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej"

2021-03-07T15:22:49Z

Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej"

Nowa strona

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
{{Uwaga|
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_IV_of_Hungary
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stephen_IV_of_Hungary&action=history
|nota = angielski
}}

{|
|
|}

{|
|-style="vertical-align:top;"
|

'''IV. István''' (pol. ''Stefan IV'', chor. ''Stjepan IV'', slow. ''Štefan IV. Ogrski'', słow. ''Štefan IV'', cz. ''Štěpán IV. Uherský'') (* ok.1133, † 11 kwietnia 1165), węgierski monarcha, król Węgier i Chorwacji, wstąpił na tron w latach 1163–1165, gdy koronę uzurpował sobie bratanek, [[III. István|Stefan III]]. Był trzecim synem króla Węgier [[II. Béla|Beli II]], a gdy jego spisek przeciwko bratu, [[II. Géza|Gejzie II]], nie powiódł się, został wygnany z Węgier latem 1157 r. Początkowo szukał schronienia w Świętym Cesarstwie Rzymskim, ale nie otrzymał poparcia od cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I]]. Wkrótce potem został przeniósł się do Cesarstwa Bizantyjskiego, gdzie ożenił się z [[Maria Komnene|Marią Komnene]], córką cesarza [[Manuel I Komnenos|Manuela I Komnenosa]].

Po śmierci [[II. Géza|Gejzy II]] 31 maja 1162 r. cesarz [[Manuel]] próbował pomóc István w walce z jego bratankiem i imiennikiem, [[III. István|Stefanem III]]. Chociaż węgierscy władcy byli gotowi opuścić swojego młodego monarchę, byli zdecydowanie przeciwni Stefanowi i wybrali na króla jego brata [[II. László|Władysława II]]. Władysław II wydzielił Stefanowi księstwo, które obejmowało jedną trzecią królestwa. Władysław II zmarł 14 stycznia 1163 r., a István zastąpił go. [[Bánfi Lukács]], [[arcybiskup Ostrzyhomia]], który był zagorzałym zwolennikiem wydalonego młodego [[III. István|Stefana III]], odmówił mu korony i ekskomunikował go. István pozostał niepopularny wśród węgierskich władców, umożliwiając swemu bratankowi posiadanie armii. W decydującej bitwie, która toczyła się pod Székesfehérvár 19 czerwca 1163 r., Młodszy [[III. István|Stefan III]] rozgromił wojska stryja, zmuszając go ponownie do ucieczki z Węgier.

István próbował odzyskać koronę z pomocą [[Manuel I|Manuela I]] i [[Fryderyk I|Fryderyka I]], ale obaj cesarze go porzucili. Cesarz Manuel osiedlił go w [[Syrmia|Syrmium]], prowincji przejętej od Węgier. István zmarł z powodu otrucia przez stronników jego bratanka podczas oblężenia [[Zimony]] (obecnie [[Zemun]] w Serbii).

== Dzieciństwo i młodość (ok. 1133-1157) ==

[[File:Bela2 pecet.jpg|thumb |left |190px |alt=Béla's seal | The seal of Stephen's father, King [[Béla II of Hungary]]]]

István był trzecim synem króla [[I. Béla|Beli II Ślepego]] i jego żony [[Helena z Raszki|Heleny z Raszki]].<ref>Makk, Ferenc (1994). ''IV. István''. In Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (red.). ''Korai magyar történeti lexikon (9–14. század)'' [''Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)'']. Akadémiai Kiadó. str. 293.</ref><ref name="Kristó" /> Pierwsze odnotowane zdarzenie z życia István miało miejsce za panowania jego starszego brata, [[II. Géza|Gejzy II]], który zastąpił ojca 13 lutego 1141 r.<ref name="Kristó" /><ref name="Bartl">Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan (2002). ''Slovak History: Chronology & Lexicon''. Bolchazy-Carducci Publishers, Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. str. 28–29.</ref> Król Gejza „przyznał zyski książęce swoim braciom”<ref>[''Węgierska Iluminowana Kronika'']: ''Chronica de Gestis Hungarorum'' (Wydawca: Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. (rozdz. 167.121), str. 139.</ref>, Władysławowi i Istvánowi, zgodnie z ''[[Képes Krónika]]''.<ref name="Kristó" /> Choć w kronice nie podano daty tego wydarzenia, historyk [[Hóman Bálint]] napisał, że stało się to w 1146 r. Jednak uczeni [[Makk Ferenc]] i [[Kristó Gyula]] twierdzą, że później, bo około 1152 r., gdy Gejza II oficjalnie wskazał swojego syna, Stefana, jako swego spadkobiercę.<ref name="Kristó" />

