Tekst źródłowy strony Gemersko-malohontská župa (Uhorsko)

[[Kategoria:1z]]
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_G%C3%B6m%C3%B6r_%C3%A9s_Kishont
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_G%C3%B6m%C3%B6r_%C3%A9s_Kishont&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}
{{Uwaga|
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Gemersko-malohontsk%C3%A1_%C5%BEupa_(Uhorsko)
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Gemersko-malohontsk%C3%A1_%C5%BEupa_(Uhorsko)&action=history
|nota    = słowacki
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

[[Plik:Slovakia Gemer.jpg|thumb|left|500px|Gemersko-malohontská župa w środkowej Słowacji]]

'''Gömör és Kishont vármegye''' (pol. ''komitat Gemer i Małohont'', łac. ''comitatus Gomoriensis et Kis-Honthensis'', słow. ''Gemersko-malohontská župa'') – dawny [[komitat]] w środkowej części [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], w [[Górne Węgry|Górnych Węgrzech]].

Komitat powstał po raz pierwszy w wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w 1786 z połączenia dotychczasowych [[komitat Gömör|komitatów Gömör]] i [[komitat Kishont|Kishont]]. Od 1790 r. komitaty zostały rozłączone, a ponownie utworzono z nich jeden komitat w 1802 r. Siedzibą władz komitatu był [[Plešivec (Słowacja)|Pelsőc]] a od 1898 r. [[Rymawska Sobota|Rimaszombat]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, s. 47-56.</ref>.

W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na osiem powiatów i pięć miast.

Po [[traktat w Trianon|traktacie w Trianon]] komitat został podzielony pomiędzy [[Pierwsza Republika Czechosłowacka|Czechosłowację]] i [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgry]]. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią [[komitat Borsod|komitatu Borsod]] w nowy [[komitat Borsod, Gömör és Kishont]]<ref>§ 11 pkt 4 [https://web.archive.org/web/20071107074038/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=7575 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről]</ref>.

W wyniku [[pierwszy arbitraż wiedeński|pierwszego arbitrażu wiedeńskiego]] w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgier]] i komitat został odtworzony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj bańskobystrzycki]] i [[kraj koszycki|koszycki]] na [[Słowacja|Słowacji]], pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została przyłączona do nowo powstałego [[Komitat Borsod-Abaúj-Zemplén|komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén]].
{{clear}}

{| class="wikitable"
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
|-
! Powiat!! Siedziba władz
|-
|Feled||[[Jesenské (powiat Rymawska Sobota)|Feled]]
|-
|Garamvölgy||[[Vaľkovňa|Nándorvölgy]]
|-
|Nagyrőce||[[Jelšava|Jolsva]]
|-
|Putnok (od 1910)||[[Putnok]]
|-
|Ratkó (od 1909)||[[Ratková|Ratkó]]
|-
|Rimaszombat||[[Hnúšťa|Nyustya]]
|-
|Rozsnyó||[[Rożniawa|Rozsnyó]]
|-
|Tornalja||[[Tornaľa|Tornalja]]
|-
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
|-
|colspan=2|[[Dobszyna|Dobsina]]
|-
|colspan=2|[[Jelšava|Jolsva]]
|-
|colspan=2|[[Revúca (miasto)|Nagyrőce]]
|-
|colspan=2|[[Rymawska Sobota|Rimaszombat]]
|-
|colspan=2|[[Rożniawa|Rozsnyó]]
|}

== Bibliografia ==
* [http://lexikon.katolikus.hu/G/G%C3%B6m%C3%B6r%20%C3%A9s%20Kis-Hont%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku)

|
{{Uhorské župy na Słowacji}}
{|
|
|}
{{Infobox uhorská župa |
Názov = Gemersko-malohontská župa  |
URL znaku = Gemer-Malohont coatofarms.jpg |
URL mapy = Gömör-Kishont county map.jpg |
URL polohy = Gömör és Kis-Hont vármegye in Hungary.svg |
Rozloha = 4279 |
Počet obyvateľov = 187633|
Hustota obyvateľstva = 43.85 |
Centrum = [[Rimavská Sobota]] |
Krajiny = [[Słowacja]], [[Węgry]] |
Národnosť = [[Węgrzy]] 58,5%<br />[[Słowacy]] 38,4%<br />[[Niemcy]] 1,6%<br />Inni 1,5%|
Náboženstvo = |
}}
|}

== Przypisy ==
{{izvori}}

[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
[[Kategoria:Komitaty węgierskie na Słowacji|Gömör]]