Tekst źródłowy strony Kálti Márk

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Marek_z_Kaltu
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marek_z_Kaltu&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

'''Kálti Márk''' (pol. ''Marek z Kaltu'') – żyjący w XIV wieku [[kanonik]] [[Katedra Panny Marii w Székesfehérvár|Katedry Panny Marii]] w [[Székesfehérvár]]ze, domniemany autor [[Kronika Ilustrowana|Kroniki Ilustrowanej]].

== Życiorys ==

Był potomkiem rodziny szlacheckiej, drobnych posiadaczy ziemskich z [[Veszprém]] i zakonnikiem [[Zakony i zgromadzenia franciszkańskie|franciszkańskim]]. W latach 1336–1337 był kapłanem na dworze i kapelanem królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety Łokietkówny]], w latach 1342–1352 plebanem kościoła świętego Pawła w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]], w 1352 roku strażnikiem kaplicy królewskiej, székesfehérvárskim i veszprémskim kanonikiem, w latach 1353–1354 [[prepozyt]]em w Kő, a w 1358 roku kustoszem w Székesfehérvárze. Do połowy XIV wieku działał na dworze królewskim, badał i zapisywał dokumenty historyczne. Na ich podstawie stworzył ok. 1370 roku własną, napisaną po [[Język łaciński|łacinie]] obszerną kronikę, zaczynającą się od historii [[Hunowie|Hunów]] do zakończenia [[Zajęcie ojczyzny|zajmowania ojczyzny]] przez Węgrów i dalej do 1330 roku. Kopia tej kroniki to bogato ozdobiony malowanymi ilustracjami [[Kodeks (książka)|kodeks]], który do 1933 roku był przechowywany w [[Wiedeń|Wiedniu]], w dworskiej bibliotece i stąd jest też znany jako „Wiedeńska kronika ilustrowana”<ref>[http://igazmagyarok.uw.hu/HU/01-tortenelem/alakok/Kalti-Mark.html/ Kálti Márk]. [dostęp 2016-02-14].</ref>.

== Dzieła ==
* Krónika a magyarok tetteiről – ''Kronika czynów Węgrów''
* A magyarok első bejövetele – ''Pierwsze przybycie Węgrów''
* A második bejövetel – ''Drugie przybycie''
* Béldi-kódex – ''Kodeks Béldiego''
* Thuróczi-krónika – ''Chronica Hungarorum'', ''[[Kronika Thurócziego]]''

== Literatura ==
* Ki kicsoda a magyar irodalomban? ''(Kto jest kim w literaturze węgierskiej?)'', Tárogató Könyvek {{ISBN|963-86071-0-6}}

== Przypisy ==
{{izvori}}

|
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko      = Marek z Kaltu
 |imię i nazwisko org  = Kálti Márk
 |grafika              = Képes krónika íródeák.jpg
 |opis grafiki         = Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)
 |podpis               = 
 |data urodzenia       = XIV wiek
 |miejsce urodzenia    = 
 |data śmierci         = XIV wiek
 |miejsce śmierci      = 
 |zawód                = [[Duchowieństwo|duchowny katolicki]], [[Kronika|kronikarz]]
 |faksymile = 
 |opis faksymile =
 |odznaczenia          = 
 |commons              = 
 |www                  = 
}}
|}

[[Kategoria:Historia Węgier]]
[[Kategoria:Pisarze XIV wieku]]
[[Kategoria:Średniowieczni kronikarze]]
[[Kategoria:Węgierscy kronikarze]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]