Według współczesnego [[Rahewin]]a István został „oskarżony przed królem o aspiracje do władzy królewskiej”<ref name="Mierow">''The Deeds of Frederick Barbarossa by Otto of Freising and his Continuator, Rahewin'' [''Czyny Fryderyka Barbarossy Otto z Freising i jego kontynuatora, Rahewina''] (Tłum. i uwagi z wprowadzeniem Charles Christopher Mierow, współpraca Richard Emery) (2004). Columbia University Press. (3.13.), str. 187–188.</ref><ref name="Makk1989">Makk, Ferenc (1989). ''The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century'' (Tłum. György Novák). Akadémiai Kiadó. str. 66, 68–70, 74, 76, 81–85, 87, 89–91.</ref> wraz z przyjaciółmi Istvána, a zwłaszcza ich wujem, [[Beloš]]em<ref name="Makk1989" />. W obawie przed porwaniem i straceniem przez brata István szukał schronienia w Świętym Cesarstwie Rzymskim latem 1157 r.<ref name="Makk1989" />

<blockquote><cite>
Cesarz [[Fryderyk I]] odbył [[sejm]] w Regensburgu, z wielką liczbą książąt, w oktawie Objawienia Pańskiego. Wśród wielu obecnych byli ambasadorzy {króla Węgier [[II. Géza|Gezy II}. Gdyż jego brat, imieniem {István}, został oskarżony przed królem o dążenie do władzy królewskiej. Uważano, że został podżegany przez księcia {[[Beloš]]a}, wuja obu, bardzo przebiegłego i sprytnego człowieka, który wydawał się łechtać dumę młodego mężczyzny, który już przywykł do zbyt wielkiego honoru. Ale król, podejrzliwy wobec wielkiej uwagi poświęconej swojemu bratu i obawiając się gorszych rzeczy od niego, niż potrzebował, teraz otwarcie oskarżył nie samego człowieka, ale jego przyjaciół i członków jego rodziny i odwrócił wszystko, co powiedzieli lub zrobili przeciwko niemu. Po wygłoszeniu wielu oskarżeń i nakłonieniu wielu osób do złożenia fałszywego świadectwa, król miał zamiar zabić swojego brata. Ten ostatni, dowiedziawszy się, że imperium rzymskie jest azylem dla całego świata, uciekł do cesarza i ze łzami w oczach opłakiwał swój los i gorzkie okrucieństwo brata wobec niego...

– Czyny Fredericka Barbarossy<ref name="Mierow" />
</blockquote></cite>

== Na wygnaniu (1157-1162) ==

[[File:Barbarossa.jpg|thumb |left |190px |alt=A bearded man wearing a crown | [[Frederick I, Holy Roman Emperor]], who did not provide assistance to Stephen]]
[[File:Manuel I Comnenus.jpg|thumb |left |190px |alt=A bearded man wearing a crown | [[Byzantine Emperor]] [[Manuel I Komnenos]] who was willing to support Stephen in seizing the crown]]

[[Fryderk I]], Święty Cesarz Rzymski, był gotów rozstrzygnąć konflikt między [[II. Géza|Gejzą II]] a István i przygotowywał swoich wysłanników na Węgry.<ref name="Makk1989" /><ref name="Engel">Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. str. 51–52.</ref> W odpowiedzi Gejza wysłała delegatów do cesarza.<ref name="Makk1989" /> Fryderyk I początkowo rozważał, że „spór musi zostać zakończony albo przez podział królestwa, albo przez potępienie jednego lub drugiego”, ale w końcu „postanowił odłożyć na bardziej odpowiedni czas rozstrzygnięcie tej kłótni”<ref name="Mierow" />. ponieważ planował najechać Włochy.<ref name="Makk1989" /> W rezultacie, za zgodą Fryderyka I, István wyjechał do Konstantynopola<ref name="Kristó" /><ref name="Makk1989" />, jak udokumentował [[Niketas Choniates]], współczesny historyk, który napisał, że Stephen uciekł „z morderczych szponów swego brata”<ref>''O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates'' [''Bizancjum, Annały Niketasa Choniatesa''] (Tłum. Harry J. Magoulias) (1984). Wayne State University Press. (4.126), str. 72.</ref>.<ref name="Makk1989" />

Bizantyjski cesarz [[Manuel I Komnenos]] przywitał go i zaaranżował małżeństwo Istvána z córką swego bratanka [[Maria Komnene|Marią Komnene]].<ref name="Kristó" /><ref name="Stephenson">Stephenson, Paul (2000). ''Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204''. Cambridge University Press. str. 247, 249–250, 252, 255.</ref> Według [[Gerhoch von Reichersberg|Gerhoha z Reichersberg]] István przy tej okazji przeszedł na prawosławie<ref name="Stephenson" />. Brat Istvána, Władysław, również przybył do Konstantynopola około 1160 r., ale odmówił poślubienia krewnej cesarza<ref name="Makk1989" />.

