Tekst źródłowy strony Linia kolejowa nr 99

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_kolejowa_nr_99
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linia_kolejowa_nr_99&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

'''Linia kolejowa nr 99 [[Chabówka (stacja kolejowa)|Chabówka]] – [[Zakopane (stacja kolejowa)|Zakopane]]''' – [[linia kolejowa]] w [[województwo małopolskie|województwie małopolskim]]. 

== Historia == 
Linię zbudowano i otwarto w 1899 roku<ref name = "sem">[https://semaforek.kolej.org.pl/wiki/index.php?title=Linia_kolejowa_nr_99_Chab%C3%B3wka_-_Zakopane ''Linia kolejowa nr 99 Chabówka - Zakopane''], semaforek.kolej.org.pl.</ref> w celu połączenia Zakopanego z siecią kolejową w [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]], w szczególności połączenia Krakowa z gwałtownie rozbudowującym się ośrodkiem uzdrowiskowym i wypoczynkowym jakim stawało się wówczas Zakopane. Mimo trudnych warunków terenowych linia zbudowana została niewielkim stosunkowo kosztem, co odbiło się wyraźnie na jej jakości. Budowa odbywała się przy oporze miejscowej ludności, zwłaszcza we wsi [[Raba Wyżna]] oraz w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]<ref>Józef Nyka: ''Tatry polskie''. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1995. ISBN 978-83-910612-5-1.</ref>. 

Budową linii miał kierować inż. Zepter i rzekomo stąd górale zwali przyjeżdżających turystów '[[Ceper|ceprami]]'; brak jednak na to dowodów<ref>[[Barbara Stanisławczyk|B. Stanisławczyk]], ''Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości'', Poznań 2011, s. 249, wspomina o inżynierze o nazwisku Cepr.</ref>. 

Linia na całym odcinku jest jednotorowa. Od 3 grudnia 1975 roku cała linia jest [[elektryfikacja|zelektryfikowana]]<ref name = "sem">[https://semaforek.kolej.org.pl/wiki/index.php?title=Linia_kolejowa_nr_99_Chab%C3%B3wka_-_Zakopane ''Linia kolejowa nr 99 Chabówka - Zakopane''], semaforek.kolej.org.pl.</ref>. 

Linię budowano w trudnych, górskich warunkach terenowych. W celu zmniejszenia kosztów linię wytrasowano po stokach wzniesień, z licznymi ostrymi, często przeciwnie skierowanymi łukami. Z powodu oszczędności unikano nasypów prostujących, estakad i zaniechano budowy planowanego tunelu w obrębie [[Przełęcz Sieniawska|Przełęczy Sieniawskiej]]. Zastosowano też duże nachylenia toru, przekraczające niekiedy 28‰. W rezultacie warunki trakcyjne na linii są bardzo trudne. Powoduje to trudności w prowadzeniu pociągów i w radykalny sposób wymusza ograniczenie ich prędkości.

W przeszłości pociągi na linii prowadzić mogły jedynie nieliczne typy [[Lokomotywa parowa|parowozów]] przystosowanych do trudnych, górskich warunków. W okresie międzywojennym pociągi prowadziły tu niemieckie parowozy [[TKt1]]. Były one jednak konstrukcyjnie niezbyt udane, powolne, a do tego dość awaryjne. Dlatego też na początku lat trzydziestych zarząd PKP zdecydował się zamówić w [[H. Cegielski – Poznań|Zakładach Hipolita Cegielskiego]] w Poznaniu nową lokomotywę, przeznaczoną specjalnie na linię Kraków - Zakopane. Skonstruowany wówczas polski parowóz [[OKz32]] okazał się, mimo nie najlepszej wydajności kotła, dobrze dostosowany do trudnych warunków linii. Jak wykazały testy próbne był on w stanie pokonać on trasę Kraków – Zakopane z osobowym składem wagonów pół godziny szybciej niż TKt1. Lokomotywy OKz32 prowadziły [[pociąg osobowy|pociągi osobowe]] i pośpieszne na trasie zakopiańskiej aż do jej elektryfikacji w 1975 roku. Czasami lokomotywy OKz32 zastępowane były przez [[TKt48]] - bardzo udany polski parowóz skonstruowany już po wojnie. Do prowadzenia pociągów towarowych na trasie zakopiańskiej po II wojnie światowej bardzo przydatne okazały się natomiast niemieckie parowozy okresu wojennego ([[Ty2/Ty42]]). Stare parowozy używane niegdyś m.in. na linii zakopiańskiej można obecnie podziwiać w [[Skansen taboru kolejowego w Chabówce|Skansenie Taboru Kolejowego w Chabówce]]. Niektóre z nich są jeszcze okresowo rozpalane i obsługują pociągi okazjonalne zestawiane z historycznego taborem.

