Tekst źródłowy strony Margit-sziget

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyspa_Ma%C5%82gorzaty
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wyspa_Ma%C5%82gorzaty&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

'''Wyspa Małgorzaty''' – wyspa na [[Dunaj]]u, na Węgrzech, w granicach miasta [[Budapeszt]]. Pod względem administracyjnym wyspa ta należy do XII dzielnicy. Została sztucznie utworzona z trzech, leżących blisko siebie pomniejszych wysp w 1950 roku przy okazji prac związanych z regulacją Dunaju. Ma 2,5 km długości, zajmuje 95,6 ha powierzchni, a w najszerszym miejscu jej szerokość wynosi 500 m.
 
Na wyspie znajdują się hotele, obiekty sportowe (boiska, korty tenisowe, baseny), kluby, restauracje, liczne tereny zielone ze ścieżkami rowerowymi, joggingowymi, przestronnymi trawnikami idealnymi na piknik, wypoczynek oraz średniowieczne ruiny natury sakralnej.

== Położenie i komunikacja ==
Wyspa leży na wysokości II. i III. dzielnicy po stronie Budy oraz XIII. dzielnicy patrząc od strony [[Peszt]]u. Od 1901 roku na wyspę można dotrzeć od strony południowej z [[Most Małgorzaty w Budapeszcie|Mostu Małgorzaty]], a od 1950 roku również z [[Most Arpada|Mostu Arpada]], który łączy się z wyspą od północy. Poza taksówkami oraz autobusami na wyspę nie mogą wjeżdzać żadne inne pojazdy. Wyjątkiem jest jedynie parking dla gości hotelu, na który można zjechać z mostu Arpada. Na wyspę można się dostać tramwajem nr 4 i 6 (zatrzymuje się na środku Mostu Małgorzaty) lub autobusem nr 26 (wjeżdża na wyspę).

== Pochodzenie nazwy ==
W średniowieczu wyspę zwano "Wyspą Królików" (''węg. Nyulak szigete''), jednak dzisiejszą nazwę zawdzięcza córce węgierskiego króla [[Bela IV|Beli IV]], [[Małgorzata Węgierska|św. Małgorzacie]], która spędziła większość swojego życia właśnie na tej wyspie, w zbudowanym w połowie XIII wieku klasztorze dominikanek. W zależności od okresu historycznego wyspę nazywano również: ''Nagyboldogasszony-sziget, Úr-sziget, Budai-sziget, Dunai-sziget, Nádor-sziget, Palatinus-sziget''. 

== Historia ==
Uzdrowiskowe walory wyspy odkryli już Rzymianie, którzy połączyli wyspę z lądem kamiennym mostem. Wśród obecnych historycznych zabytków, na wyspie znajdują się:
* Ruiny XII-wiecznego kościoła [[Zakony i zgromadzenia franciszkańskie|Franciszkanów]]
* Ruiny klasztoru [[Dominikanie|Dominikanów]]
* Rekonstrukcja kościoła św. Michała z zakonu [[Norbertanie|Premonstratensów]], z płaskorzeźbą przedstawiającą patrona nad bramą i XV-wiecznym dzwonem na wieży

Do XVI. wieku na wyspie znajdowały się liczne zakony żeńskie, klasztory i kościoły. Na skutek wojen z [[Imperium Osmańskie|imperium osmańskim]] mnisi opuścili wyspę, a wszystkie te budynki zniszczono. W XVIII. wieku wyspa była siedzibą [[palatyn (tytuł)|palatyna]]. W 1908 roku natomiast ustanowiono tam park miejski. 

== Przyroda ==
Wyspa jest siedzibą wielu gatunków roślin, a nawet kilku zwierząt. Można tu zaobserwować takie gatunki roślin jak [[miłorząb dwuklapowy]] czy [[platan]], a ze zwierząt [[wiewiórka|wiewiórki]], [[dzięciołowate|dzięcioły]], [[Kos zwyczajny|kosy]] i wiele innych.

Na wyspie są też ogrody tematyczne. Jest ogród różany oraz ogród japoński z małym stawkiem, w którym pływają ryby i żółwie. 

== Inne miejsca na wyspie ==
* Pomnik z 1973 roku upamiętniający połączenie Óbudy, Pesztu i Budy w jedno miasto Budapeszt.
* Mini-zoo z ptactwem wodnym 
* Grająca Studnia w północnej części wyspy
* Grająca Fontanna przy wejściu od strony południowej
* Ośmiokątna Wieża Wodna o wysokości 57 m, zbudowana w 1911 roku; dzisiaj służy jako wieża widokowa i miejsce wystaw. 

Latem dużym zainteresowaniem cieszy się kompleks 8 basenów na otwartym powietrzu Palatinus (7,5 ha) oraz zespół basenów sportowych Alfreda Hajósa. Tam też odbyły się [[Mistrzostwa Europy w Pływaniu 2006|Mistrzostwa Europy w pływaniu w 2006]] i  [[Mistrzostwa Europy w Pływaniu 2010|2010]] roku.

Na wyspie można wypożyczyć kilkuosobowe pojazdy, którymi szybciej można zwiedzić całą wyspę. Wyspa jest również przystosowana dla wózków inwalidzkich.

== Galeria ==
<gallery widths="150" heights="150" class="center">
Plik:Emberek a medencében, Palatinus Strandfürdő. Fortepan 12314.jpg|Wypoczynek mieszkańców i turystów na Wyspie Małgorzaty w 1939
Plik:Margitszigeti szökőkút.JPG|Największa fontanna na Węgrzech
Plik:Budapest Donauinsel 1.jpg|Pomnik upamiętniający utworzenie miasta Budapeszt
Plik:Budapest Donauinsel 2.jpg|Wieża Wodna
</gallery>

|
{{Wyspa infobox
 |nazwa               = Wyspa Małgorzaty
 |nazwa oryginalna    = 
 |grafika             = Budapest_by_air.jpg
 |opis grafiki        = Wyspa Małgorzaty z lotu ptaka. Widok z północy.
 |kontynent           = [[Europa]]
 |państwo             = Węgry
 |akwen               = [[Dunaj]]
 |archipelag          = 
 |powierzchnia        = 0,965
 |długość brzegu      = 
 |najwyższy punkt     = 
 |liczba ludności     = 
 |rok                 = 
 |gęstość zaludnienia = 
 |kod mapy            = Budapeszt
 |współrzędne         = 47°31′35″N 19°2′50″E
 |mapa wyspy          = Wyspa Małgorzaty.png
 |opis mapy wyspy     = 
 |commons             = 
}}
|}

[[Kategoria:Historia Węgier]]