[[Manuel I]], którego głównym zmartwieniem była niepewność wschodniej granicy jego imperium w tamtym czasie, nie pomagał Istvánowi<ref name="Makk1989" />, dlatego István wyruszył i odwiedził cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I]] w Parmie w pewnym momencie pod koniec 1160 roku lub na początku z 1161.<ref name="Makk1989" /> Obiecał Fryderykowi I „płacić mu 3000 [[marka|marek]] rocznie”, jeśli cesarz pomógłby mu w zdobyciu Węgier<ref name="Makk1989" />. Gdy Fryderyk, który przygotowywał się do oblężenia Mediolanu, nie obiecał żadnej pomocy, István niebawem powrócił do Konstantynopola<ref name="Kristó" />. (Według historyka Paula Stephensona ten epizod miał miejsce w marcu 1164 r.)<ref name="Stephenson" />

[[II. Géza|Gejza II]] zmarł 31 maja 1162 r.<ref name="Kristó" /> W ciągu kilku dni jego 15-letni syn, [[III. István|Stefan III]], został koronowany na króla przez arcybiskupa Esztergoma [[Łukasz]]a<ref name="Kristó" />. Cesarz [[Manuel I]] wysłał wysłanników na Węgry w celu poparcia roszczeń starszego Istvána do korony przeciwko młodemu królowi<ref name="Makk1989" />, jednak węgierscy panowie byli mu przeciwni, ponieważ „''uważali, że niekorzystne było dołączenie do mężczyzny, który był spokrewniony z cesarzem przez małżeństwo i obawiano się, że jako Węgrzy będą rządzeni przez niego jako król, podczas gdy on będzie rządzony „przez cesarza Manuela''”<ref name="Magoulias">''O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates'' [''Bizancjum, Annały Niketasa Choniatesa''] (Tłum. Harry J. Magoulias) (1984). Wayne State University Press. (4.127), str. 73–73.</ref><ref name="Makk1989" /><ref name="Magdalino">Magdalino, Paul (1993). ''The Empire of Manuel Komnenos, 1143–1180''. Cambridge University Press. str. 79–80, XXV.</ref> István powrócił na Węgry wraz z bizantyjską armią pod dowództwem Alexiosa Kontostephanosa<ref name="Makk1989" />. Bizantyjska armia maszerowała aż do Haramu (obecnie Ram, Serbia), gdzie rozpoczęto nowe negocjacje między wysłannikami bizantyjskimi a panami węgierskimi<ref name="Makk1989" />. Opracowano kompromisowe porozumienie: węgierscy panowie uznali roszczenie starszego brata Istvána, [[II. László|Władysława]], do korony, zmuszając [[III. István|Szczepana III]] do ucieczki do Austrii sześć tygodni po jego koronacji<ref name="Makk1989" />.

==Książę i król (1162–1163)==

[[File:Chronicon Pictum P121 A korona elrablása.JPG|thumb |left |190px |alt=A man with moustache and wearing a ducal cap sits on the throne and a horseman carries a royal crown | Stephen's brother, [[Ladislaus II of Hungary|Ladislaus II]], steals the crown from their nephew, [[Stephen III of Hungary|Stephen III]] (from the ''[[Illuminated Chronicle]]'')]]

