Tekst źródłowy strony Grupa Wyszehradzka

'''Grupa Wyszehradzka<ref>https://www.gov.pl/web/dyplomacja/grupa-wyszehradzka</ref> (V4) jest nieformalną regionalną formą współpracy czterech państw Środkowej Europy – Polski, Czech, Słowacji i Węgier, które łączy nie tylko sąsiedztwo i podobne uwarunkowania geopolityczne, ale przede wszystkim wspólna historia, tradycja, kultura oraz wartości.'''

Ideą utworzenia Grupy była intensyfikacja współpracy w zakresie budowy demokratycznych struktur państwowych oraz wolnorynkowej gospodarki, a w dalszej perspektywie uczestnictwo w procesie integracji europejskiej. Za datę jej powstania przyjmuje się 15 lutego 1991 r., kiedy to prezydenci Polski Lech Wałęsa i Czechosłowacji Václav Havel oraz premier Węgier József Antall podpisali w węgierskim mieście Wyszehrad wspólną deklarację określającą cele i warunki wzajemnej współpracy.

Od 2004 r. wszystkie kraje V4 są członkami Unii Europejskiej, a Grupa Wyszehradzka stanowi forum wymiany doświadczeń oraz wypracowywania wspólnych stanowisk w sprawach istotnych dla przyszłości regionu i UE.

Poza kwestiami europejskimi, współpraca w ramach V4 koncentruje się przede wszystkim na sprawach dot. Europy Środkowej, wymianie informacji, a także kooperacji w zakresie kultury, nauki, edukacji oraz wymiany młodzieży. Priorytetowymi obszarami współpracy są rozbudowa infrastruktury transportowej oraz umacnianie bezpieczeństwa energetycznego w regionie. Istnieje również mechanizm współpracy z krajami trzecimi w formule „V4+”.
We współpracę wyszehradzką zaangażowane są liczne i zróżnicowane podmioty: prezydenci, premierzy, ministrowie, parlamenty, instytucje rządowe, organizacje pozarządowe, ośrodki naukowe, uczelnie czy instytucje kultury.

Jedyną w pełni zinstytucjonalizowaną formą współpracy w V4 jest Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki z siedzibą w Bratysławie (IVF)<ref>https://www.visegradfund.org/</ref>.

== Fundusz Wyszehradzki ==

<blockquote><cite><small>
Fundusz jest międzynarodową organizacją darczyńców, założoną w 2000 roku przez rządy krajów Grupy Wyszehradzkiej - Czech, Węgier, Polski i Słowacji w celu promowania współpracy regionalnej w regionie Wyszehradu (V4) oraz między regionem V4 a innymi krajami, w szczególności w regionach Bałkanów Zachodnich i Partnerstwa Wschodniego. Fundusz dokonuje tego, przyznając 8 mln euro w postaci grantów, stypendiów i rezydencji artystycznych, które są corocznie zapewniane przez równe składki wszystkich krajów V4. Inne kraje-darczyńcy (Kanada, Niemcy, Holandia, Korea Południowa, Szwecja, Szwajcaria, Stany Zjednoczone) przekazały kolejne 10 mln euro w ramach różnych programów dotacji prowadzonych przez Fundusz od 2012 r.

Najwyższym organem decyzyjnym Funduszu jest Konferencja Ministrów Spraw Zagranicznych (CM). Konferencja składa się z ministrów spraw zagranicznych państw Grupy Wyszehradzkiej i spotyka się przynajmniej raz w roku w państwie członkowskim sprawującym coroczną rotacyjną prezydencję. KM ustala kwoty rocznych składek z każdego państwa V4, zatwierdza regulamin sekretariatu Funduszu i zatwierdza budżet Funduszu.

Projekty rekomendowane<ref>Sekretariat: https://www.visegradfund.org/about-us/people/</ref> do finansowania przez Fundusz zatwierdza Rada Ambasadorów (CA). Rada składa się z ambasadorów państw V4 akredytowanych w państwie, które aktualnie przewodniczy Konferencji Ministrów Spraw Zagranicznych i spotyka się co najmniej raz na pół roku. IC przygotowuje programy i dokumenty na posiedzenia Konferencji Ministrów Spraw Zagranicznych, zapewnia monitorowanie, kontrolę i ocenę działalności Funduszu.

'''<big>Granty</big>''':
# Projekty muszą rozwijać konstruktywną współpracę i aktywny udział organizacji z co najmniej 3 krajów V4
# Współpraca transgraniczna co najmniej 2 organizacji z 2 sąsiadujących krajów V4 również kwalifikuje się do wsparcia przy projektach realizowanych w promieniu 40 km od granicy
#  Maksymalny czas realizacji projektu to 18 miesięcy
# Dotacje mogą pokryć do 100% budżetu projektu i 15% na koszty ogólne
#Projekty muszą dotyczyć co najmniej jednego z celów programu grantowego - siedmiu obszarów tematycznych

