Admin: 1 wersja

2025-10-07T17:12:29Z

1 wersja

← poprzednia wersja

Wersja z 19:12, 7 paź 2025

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: /* Jego życie */

2021-01-11T07:06:17Z

Jego życie

Nowa strona

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
{{Uwaga|
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Tarkacsu
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tarkacsu&action=history
|nota = węgierski
}}

{|
|
|}

{|
|-style="vertical-align:top;"
|

'''Tarkacsu''', '''''Tarhacsi''''' lub '''''Tarhos''''' (gr. ''Tarkatzusz'') – drugi najstarszy syn księcia [[Arpad]]a. Wiemy o jego istnieniu od [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety], który urodził się w [[Biznacjum]], a którego około 948 roku odwiedziła węgierska delegacja, opowiadając o Węgrach i rodzinie Arpada<ref name=gygy>Györffy György: ''István király és műve''. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>

== Pochodzenie jego imienia ==

[[Németh Gyula|Németh Gyula]] uważał jego imię za zdrobnienie nazwy godności [[tarkan]]. [[Pais Dezső|Dezső Pais]] wywodzi od tureckiego czasownika oznaczającego „powstaje”. Na tej podstawie on i [[Kristó Gyula|Kristó Gyula]] uważali go za tę samą osobę co [[Liüntika]].<ref name="Korai magyar">wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>

== Zakwaterowanie w terenie ==

W przypadku Węgrów [[Györffy György|György Györffy]] przyjął tak zwany pół-koczowniczy, zimowo-letni tryb życia zmieniający pastwiska, podczas którego Arpad i jego synowie migrowali wzdłuż rzeki – z powodu zapotrzebowania zwierząt na wodę — między zimowym a letnim zakwaterowaniem. Badając nazwy miejscowości, doszedł do wniosku, że kwatera księcia znajdowała się na lewym brzegu Dunaju, „koczowała” między Pécs a wyspą Csepel, a zimowe kwatery jego synów znajdowały się po obu stronach Dunaju, wokół Tolny i Kalocsy. System ten mógł powstać dopiero wtedy, gdy Węgrzy zajęli już Panonię, czyli po 900 roku. Prawdopodobnie powstał on bardzo szybko, ponieważ po śmierci [[Kurszán]]a (904) można zaobserwować jego modyfikację, gdy [[Arpad]] objął w posiadanie Dunaj wzdłuż [[Csallóköz]], dołączając do niego obszar osadniczy Kurszána<ref name=gygy/>.

Zgodnie z tym, zimowym zakwaterowaniem Tarkacsu miał strzec ''Tarhacsia-puszta'' w pobliżu Tolnavár, a on dokonał zmiany zakwaterowania wzdłuż potoku [[Sió]]–[[Kapos]]–[[Szék]] aż do swojego letniego zakwaterowania, dziś w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Tarhos Tarhos]. Imiona jego potomków, Tevel i Tormás, również występują na obszarze, który prawdopodobnie stał się obszarem plemiennym jego rodu, na którym później powstał komitat [[Tolna]]<ref name=gygy />.

Nazwa miejscowości Al-Dunánál odnosi się do zakwaterowania w Tarkacsu w komitacie [[Keve]], który po podboju był jednym z obszarów [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabarowie Kabarów], części dukata, który zwykle należał do następców tronu. Tarhos w komitacie [[Békés]] znajduje się na skraju ''dukátus'' Bihar, a kwatera w komitacie [[Heves]] znajduje się w rejonie zakwaterowania klanu [[Aba]], który może być połączony z Kabarami.<ref name=gygy/>

== Jego życie ==

Jeśli prawdziwe jest założenie Györffyego, że Arpad został następcą Szabolcsa, wodza, a Tarkacsu nadal żył, to mógł być następcą tronu obok Szabolcsa, o czym świadczy jego miejsca zimowania w [[Dukátus|dukatusie]] należącym do następcy tronu.

