Tekst źródłowy strony Marchia Friulska

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Marchia_Friulska
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marchia_Friulska&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

[[File:Carolingian_Empire_map_1895.jpg|thumb|500px|left|Imperium Karolingów z południowo-wschodnim Marchią Friulską po traktacie z Verdun z 843 r.]]

'''Marchia Friulska''' – przygraniczna [[marchia]] [[Karolingowie|Karolingów]], umieszczona między [[Adriatyk]]iem a [[Balaton]]em i istniejącą w latach 828-952, po czym włączona przez [[Otton I Wielki|Ottona I]] do [[Marchia Werony|Marchii Werony]]<ref>Marcin Kamler (red.): Europa. Regiony i państwa historyczne. Warszawa: PWN, 2000, s. 128.</ref>. Była sukcesorem [[Longobardowie|longobardzkiego]] [[Księstwo Friuli|księstwa Friuli]].

Gdy longobardzkie [[królestwo Włoch (774–962)|królestwo Włoch]] zostało w [[774]] podbite przez [[Karol Wielki|Karola Wielkiego]], pozwolił on longobardzkim, a potem frankijskim książętom kontynuować rządy nad Friulią – do której dołączył [[Panonia|Pannonię]] jako integralną część swego [[Imperium Karolińskie|imperium]] – jako zaporą przeciw wdzierającym się [[Awarowie|Awarom]] i [[Chorwaci|Chorwatom]]. Gdy ostatni książę, [[Baldric]], został usunięty z urzędu w [[827]], księstwo podzielono na cztery hrabstwa (Zjazd w [[Akwizgran]]ie [[828]]). W [[846]] hrabstwa ponownie zebrano razem i przyznano [[Eberhad]]owi, pochodzącemu z klanu [[Unrochingowie|Unrochingów]], jednego z klanów [[Frankowie|Franków]]. Wprawdzie otrzymał on tytuł ''dux'', to jego następcy byli zwani ''marchio'', czyli "margrabia".

W [[887]] [[Berengar I z Friulu|Berengar I]] został wybrany królem Włoch. Jego wybór doprowadził do dziesięcioleci walk o tron między rywalizującymi pretendentami. Berengar utracił tron w [[888]] i nie udało mu się go odzyskać aż do [[905]]. W tym czasie pozostawał samodzielnym panem Friuli, która zawsze go wspierała. Po jego śmierci w [[924]], jego zwolennicy wybrali na króla [[Hugo z Arles|Hugona z Arles]]. Hugon nie wyznaczył nowego margrabiego i marchia leżała pusta, chociaż pozostawała politycznie częścią ([[Marchia Werony]]) królestwa Włoch do późnego średniowiecza.

== Zobacz też ==
* [[Friuli-Wenecja Julijska|Friuli]]
* [[Władcy Friuli]]

== Przypisy ==
{{izvori}}

== Źródła ==

* Hodgkin, Thomas. ''Italy and her Invaders''. Clarendon Press: 1895.

|
{{Państwo infobox
 |nazwa_oryginalna       = Marca del Friuli
 |nazwa_polska           = Marchia Friulska
 |p1                     = Księstwo Friuli
 |p1_flaga               = 
 |p2                     = 
 |p2_flaga               = 
 |p3                     = 
 |p3_flaga               = 
 |p4                     = 
 |p4_flaga               = 
 |p5                     = 
 |p5_flaga               = 
 |lata_istnienia         = 828-952
 |n1                     = Marchia Werony
 |n1_flaga               = 
 |n2                     = 
 |n2_flaga               = 
 |n3                     = 
 |n3_flaga               = 
 |n4                     = 
 |n4_flaga               = 
 |n5                     = 
 |n5_flaga               = 
 |flaga_obraz            = 
 |herb_obraz             = 
 |nazwa_dopełniacz       = 
 |dewiza                 = 
 |dewiza_język           = 
 |dewiza_polski          = 
 |lokalizacja_obraz      = 
 |konstytucja            = 
 |państwo                = 
 |język_urzędowy         = 
 |język_używany          = 
 |stolica                = [[Cividale del Friuli|Forum Iulii]]
 |ustrój_polityczny      = [[monarchia]]
 |typ_państwa            = 
 |głowa_państwa          = 
 |głowa_państwa_opis     = 
 |status_terytorium      = [[marchia]]
 |zależne_od             = 
 |głowa_terytorium       = 
 |głowa_terytorium_opis  = 
 |w_imieniu_tekst        = 
 |w_imieniu_urząd        = 
 |w_imieniu              = 
 |szef_rządu             = 
 |szef_rządu_opis        = 
 |w_imieniu_tekst2       = 
 |w_imieniu_urząd2       = 
 |w_imieniu2             = 
 |powierzchnia           = 
 |powierzchnia_wód       = 
 |powierzchnia_miejsce   = 
 |ludność                = 
 |gęstość                = 
 |ludność_rok            = 
 |narodowości            = 
 |ludność_miejsce        = 
 |utworzenie_sposób      = 
 |od_kogo                = 
 |utworzenie_data        = [[828]]
 |przez_kogo             = 
 |likwidacja_data        = [[952]]
 |likwidacja_sposób      = 
 |religia_dominująca     = 
 |waluta_nazwa           = 
 |waluta_symbol          = 
 |UTC                    = 
 |hymn                   = 
 |hymn_nazwa_polska      = 
 |kod_ISO                = 
 |domena                 = 
 |kod_samochodowy        = 
 |numer_kierunkowy       = 
 |terytoria_zależne      = 
 |terytoria_autonomiczne = 
 |mapa_obraz             = 
 |uwagi                  = 
}}
|}

[[Kategoria:Historia Włoch]]