19 marca 2018 PKP PLK podpisały z przedsiębiorstwem ZUE umowę na remont całej linii, budowę dodatkowego przystanku w Chabówce oraz budowę łącznicy pomiędzy linią 99 a [[Linia kolejowa nr 98|linią kolejową Sucha Beskidzka – Chabówka]], pozwalającej ominąć stację [[Chabówka (stacja kolejowa)|Chabówka]]<ref>Kurier Kolejowy, ''[https://kurier-kolejowy.pl/aktualnosci/31850/prace-za-330-mln-zl--skroca-podroz-do-zakopanego.html Prace za 330 mln zł skrócą podróż do Zakopanego]'', kurier-kolejowy.pl [dostęp 2018-03-23].</ref>.

== Charakterystyka techniczna ==
Linia na użytkowanych odcinkach jest klasy C3; maksymalny nacisk osi wynosi 221 kN dla lokomotyw oraz 196 kN dla wagonów, a maksymalny nacisk liniowy wynosi 71 kN (na 1 metr bieżący toru). [[Sieć trakcyjna]] jest typu C120-2C oraz jest przystosowana, w zależności od odcinka, do maksymalnej prędkości do 110 km/h; obciążalność prądowa wynosi 1725 A, a minimalna odległość między odbierakami prądu wynosi 20 m. Linia wyposażona jest w elektromagnesy samoczynnego hamowania pociągów<ref>[https://www.plk-sa.pl/dla-klientow-i-kontrahentow/warunki-udostepniania-infrastruktury-i-regulaminy/regulamin-sieci/regulamin-sieci-20192020/ ''Regulamin sieci, Załączniki 2.2, 2.3, 2.4, 2.12 i 2.13''], plk-sa.pl.</ref>.

Linia dostosowana jest, w zależności od odcinka, do prędkości od 40 km/h do 90 km/h, a jej prędkość konstrukcyjna wynosi 120 km/h. Obowiązują następujące prędkości maksymalne dla pociągów:

<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+Wykaz maksymalnych prędkości (km/h)<ref name="wykazy">[https://www.plk-sa.pl/dla-klientow-i-kontrahentow/warunki-udostepniania-infrastruktury-i-regulaminy/regulamin-sieci/regulamin-sieci-20192020/ ''Regulamin sieci, Załączniki 2.1 (P), 2.1 (A), 2.1 (T) – Wykazy maksymalnych prędkości dla składów wagonowych, autobusów szynowych i EZT oraz pociągów towarowych''], plk-sa.pl.</ref>
|-style="color:white; background-color:#c1121c;"
| colspan="2" |'''kilometraż'''
|'''pociągi pasażerskie'''
|'''autobusy szynowe i EZT'''
|'''pociągi towarowe'''
|-
!'''od'''
!'''do'''
! colspan="3" |'''Tor nieparzysty (kierunek: Zakopane)'''
|-
| -0,334
|6,500
|60
|60
|60
|-
|6,500
|11,950
|50
|50
|50
|-
|11,950
|23,100
|60
|60
|60
|-
|23,100
|24,000
|90
|90
|70
|-
|24,000
|25,600
|80
|80
|70
|-
|25,600
|28,000
|90
|90
|70
|-
|28,000
|32,000
|80
|80
|70
|-
|32,000
|34,000
|90
|90
|70
|-
|34,000
|40,000
|70
|70
|70
|-
|40,000
|41,807
|60
|60
|60
|-
|41,807
|43,451
|40
|40
|40
|}
</center>

== Eksploatacja linii ==
Linia jest wykorzystywana zarówno przez pociągi towarowe obsługujące bocznicę zakładu złomu „Metalic”<ref>[https://www.plk-sa.pl/dla-klientow-i-kontrahentow/warunki-udostepniania-infrastruktury-i-regulaminy/regulamin-sieci/regulamin-sieci-20192020/ ''Regulamin sieci, Załącznik 2.10. Wykaz punktów stycznych infrastruktury PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z infrastrukturą kolejową innych zarządców''], plk-sa.pl.</ref>, jak i przez pociągi podmiejskie, regionalne i dalekobieżne<ref>[https://portalpasazera.pl/Tablice ''Sieciowy rozkład jazdy, Tablice 135''], portalpasazera.pl.</ref>.