Jego nazwisko pojawia się w postaci [[Dursac]]a jako jednego z liderów [[Węgierskie najazdy na Europę#Po_podboju_Basenu_Karpackiego_(X_wiek)|włoskiej kampanii]] 921-922 w towarzystwie Bursac/[[Bogát]]a.<ref name=gygy/><ref>Róna-Tas András: ''A honfoglaló magyar nép: Bevezetés a korai magyar történelem ismeretébe''. Budapest: Balassi. 1997. ISBN 963-506-140-4.</ref> Według [https://pl.wikipedia.org/wiki/Liutprand_z_Cremony Liudpranda], Dursak i Bogát byli bardzo dobrymi przyjaciółmi króla Włoch [https://pl.wikipedia.org/wiki/Berengar_I_z_Friulu Berengara], który również posiadał w tym czasie tytuł cesarza. Wyjeżdżający do Włoch Węgrzy pomogli mu w osiedleniu się z przeciwnikami, którzy właśnie zebrali się w Weronie. Węgrzy skutecznie zaskoczyli przeciwników Berengara, zabijając ich lub biorąc do niewoli.<ref>Csorba Csaba. ''Árpád népe'', Tudomány – Egyetem, Kulturtrade Kiadó. Budapest, 1997. ISBN 963-9069-20-5.</ref>

Niektórzy, w tym [[Kristó Gyula|Gyula Kristó]], uważają, że został Wielkim Księciem po Arpadzie.<ref name="Korai magyar"/>

== Następcy ==

Tarhacsi był także członkiem delegacji węgierskiej, która odwiedziła [[Bizancjum]] około 948 r., na czele której stał [[harka]] [[Bulcsú]]. Informacje uzyskane z narracji delegacji pozostawiono potomności w dziele [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety], z którego wiemy, że synem Tarhacsiego był [[Teveli]], którego syn, a wnuk Tarhacsiego, książę Tormás.<ref name=gygy/>

'''Konsekwencje [[augsburgi csata|bitwy pod Augsburgiem]] w 955 r. zostały zmiecione''' przez gałęzie dwóch synów Árpáda: Tarkacsu i [[Zoltá|Zoltę]], którzy ostatecznie przejęli władzę Wielkiego Księcia, a następnie Króla. Wydaje się, że gałęzie [[Jutocsa|Jutocsy]] i [[Jelek]]a wykrwawiały w tym czasie, a potomków [[Liüntika|Liüntiki]] nie znamy.<ref name=gygy/>

Według [[Hóman Bálint|Bálinta Hómana]] i[[Györffy György|György Györffyego]] [[Tar Zerind]], ojciec [[Koppány|Koppányego]], był także synem Teveli, a tym samym wnukiem Tarhacsi. Spośród gałęzi Tarhacsiego i Zolty, oddział Zolty ostatecznie zwyciężył podczas walki o dominację między Koppánym i [[Szent István|Świętym Stefanem]].<ref name=gygy/>

== Przypisy ==
{{izvori}}

|

{{Władca infobox
|władca = Tarhacsi (węg.) Tarhos (węg.) Tarkatzusz (gr.)
|imiona =
|tytulatura =
|grafika =
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =

|1. tytuł = wódz plemienny
|1. od =
|1. do =
|1. koronacja =
|1. poprzednik =
|1. następca =

|dynastia = [[Arpadowie]]
|państwo = [[Księstwo Węgier]]
|data urodzenia = IX wiek
|miejsce urodzenia =
|data śmierci = IX wiek
|miejsce śmierci = [[Pozsony]]
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec = [[Árpád ]]
|matka =
|rodzeństwo = [[Levente]] [[Jelek]] [[Jutas]] [[Zoltán]]
|1. związek =
|1. związek z =
|1. związek od =
|1. związek do =
|1. dzieci =
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
|}

{{SORTUJ:Arpadowie, Tarhacsi}}

[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:Historia Węgier]]
[[Kategoria:Dynastie]]
[[Kategoria:Arpadowie]]

Tarhacsi - Historia wersji

Admin: 1 wersja

https://natusiewicz.pl/europa/>Natus: /* Jego życie */