Władysław został koronowany na króla w lipcu 1162 r. przez [[Mikó]], [[Arcybiskup Kalocsy|arcybiskupa Kalocsa]], ponieważ arcybiskup [[Łukasz]] pozostał lojalny wobec wydalonego króla i uważał Władysława za uzurpatora [25]. István otrzymał „stopień ''urum''” („Mój Pan”) od swojego brata, ponieważ „wśród Węgrów imię to oznacza tego, który odniesie władzę królewską”<ref>''Deeds of John and Manuel Comnenus by John Kinnamos'' [''Czyny Jana i Manuela Komnenusów''] (Tłum. Charles M. Brand) (1976). Columbia University Press. (5.1), str. 155.</ref><ref name="Makk1989" /><ref name="Stephenson" /> Kronika Henryka z Mügeln udokumentowała, że nowo koronowany król nadał Istvánowi jedną trzecią Królestwa Węgier<ref name="Makk1989" /><ref name="Stephenson" />, podczas gdy historyk [[Florin Curta]] określił, że księstwo Istvána obejmowało południowe regiony królestwa.<ref name="Curta">Curta, Florin (2006). ''[https://archive.org/details/southeasterneuro0000curt Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250]''. Cambridge University Press. str. 332–333.</ref>

[[II. László|Władysław II]] zmarł 14 stycznia 1163 r.<ref name="Engel" /><ref name="Kristó" /> [[III. István|Stefan]] został koronowany na króla trzynaście dni później<ref name="Bartl" /><ref name="Stephenson" /> [[Mikó]] z Kalocsy po raz kolejny wykonał ceremonię, ponieważ [[Łukasz]] z Esztergom odmówił ukoronowania go<ref name="Kristó" /><ref name="Stephenson" />. Łukasz nawet ekskomunikował nowego króla, uznając jego rządy za niezgodne z prawem<ref name="Kristó" />. Według Gerhona z Reichersberg Stefan zabronił węgierskim prałatom wysłania wysłanników do papieża [[Aleksander III|Aleksandra III]] lub spotkania legatów papieskich<ref name="Kristó" /><ref name="Makk1989" />.

Stefan, który nazywał się [[III. István|Stefanem III]] w swoim jedynym zachowanym dokumencie, „wydawał się poważny i nadmiernie uciskał główne postacie” na Węgrzech, według Kinnamosa.<ref name="Brand55">''Deeds of John and Manuel Comnenus by John Kinnamos'' [''Czyny Jana i Manuela Komnenusów''] (Tłum. Charles M. Brand) (1976). Columbia University Press. (5.5), str. 160–161, 163.</ref><ref name="Kristó" /><ref name="Makk1989" /> Grupa węgierskich panów podniosła bunt przeciwko królowi na korzyść wydalonego bratanka<ref name="Makk1989" />. Na prośbę Stefana cesarz [[Manuel]] wysłał armię na Węgry w marcu<ref name="Makk1989" />, jednak wiadomość o zbliżającej się armii cesarskiej wzmocniła pozycję István, więc odesłał Bizantyjczyków<ref name="Makk1989" />. Jednak było już za późno i wybuchł bunt, gdy tylko bizantyjskie wojska opuściły Węgry.<ref name="Makk1989" />

Za zgodą cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I]] wydalony młody István zebrał armię niemieckich najemników i niezadowolonych władców węgierskich i rozpoczął kampanię przeciwko swojemu stryjowi<ref name="Makk1989" />. Decydująca bitwa odbyła się pod Székesfehérvár 19 czerwca 1163 r., starszy [[III. István|Stefan III]] został rozgromiony przez swojego bratanka<ref name="Makk1989" /><ref name="Stephenson" />. Bratanek jednak został pojmany podczas bitwy, lecz wkrótce został uwolniony za radą arcybiskupa [[Łukasz]]a<ref name="Kristó" />.

== Ostatnie lata (1163–1165) ==

Po wydaleniu István albo odwiedził cesarza Fryderyka przed wyjazdem do Cesarstwa Bizantyjskiego, albo pospieszył do [[Sardica|Sardiki]] (obecnie [[Sofia]] w Bułgarii), by spotkać się z cesarzem [[Manuel]]em<ref name="Stephenson" /><ref name="Makk1989" />. W Sardice zaproponował zaakceptowanie zwierzchnictwa [[Manuel]]a I, jeśli cesarz pomógłby mu odzyskać koronę<ref name="Makk1989" /><ref name="Kristó" />. Cesarz [[Manuel]] „podarował mu pieniądze” i zmobilizował armię do inwazji na Węgry.<ref name="Brand55" /><ref name="Stephenson" /><ref name="Makk1989" /> Jednak wkrótce cesarz „zdał sobie sprawę, że István nie mógłby wtedy rządzić ziemią Węgrów” i wynegocjował traktat pokojowy z bratankiem Istvána, Stefanem w Belgradzie<ref name="Brand55" /><ref name="Makk1989" />. Zgodnie z tym traktatem młody król zgodził się na pozwolenie Bizantyjczykom na przejęcie [[Syrmia|Syrmii]] i innych części królestwa w zamian za rezygnację [[Manuel]]a z dalszego wspierania stryja<ref name="Magdalino" /><ref name="Stephenson" />. Porzucony przez swojego obrońcę István wysłał swoich wysłanników do cesarza Fryderyka I na przełomie 1163 i 1164 roku, gdzie odmówiono również pomocy<ref name="Makk1989" />.