<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-style="color:white; background-color:#c1121c;"
|'''Linia'''
|'''Przewoźnik'''
|'''Trasa'''
|-
|style="background:#e50000; color:white;" | '''REG'''
| rowspan = "5"|POLREGIO
| |Maków Podhalański – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#e50000; color:white;" | '''Podhalańska Kolej Regionalna'''
| |Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#e50000; color:white;" | '''Kasprowy'''
| |Kraków Gł. – Sucha Beskidzka Zamek – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#e50000; color:white;" | '''Rysy'''
| |Kraków Gł. – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#e50000; color:white;" | '''Podhale'''
| |Zakopane – Nowy Targ – Chabówka – Sucha Beskidzka – Kraków Gł.
|-
|style="background:#c50047; color:white;" | '''Luxtorpeda'''
| rowspan = "2"|Koleje Małopolskie
| |Kraków Gł. – Sucha Beskidzka Zamek – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#c50047; color:white;" | '''Sylwester'''
| |Zakopane – Nowy Targ – Chabówka – Sucha Beskidzka Zamek – Kraków Gł.
|-
|style="background:#49ab3c; color:white;" | '''S51 Ornak'''
| rowspan = "2"|Koleje Śląskie
| |Katowice – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#49ab3c; color:white;" | '''Podhalańska Kolej Regionalna'''
| |Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#ffffff; color:black;" | '''Tatry'''
| rowspan = "2"|PKP Intercity (EIC)
| |W-wa Wsch. – W-wa Centralna – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#ffffff; color:black;" | '''Morskie Oko'''
| |W-wa Wsch. – W-wa Centralna – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#f25e18; color:white;" | '''Podhalanin'''
| rowspan = "6"|PKP Intercity (IC)
| |Szczecin Gł. – Poznań Gł. – Katowice – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#f25e18; color:white;" rowspan = "2"| '''Oscypek'''
| |Katowice – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
| |Zakopane – Nowy Targ – Chabówka – Sucha Beskidzka – Katowice – W-wa Centralna – W-wa Wsch.
|-
|style="background:#f25e18; color:white;" | '''Morskie Oko'''
| |W-wa Wsch. – W-wa Centralna – Kraków Gł. – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#f25e18; color:white;" | '''Witkacy'''
| |Gdynia Gł. – Gdańsk Gł. – Kraków Gł. – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#f25e18; color:white;" | '''Regle'''
| |Zakopane – Kraków Gł. – W-wa Centralna – W-wa Wschodnia
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Karpaty-Bis'''
| rowspan = "8"|PKP Intercity (TLK)
| |Gdynia Gł. – Gdańsk Gł. – W-wa Centralna – Kraków Gł. – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Karpaty'''
| |Gdynia Gł. – Gdańsk Gł. – W-wa Centralna – Kraków Gł. – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Podhalanin'''
| |Szczecin Gł. – Poznań Gł. – Sucha Beskidzka Zamek – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Małopolska'''
| |Gdynia Gł. – Kraków Gł. – Sucha Beskidzka Zamek – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Halny'''
| |Bydgoszcz Gł. – Poznań Gł. – Wrocław Gł. – Sucha Beskidzka – Chabówka – Nowy Targ – Zakopane
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Nosal'''
| |Zakopane – Kraków Gł. – W-wa Centralna – W-wa Wschodnia
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Regle'''
| |Zakopane – Kraków Gł. – W-wa Centralna – W-wa Wschodnia
|-
|style="background:#8505a3; color:white;" | '''Podhale'''
| |Zakopane – Kraków Gł. – W-wa Centralna – W-wa Wschodnia
|}
</center>