'''<big>Granty+</big>''':
# Projekty muszą rozwijać konstruktywną współpracę i zapewniać aktywne zaangażowanie co najmniej 3 krajów V4 i 1 podmiotu z regionu PW lub krajów Bałkanów Zachodnich, niezależnie od wnioskodawcy.
# Maksymalny czas realizacji projektu to 18 miesięcy
# Dotacje pokrywają do 100% budżetu projektu, maksymalnie 15% wnioskowanej kwoty na koszty ogólne
# Projekty muszą wyraźnie uwzględniać jeden z celów siedmiu obszarów tematycznych programu i być wdrażane w regionie Partnerstwa Wschodniego UE lub na Bałkanach Zachodnich


# '''Siedem grup tematycznych''':
## Kultura i wspólna tożsamość
## Edukacja i budowanie potencjału
## Innowacje, badania i rozwój, przedsiębiorczość
## Wartości demokratyczne i media
## Polityka publiczna i partnerstwo instytucjonalne
## Rozwój regionalny, środowisko i turystyka
## Rozwój społeczny

'''<big>Granty strategiczne</big>''':
# Projekty muszą rozwijać konstruktywną współpracę i zapewniać aktywny udział organizacji ze wszystkich krajów V4
# Maksymalny czas trwania projektów to 36 miesięcy, minimalny to 12 miesięcy
# Dotacje pokrywają do 100% budżetu projektu i 15% na koszty ogólne
# Projekty muszą wyraźnie odnosić się do jednego z rocznych priorytetów strategicznych Grupy Wyszehradzkiej


# '''Tematy strategiczne''':
## Wracając do korzeni
## Małe rzeczy mają znaczenie
## 30 lat po upadku żelaznej kurtyny - społeczeństwo obywatelskie ma znaczenie

</small>
</blockquote></cite>

Przewodnictwo w Grupie pełnione jest na zasadzie rotacji i trwa rok, a jego program przyjmowany jest przez premierów państw wyszehradzkich. Od 1 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. prezydencję w Grupie sprawuje Polska.

<blockquote><cite><small>

=== ''<big><big>Cele polskiej prezydencji</big></big><ref>https://www.gov.pl/web/V4prezydencja</ref>'' ===

==== ''<big>1. Silna V4 w silnej Europie</big>'' ====
* '''''Cel związany z koordynacją polityki państw V4 w UE''''':
** ''Konsultacje i koordynacja V4 na szczeblu politycznym UE, wzmocnienie wpływu państw V4 na proces decyzyjny UE.''
** ''Wspólne radzenie sobie z problemami takimi jak susze i malejące zasoby wodne („V4 water”)''.
** '''''<big><big>Pogłębianie współpracy V4 w politykach sektorowych</big></big>'''''.

==== ''<big>2. Powrót do normalności</big>'' ====
* '''''Cel związany ze zwalczaniem pandemii COVID-19 i jej skutków:'''''
** ''Współpraca V4 na rzecz jak najszybszego powrotu do normalności po pandemii („V4 recovery”)''.
** ''Współpraca w dziedzinie zdrowia i nauki''.

==== ''<big>3. Kontakty międzyludzkie</big>'' ====
* '''''Cel związany z integracją i spójnością wewnątrz V4:'''''
** '''''<big><big>Współpraca w obszarze szeroko zdefiniowanych połączeń i synergii („V4 connectivity”)</big></big>'''''.
** '''''<big><big>Rozwijanie kontaktów między społeczeństwami państw V4 („V4 people”)</big></big>''', np. w obszarach kultury, młodzieży, oświaty, wymiaru sprawiedliwości, sportu''.
** ''Wspólna/wzajemna promocja w ramach V4''.
** ''Przywrócenie oraz wzmocnienie współpracy i kontaktów transgranicznych wygaszonych wskutek pandemii''.

==== ''<big>4. Cyfrowa V4 — e-V4</big>'' ====
* '''''Cel związany z rozwojem współpracy V4 w sektorze cyfrowym:'''''
** ''Współpraca V4 w obszarze agendy cyfrowej, w tym cyfryzacji, sztucznej inteligencji (AI), robotyki, e-handlu, cyberbezpieczeństwa''.
** ''Budowanie wewnątrz V4 zrównoważonych relacji pozwalających chronić wspólne interesy regionu w ramach procesu cyfryzacji w UE''.
** ''Wzmocnienie i rozbudowanie współpracy V4 w obszarze innowacyjności i stosowania nowych technologii''.
** '''''<big><big>Rozbudowanie współpracy V4 w obszarze technologii w administracji</big></big>''' (GovTech), cyfryzacji i wsparcia innowacyjności poprzez inicjatywy transgraniczne i promowanie współpracy między regionalnymi podmiotami prywatnymi i publicznymi''.

</small></blockquote></cite>

Dodatkowe informacje nt. '''Grupy Wyszehradzkiej''' dostępne są na oficjalnej ''stronie internetowej Grupy''<ref>http://www.visegradgroup.eu/pl</ref> oraz na koncie na portalu ''Twitter''<ref>https://twitter.com/V4_PRES</ref>.

== Przypisy ==
{{izvori}}

[[Kategoria:Wyszehrad]]