Stefan wkrótce złamał traktat z Manuelem I.<ref name="Makk1989" /> István, który przebywał w [[Anchialus]] nad Morzem Czarnym (obecnie [[Pomorie]] w Bułgarii), wpadł do [[Syrmia|Syrmium]] latem 1164 roku, przekonując do siebie wielu mieszkańców podczas marszu przez ten region.<ref name="Makk1989" /><ref name="Curta" /> Cesarz [[Manuel]] dołączył do Istvána podczas jego inwazji na Węgry.<ref name="Makk1989" /> Młody [[III. István|Stefan III]] otrzymał pomoc wojskową z zagranicy, zmuszając cesarza Manuela do zawarcia z nim traktatu pokojowego i obiecując, że nie poprze Istvána w przyszłości.<ref name="Makk1989" /><ref name="Magdalino" /> Ponownie łamiąc traktat pokojowy, król Stefan III zaatakował Syrmium wiosną 1165 roku, powodując, że István wycofał się do fortu [[Zimony]].<ref name="Stephenson" /> Stefan III oblegał fort<ref name="Makk1989" /> i według niektórych źródeł oblegający przekupili „niektórych Węgrów, którzy służyli Istvánowi”, aby otruli go powolną trucizną, co doprowadziło do śmierci byłego zdetronizowanego króla 11 kwietnia.<ref name="Brand513">''Deeds of John and Manuel Comnenus by John Kinnamos'' [''Czyny Jana i Manuela Komnenusów''] (Tłum. Charles M. Brand) (1976). Columbia University Press. (5.13), str. 180.</ref><ref name="Magdalino" />

<blockquote><cite>
„Węgrzy postanowili pozbyć się podłego {Istvána}, uciekając się do zdrady. Zgadzając się, że trucizna jest najlepszym sposobem na zabicie go, szukali odpowiedniej osoby, która umieściłaby w rękach zabójczy puchar. Pewien asystent {Istvána} o imieniu Thomas zgodził się pomóc im, jeśli zapłaca jego cenę. Ten człowiek, który wyciągnął rękę do złego zysku, tak zdecydowanie i szybko odebrał człowiekowi życie i oderwał ciało od duszy, znalazł inną metodę aby posłać {Istvána} szybciej w drodze do Hadesu. Krwawiącą żyłę {Istvána} rozmazał trucizną bandaż pokrywający ranę; stamtąd rozprzestrzeniał się i rozprzestrzeniał po całym ciele, przenikał do najważniejszych części ciała i usuwał człowiek z życia, tym samym wyraźnie potwierdzając niepewne i tchórzliwe postępowanie ludzi ”.

– [[Niketas Choniates]]: O City of Bizancjum<ref name="Magoulias" />
</blockquote></cite>

==Rodzina<ref>Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). ''Az Árpád-ház uralkodói'' [''Władcy dynastii Arpadów'']. I.P.C. Könyvek. str. 197, Apendiksy 2–3.</ref>==
{{Ahnentafel-compact5
|collapsed=yes |align=center
|title=Ancestors of Stephen IV of Hungary
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
|1= 1. '''IV. István król Węgier'''

|2= 2. '''[[II. Béla]], król Węgier'''
|3= 3. [[Helena z Raszki]]

|4= 4. '''[[Álmos]], książę Chorwacji'''
|5= 5. Predslava of Kiev
|6= 6. [[Uroš I, Grand Prince of Serbia|Uroš I of Serbia]]
|7= 7.

|8= 8. '''[[I. Géza]], król Węgier'''
|9= 9. Sophia
|10= 10.
|11= 11.
|12= 12.
|13= 13.
|14= 14.
|15= 15.

|16= 16. '''[[I. Béla]], król Węgier'''
|17= 17. [[Richeza]]
|18= 18.
|19= 19.
|20= 20.
|21= 21.
|22= 22.
|23= 23.
|24= 24.
|25= 25.
|26= 26.
|27= 27.
|28= 28.
|29= 29.
|30= 30.
|31= 31.
}}