== Galeria ==
<center>
<gallery>
Stacja kolejowa Chabówka - styczeń 2019 - 10.jpg|Stacja Chabówka. Tor przed peronem to LK99
Przystanek Rokiciny Podhalańskie 1 2020.jpg|Przystanek Rokiciny Podhalańskie
Stacja Raba Wyżna 3 2020.jpg|Stacja Raba Wyżna
Stacja Sieniawa 4 2020.jpg|Stacja Sieniawa
Pyzówka - 1.jpg|Przystanek Pyzówka
Stacja Lasek 1 2020.jpg|Stacja Lasek
Nowy targ pkp.jpg|Dworzec stacji Nowy Targ
Szaflary PKP.JPG|Dworzec stacji Szaflary
Przystanek kolejowy Szaflary Wieś 2019.jpg|Przystanek Szaflary Wieś
Biały Dunajec PKP.JPG|Dworzec stacji Biały Dunajec
2018-07-04 Train station in Zakopane.jpg|Stacja Zakopane
</gallery>
</center>


== Przypisy ==
{{izvori}}

|
{{Infobox železničná trať
 |prevádzkovateľ     = [[PKP Polskie Linie Kolejowe|PKP PLK]]
 |číslo              = 99
 |trať               = Chabówka - Zakopane
 |mapa               = POL rail 99 map.svg
 |srjp               = 135
 |dĺžka              = 43,334
 |rozchod            = 1435 mm
 |traťová trieda     = 3000 V [[prąd stały|DC]]
 |maximálna rýchlosť = 100<ref name="wykazy">Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: [http://web.archive.org/web/20131005001432/http://www.plk-sa.pl/fileadmin/Oferta/Regulamin_2013_2014/29.04.2013/ZAL_2.1P_20130430141435.pdf pociągi pasażerskie], [http://web.archive.org/web/20131005004904/http://www.plk-sa.pl/fileadmin/Oferta/Regulamin_2013_2014/29.04.2013/ZAL_2.1A_20130430141229.pdf autobusy szynowe], [http://web.archive.org/web/20131005011957/http://www.plk-sa.pl/fileadmin/Oferta/Regulamin_2013_2014/29.04.2013/ZAL_2.1T_20130430141555.pdf pociągi towarowe]</ref>
 |obrázok            = Poronin (stacja kolejowa).jpg
 |popis obrázku      = Stacja [[Poronin (stacja kolejowa)|Poronin]]
 |commons            = Category:Railway line 96 (Poland)
 |stanice            = 
{{BS-start}}
{{BS3|||LSTR||{{LK-linia|104}}}}
{{BS3||STR+l|STRr||}}
{{BS3||BHF||0 km|[[Chabówka (stacja kolejowa)|Chabówka]]}}
{{BS3|STR+l|ABZgr|||{{LK-linia|98}}}}
{{BS3|LSTR|STR|||}}
{{BS3||hKRZWae|||[[Raba (dopływ Wisły)|Raba]]}}
{{BS3||HST||3,275km|[[Rokiciny Podhalańskie (przystanek kolejowy)|Rokiciny Podhalańskie]]}}
{{BS3||BHF||5,621km|[[Raba Wyżna (stacja kolejowa)|Raba Wyżna]]}}
{{BS3||BHF||10,988km|[[Sieniawa (stacja kolejowa)|Sieniawa]]}}
{{BS3||HST||15,052km|[[Pyzówka (przystanek kolejowy)|Pyzówka]]}}
{{BS3||BHF||18,098km|[[Lasek (stacja kolejowa)|Lasek]]}}
{{BS3||hKRZWae|||[[Czarny Dunajec (rzeka)|Czarny Dunajec]]}}
{{BS3||SKRZ-Au|||{{AS-droga|W|957}} ul. Ludźmierska}}
{{BS3||BHF||22,595km|[[Nowy Targ (stacja kolejowa)|Nowy Targ]]}}
{{BS3||BHF||26,53km|[[Szaflary (stacja kolejowa)|Szaflary]]}}
{{BS3||HST||28,351km|[[Szaflary Wieś]]}}
{{BS3||BHF||33,856km|[[Biały Dunajec (stacja kolejowa)|Biały Dunajec]]}}
{{BS3||hKRZWae|||[[Biały Dunajec (rzeka)|Biały Dunajec]]}}
{{BS3||SKRZ-Au|||{{AS-droga|K|47}}}}
{{BS3||BHF||37,466km|[[Poronin (stacja kolejowa)|Poronin]]}}
{{BS3||SKRZ-Au|||{{AS-droga|W|961}}}}
{{BS3||hKRZWae|||[[Poroniec (potok)|Poroniec]]}}
{{BS3||KBHFe||43,334km|[[Zakopane (stacja kolejowa)|Zakopane]]}}
}}
|}

[[Kategoria:Linie kolejowe]]
[[Kategoria:Linie kolejowe w Polsce]]