Żona Istvána, [[Maria Komnenos|Maria]], była córką sebastokratora Izaaka Komnenosa, który był najmłodszym bratem cesarza [[Manuel]]a I.<ref name="Kristó">Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). ''Az Árpád-ház uralkodói'' [''Władcy dynastii Arpadów'']. I.P.C. Könyvek. str. 191, 197, 200–202.</ref><ref name="Magdalino" /> Jej matką była pierwszą żoną Izaaka Komnenosa, Teodora, której rodzina jest nieznana.<ref name="Magdalino" /> Ich małżeństwo nie zrodziło żadnych dzieci, których narodziny zostały zarejestrowane.<ref>Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). ''Az Árpád-ház uralkodói'' [''Władcy dynastii Arpadów'']. I.P.C. Könyvek. str. 200, Apendiks 3.</ref>

== Przypisy ==
{{izvori}}

== Źródła ==
=== Główne źródła ===

* ''Deeds of John and Manuel Comnenus by John Kinnamos'' [''Czyny Jana i Manuela Komnenusów''] (Tłum. Charles M. Brand) (1976). Columbia University Press. ISBN 0-231-04080-6.

* ''O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniatēs'' [''Bizancjum, Annały Niketasa Choniatēsa''] (Tłum. Harry J. Magoulias) (1984). Wayne State University Press. ISBN 978-0-8143-1764-8.

* ''The Deeds of Frederick Barbarossa by Otto of Freising and his Continuator, Rahewin'' [''Czyny Fryderyka Barbarossy Otto z Freising i jego kontynuatora, Rahewina''] (Tłum. i uwagi z wprowadzeniem Charles Christopher Mierow, współpraca Richard Emery) (2004). Columbia University Press. ISBN 0-231-13419-3.

* [''Węgierska Iluminowana Kronika'']: ''Chronica de Gestis Hungarorum'' (Wydawca: Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. ISBN 0-8008-4015-1.

=== Dodatkowe źródła ===

* Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan (2002). ''Slovak History: Chronology & Lexicon''. Bolchazy-Carducci Publishers, Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. ISBN 0-86516-444-4.

* Curta, Florin (2006). ''[https://archive.org/details/southeasterneuro0000curt Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250]''. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89452-4.

* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.

* Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). ''Az Árpád-ház uralkodói'' [''Władcy dynastii Arpadów'']. I.P.C. Könyvek. ISBN 963-7930-97-3.

* Magdalino, Paul (1993). ''The Empire of Manuel Komnenos, 1143–1180''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52653-1.

* Makk, Ferenc (1989). ''The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century'' (Tłum. György Novák). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-5268-X.

* Makk, Ferenc (1994). ''IV. István''. In Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (red.). ''Korai magyar történeti lexikon (9–14. század)'' [''Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)'']. Akadémiai Kiadó. str. 293–294. ISBN 963-05-6722-9.

* Stephenson, Paul (2000). ''Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204''. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-02756-4.

|
{{Władca infobox
|władca = IV. István (węg.) Stefan IV (pol.) Stjepan IV (chor.) Štefan IV. Ogrski (slow.) Štefan IV (słow.) Štěpán IV. Uherský (cz.)
|imiona =
|tytulatura = Król Węgier i Chorwacji
|grafika = Stephen IV of Hungary.jpg
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = [[Władcy Węgier|Król Węgier i Chorwacji]]
|1. od = [[1163]]
|1. do = [[1163]]
|1. koronacja =
|1. poprzednik = [[Władysław II]]
|1. następca = [[Stefan III]]
|dynastia = [[Arpadowie]]
|państwo = [[Królestwo Węgier]]
|data urodzenia =
|miejsce urodzenia =
|data śmierci = 1 kwietnia [[1165]]
|miejsce śmierci =
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec = [[Bela II Ślepy]]
|matka = Helena
|rodzeństwo =
|1. związek = żona
|1. związek z = [[Maria Komnena (królowa Węgier)|Maria Komnena]]
|1. związek od =
|1. związek do =
|1. dzieci =
|odznaczenia =
|commons = Category:Stephen IV of Hungary
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
|}

{{SORTUJ:Arpadowie, Istvan 04}}

[[Kategoria:Arpadowie]]
[[Kategoria:Królowie Węgier]]
[[Kategoria:Władcy Węgier]]
[[Kategoria:Węgierscy monarchowie]]
[[Kategoria:Węgierscy władcy]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1165]]
[[Kategoria:Zmarli w XII wieku]]

IV. István - Historia wersji

Admin: 1 wersja

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej"