Tekst źródłowy strony Oblężenie Jajce

[[Kategoria:1]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
{{Uwaga|
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Jajce
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siege_of_Jajce&action=history
|nota    = angielski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

Oblężenie Jajce było oblężeniem w 1463 roku i było częścią wojen osmańsko-węgierskich. Zwycięstwo Węgier oznaczało powrót północnej części Bośni pod kontrolę Węgier (ich nominalnego zwierzchnika od wczesnego średniowiecza) oraz - wraz z odparciem wojsk osmańskich - ochronę terytoriów węgierskich w XV wieku. [7]

 The '''Siege of Jajce''' was a siege in 1463 and was part of the [[Ottoman–Hungarian Wars]]. The Hungarian victory meant the return of Bosnia's northern half under the control of Hungary (its nominal overlord since the Early Middle Ages) and – with the repulse of Ottoman forces – the protection of Hungarian territories for the 15th century.<ref name="Fodor10">Fodor (2000), p. 10</ref>

== Tło ==

Począwszy od diety Budy w 1462 r. Niektóre bośniacko-węgierskie twierdze graniczne były już strzeżone przez Królestwo Węgier, a król Bośni Stephen Tomašević został przyjęty jako jej wasal. [8]<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> Król Bośni odmówił złożenia hołdu następnie Porte. W rezultacie zarówno strona osmańska, jak i chrześcijańska rozpoczęły przygotowania do wojny. [9]

 Beginning from the diet of Buda of 1462 some Bosnian-Hungarian borderline fortresses were already guarded by the [[Kingdom of Hungary]] and King [[Stephen Tomašević of Bosnia]] was accepted as a vassal to her.<ref name="Bánlaky39">Bánlaky (1929), p. 39</ref>{{qn|date=January 2013}} The Bosnian King refused to pay tribute to the [[Ottoman Porte|Porte]] thereafter. As a consequence both Ottoman and Christian sides began preparing for war.<ref name="Stavrides146">Stavrides (2001), p. 146</ref>

[[File:Travnička tvrđava.jpg|left|150px|thumb|Fprteca Travnik]]

Sułtan Mehmed II zebrał 150-tysięczną armię w Adrianopolis i wyruszył w rejon Dolnego Dunaju w kwietniu 1463 roku. [10] W ramach ataku dywersyjnego rozkazał Ali Bey Mihaloğlu najechać południowe części Królestwa Węgier. Bey przeszedł do Syrmii, ale został odepchnięty przez Andrew Pongrácza z wysokim czeladnikiem Węgier. Nagle wykonał flankowy ruch w serce Węgier, aż dotarł do Temesvár, gdzie spotkał wojewodę Siedmiogrodu Johna Pongrácza i został pokonany w zaciętej bitwie. [11] Tymczasem Mehmet II zbliżył się do Travnika, który oblegał. Następnie przeniósł się do stolicy Bobovac, która upadła w ciągu trzech dni. Stephen Tomašević został poradzony, aby okopać się w wysokich górach, chociaż zdecydował się wycofać do Jajce, a później do Ključ i spalić mosty na drogach. [12]

 Sultan [[Mehmed II]] gathered an army of 150,000 soldiers in [[Adrianopolis]] and departed for the [[Lower Danube]] area in April 1463.<ref name="Fessler103">Fessler (1867), p. 103 ''(a number excluding the infantry and [[retinue]]s)''</ref> As part of a diversionary attack, he commanded [[Ali Bey Mihaloğlu]] to invade southern parts of the Kingdom of Hungary. The bey crossed to [[Syrmia]], but was pushed back by Andrew Pongrácz high [[cup-bearer]] of Hungary. He suddenly made a flanking move to the heart of Hungary until he reached [[Temesvár]], where he ran into John Pongrácz [[Voivode of Transylvania]] and was defeated in a fierce battle.<ref name="Borovszky357">Borovszky (1898), p. 357</ref> Meanwhile, Mehmet II advanced to [[Travnik]], which he besieged. He then moved to the capital city [[Bobovac]] that fell within three days. Stephen Tomašević was advised to entrench himself in the high mountains, although he chose to withdraw to [[Jajce]] and later to [[Ključ, Una-Sana Canton|Ključ]] and burnt the bridges of the roads along.<ref name="Stavrides147">Stavrides (2001), p. 147</ref> 

[[File:Bobovac 0352.jpg|left|150px|thumb|Pozostałości twierdzy Bobovac]]

Turahanoğlu Ömer Bey podążył swoim tropem, zdobywając Jajce bez walki i przedarł się do Ključ przez rzekę Sawę i okoliczne góry pomimo podmokłego terenu i ogólnie niedostępnego miasta. Widząc siebie w sytuacji bez wyjścia, Tomašević wysłał swoją żonę i matkę w podróż przez Raguse na Węgry w celu znalezienia schronienia [13]. Ufortyfikował się w twierdzy Ključ. Po przybyciu Osmanowie podpalili miasto, zmuszając w ten sposób mieszkańców do poddania się w rozpaczy. Mahmud Pasha Angelović przyznał królowi Bośni. Złożył przysięgę sułtanowi i skapitulował, gdy w zamian obiecano mu bezpieczny odwrót. Musiał rozprowadzić tę umowę na pozostałych kapitanów fortu w ciągu 8 dni, w wyniku czego Porte otrzymała 70 miejsc i milion florenów. Niezadowolony z tej umowy Mehmet zganił Mahmuda i polecił mu przetransportować króla Bośni na jego dwór. Stephen Tomašević został podwójnie skrzyżowany i pomimo przysięgi złożonej sułtanowi, ostatni władca Bośni został ścięty w Carevo Polje niedaleko Jajce. [14]

 [[Turahanoğlu Ömer Bey]] pursued his trail taking Jajce without a fight and pushed to Ključ through the [[Sava]] river and the surrounding mountains despite the marshy ground and the general inaccessibility to the town. Seeing himself in a dead-end situation, Tomašević set his wife and mother to a journey through Raguse to Hungary to find refuge.<ref name="Villar243">Villari (1904), p. 243</ref> He fortified himself in Ključ fortress. After their arrival the Ottomans set fire around the city, thus forcing the inhabitants to surrender in despair. [[Mahmud Pasha Angelović]] granted the Bosnian king. He swore an oath to the sultan and capitulated when he was promised safe retreat in return. He had to spread this agreement to the remaining fort captains in 8 days and as a result 70 places and one million florins were handed to the Porte. Discontent with this agreement, Mehmet rebuked Mahmud and instructed him to transport the Bosnian king to his court. Stephen Tomašević was double crossed and despite his oath to the Sultan, the last ruler of Bosnia was beheaded at [[Carevo Polje]] near Jajce.<ref name="Stavrides148">Stavrides (2001), p. 148</ref>

Sułtan podzielił swoją armię ekspedycyjną na trzy, jedną dowodzoną przez niego, jedną przez Ömera Beya i jedną przez Mahmuda Paszy, i najechał na sąsiednie kraje, a także zakończył podbój Bośni. w kierunku Królestwa Chorwacji, a Mehmet skierował się w stronę Księstwa Świętego Sawy. W Chorwacji Ömer Bey skonfrontował i zabił Paulusa de Speranchicha, Ban of Croatia i jego świtę 800 ludzi. [16] Szablon: Qn Z pomocą Bogumils, Stjepan Vukčić Kosača był w stanie wytrzymać przez krótki czas wtargnięcie Mehmeta , przed wysłaniem swojego najmłodszego syna jako zakładnika do Stambułu i oddaniem wszystkich swoich ziem na północ od fortu Blagaj Cesarstwu. [17]

 The sultan divided his expeditionary army into three, one led by him, one by Ömer Bey, and one by Mahmud Pasha, respectively, and raided the surrounding countries as well as completed the conquest of Bosnia.<ref name="Bánlaky60">Bánlaky (1929), pp. 60–61</ref>{{qn|date=January 2013}} Ömer Bey surged in the direction of the [[Kingdom of Croatia (medieval)|Kingdom of Croatia]], while Mehmet moved towards the [[Duchy of Saint Sava]]. In Croatia Ömer Bey confronted and slew [[Paulus de Speranchich]], [[Ban of Croatia]], and his entourage of 800 men.<ref name="Zinkeisen156" />{{qn|date=January 2013}} With the help of the [[Bosnian Church|Bogumils]], [[Stjepan Vukčić Kosača]] was able to withstand the intrusion of Mehmet for a short time, before sending his youngest son as a hostage to Istanbul, and ceding all of his lands to the north of [[Blagaj Fort]] to the Empire.{{odn|Bašagić|1900|p=20|ps=: U Hercegovini Mahmut paša je udario na nenadani otpor. Kršna zemlja Hercegovina sa golim brdima, tijesnim klancima i nepristupnim gradovima zadavaše turskom konjaništvu puno neprilika. Osim toga domaći bogumili junački su se borili uz svoga hercega i njegove sinove. Doduše Mahmut paša je dolinom Neretve sjavio do pod Blagaj i obsijedao ga; nu je li ga zauzeo ili je poslije nagodbe s hercegom predao mu se, nema sigurnih vijesti. Videći herceg Stjepan, da bez povoljna uspjeha, Mahmut paša ne će ostaviti Hercegovine, opremi najmlagjega sina Stjepana s bogatim darovima sultanu, da moli primirje. Na to Fatih ponudi, da gornju polovinu svojih zemlje ustupi Turskoj, a donju zadrži za se i za sinove. Mladoga Stjepana kao taoca zadrži u Carigradu, koji iza kratkog vremena pregje na islam pod imenom Ahmed beg Hercegović. Herceg Stjepan pristane na sultanovu ponudu, pa sklopi mir i ustupi Turcima svu gornju Hercegovinu do Blagaja. Na to Mahmud paša bude pozvan u Carigrad.}}

== Przesłanka ==

Mehmet II zdecydował się nie angażować w operacje zimowe i wycofał się, przynosząc 100 000 Szablon: Wątpliwych więźniów i pozostawiając Mimert (Minnet) Bey na czele w Bośni. [16] Szablon: Qn Nie miał też innego wyboru, ponieważ ich konie były wyczerpane i linie zasilające były nieefektywne. [18]

 Mehmet II chose not to engage in winter operations and retreated bringing 100,000{{Dubious|date=May 2015}} prisoners and leaving Mimert (Minnet) Bey in charge in Bosnia.<ref name="Zinkeisen156">Zinkeisen (1854), p. 156</ref>{{qn|date=January 2013}} He also didn't have any other choice as their horses were exhausted and the supply lines were inefficient.<ref name="Hunyadi179">Hunyadi (2001), p. 179</ref>

Król Matthias Corvinus wysłał kilka tysięcy kościelnych armii do Doliny Dolnej Sawy i Czarnej Armii Węgier dowodzonej przez Jana Pongrácza de Dengelega i uzupełnionej przez Szeklerów do wioski Keve. Matthias miał wielu czeskich najemników. Wysłał również garnizon na swój adriatycki poddany, Republikę Ragusy, jako środek zapobiegawczy. [19] Mianował także ambasadorów w Signorii Wenecji i papieża Piusa II. Obaj obiecali pomoc finansową, Stolica Apostolska przyznała kwotę wystarczającą na opłacenie służby wojskowej w wysokości 1000 kawalerii na rok. Wenecja zaoferowała 20000 dukatów na obronę przed osmańską. Matthias nakazał wszystkim zbędnym punktom transportowym popłynąć do punktu poboru w Petrovaradin. [20] Szablon: Qn Matthias szukał długoterminowego sojuszu z Wenecją. 12 września, tuż przed rozpoczęciem ataku, w obozie w Petrovaradin spotkali się Matthias i wenecki mówca John Emo. [5] Warunki były następujące: [5]

 King [[Matthias Corvinus]] sent a couple thousand ecclesiastic army to the [[Lower Sava Valley]] and the [[Black Army of Hungary]] led by John Pongrácz de Dengeleg and supplemented by the [[Székelys|Szeklers]] to the village of [[Keve]]. Matthias had a lot of Bohemian mercenaries. He also envoyed a garrison to his Adriatic subject, the [[Republic of Ragusa]] as a preventive measure.<ref name="Villar245">Villari (1904), p. 245</ref> He also commissioned ambassadors to the [[Signoria of Venice]] and [[Pope Pius II]]. Both of them promised financial aid, the [[Holy See]] granted a sum sufficient for the military service payment of 1,000 cavalry for a year. [[Republic of Venice|Venice]] offered 20,000 ducats for the anti-Ottoman defense. Matthias ordered all dispensable transport points to sail to the enlist point at [[Petrovaradin]].<ref name="Bánlaky56">Bánlaky (1929), pp. 56–57</ref>{{qn|date=January 2013}} Matthias sought a long-term alliance with [[Venice]]. In 12 September just before the launch of the attack Matthias and Venetian [[orator]] John Emo met in the camp in Petrovaradin.<ref name="Thallóczy93" /> The terms were:<ref name="Thallóczy93" />

* Tworzą wzajemny sojusz obronny i ofensywny przeciwko Turkom
* Nie zawierają pokoju bez wiedzy drugiej osoby
* [[Republika Wenecka]] zapewnia 40 galer i stawia wszystkich swoich kapitanów [[Dalmacja]] i [[Peloponez]] na wojnie
* Zaangażowane strony nie będą naruszać integralności terytorialnej drugiej strony


*They form a mutual protective and offensive alliance against the Turks
*They don't conclude peace unbeknownst to the other
*The [[Republic of Venice]] provides 40 galleys and puts all of her [[Dalmatia]]n and [[Peloponnese]] captains on a war footing
*The parties involved won't violate each other's territorial integrity

Księstwo Świętego Sawy wahało się między Osmanami, Wenecją i Węgrami, którym chciało się poddać. W październiku podjęli decyzję o oddaniu się Wenecji. Będąc już sojusznikiem Węgier, Doża Wenecji, Cristoforo Moro łagodnie odpowiedział, że Węgry podjęły już niezbędne kroki w celu uwolnienia Bośni, jej armie wkroczyły do Bośni i oblegały Jajce, a także inne fortece. Po wydarzeniach Stjepan Vukčić Kosača pożyczył się Matthiasowi, który przyjął jego usługę. W zamian Vladislav Hercegović awansował na węgierskiego chorążego i zapewnił majątek Stjepana. Ten pomocniczy sojusz został podpisany 6 grudnia. [21]

 The [[Duchy of Saint Sava]] hesitated between the Ottomans, Venice, and Hungary to be subjugated to. In October they came to the decision to offer themselves to Venice. Already an ally to Hungary the [[Doge of Venice]], [[Cristoforo Moro]] gently replied that Hungary had already made the necessary steps to relieve Bosnia, her armies entered Bosnia and besieged Jajce as well as the other fortresses. Following the events [[Stjepan Vukčić Kosača]] lent himself to Matthias who accepted his service. In exchange [[Vladislav Hercegović]] was promoted to a Hungarian banner lord and reassured the estates of Stjepan. This ancillary alliance was signed on 6 December.<ref name="Thallóczy103">Thallóczy (1915), p. 103</ref>

== Skład armii ==

[[Kállay V. János]],{{odn|Nagy|1868|p=427}} [[Parlagi George]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Kállay I. Pál]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} ''[[prepozytor]]'' [[Bak Gaspar]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Geréb Mátyás]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Gerendi István]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [https://en.wikipedia.org/wiki/Vladislav_Hercegovi%C4%87 Vladislav Hercegović],{{odn|Thallóczy|1915|p=102}} [[Drágffy Bertalan]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Vitovec János]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Pongrácz János]] ''de Dengeleg'',{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Martin Frankopan]],{{odn|Thallóczy|1915|pp=95, 97}} [[Stjepan Frankopan]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Szapolay Imre]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Újlaki V. Miklós]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} [[Országh Mihály]] ''de Guthi'',{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} biskup [[Vitéz János]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} biskup [[Janus Pannonius]],{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} i [[Váradi István]].{{odn|Thallóczy|1915|p=97}} to dowódcy armii węgierskiej [[Maciej|Macieja Korwina]], 

Dowódcami armii osmańskiej byli: [https://en.wikipedia.org/wiki/Minneto%C4%9Flu_Mehmed_Bey Mehmed Bey Minnetoğlu],{{odn|Tursun Beg|1978|p=54}} [[Ilyas Bey]],<ref>{{harvnb|Tursun Beg|1978|p=54}}, {{harvnb|Thallóczy|1915|p=105}}</ref> [[Yusuf Bey (Ottoman)|Yusuf Bey]],{{odn|Thallóczy|1915|p=101–107}} and Mustafa Bey,{{odn|Bánlaky|1929|p=66}} oraz inni.

== Oblężenie pierwsze ==

[[File:Jajce-pano.jpg|400px|thumb|left|Dzisiejsza twierdza Jajce i okoliczne miasto]]

Corvinus rozgałęził swoją armię na dwie dywizje. Pierwsza, prowadzona przez Emerica Zápolya, zbliżała się do Jajce od północy wzdłuż rzeki Vrbas, druga, prowadzona przez samego Korwina, niosła broń oblężniczą i wybrała sieć utwardzonych dróg (kaldrma) z północnego zachodu do Ključ, wyzwalając każdy z nich. miasto połączone. Mianował Johna Pongrácza de Dengelega na nadzorcę zaopatrzenia i rektora Gaspara Baka z Berend na operatora amunicji / machin oblężniczych. Trzeci kontyngent został zwerbowany w Chorwacji, przybył więc od zachodu w kierunku Bihać i dowodził nim Martin Frankopan [30], natomiast posiłki z Księstwa Świętego Sawy blokowały Jajce od południa (Prozor, Donji Vakuf). W listopadzie [31] Maciej dotarł do miasta w czterodniowym marszu (4 lub 5), co uważa się za dość szybki postęp, jeśli chodzi o stan infrastruktury średniowiecznej. Po niedawnym sukcesie wśród ludności Bośni, Corvinus spodziewał się lokalnego wsparcia Szablon: Wątpliwy iw ten sposób natychmiast zaatakował miasto Jajce w dniach 5–6 października, pokonując je za pierwszym razem. Po krótkiej walce wręcz garnizon osmański zamknął się w Twierdzy Jajce. [32]

 Corvinus branched off his army into two divisions. The first led by Emeric Zápolya was about to approach Jajce from the north along the [[Vrbas (river)|Vrbas river]], while the other led by Corvinus himself carried the siege weapons and chose the network of paved roads (''kaldrma'') from the north-west to [[Ključ, Una-Sana Canton|Ključ]], liberating each city connected. He appointed John Pongrácz de Dengeleg as the supplies overseer and ''provost'' Gaspar Bak of Berend as the ammunition/siege engines operator. The third contingent was recruited in Croatia, thus it arrived from the west in the direction of [[Bihać]] and was commanded by Martin Frankopan,{{odn|Thallóczy|1915|p=95}} while the reinforcements from the [[Duchy of Saint Sava]] blocked Jajce from the south ([[Prozor, Bosnia and Herzegovina|Prozor]], [[Donji Vakuf]]). In November{{odn|Thallóczy|1915|p=103}} Matthias reached the town in a four-days march (on the 4th or 5th), which is considered quite a fast progress regarding the medieval infrastructure conditions. Upon the recent success among the Bosnian population, Corvinus anticipated local support{{Dubious|date=May 2015}} and thus instantly attacked the town of Jajce on 5–6 October, subduing it on the first try. After a short hand-to-hand combat the Ottoman garrison locked itself in the [[Jajce Fortress]].{{odn|Thallóczy|1915|pp=94–96}}

Oblężenie prawdopodobnie rozpoczęło się u zbiegu Pliva-Vrbas, a machiny oblężnicze zostały zainstalowane w półkolu Carevo Polje-Borci-Baščeluci. Armaty mogły spowodować niewielkie uszkodzenia ścian, ponieważ ich zasięg ognia wahał się od 300 do 900 metrów, co było również zasięgiem broniącym się przez osmańskich łuczników. Korwin wezwał swoje wojska, wysyłając listy o darowiznie ziemi tym, którzy wyszli z bitwy. Aby oficjalnie wprowadzić te dwory, założył w obozie własną kancelarię, która nimi zarządzała. W dniu planowanej generalnej ofensywy kapitanowie twierdzy wezwali do rozmów kapitulacyjnych, które doprowadziły do porozumienia jeszcze tego samego dnia. Według Thallóczy ci, którzy chcieli odejść, mogli to zrobić bez swoich niewolników, podczas gdy reszta mogła dołączyć do Czarnej Armii; około 400 żołnierzy zdecydowało się na powołanie do armii węgierskiej, w tym kapitan Yusuf Bey. [33] Szablon: Nierzetelne źródło?

 The siege possibly started at the confluence of [[Pliva]]-Vrbas and the siege machines were installed in the half-circle of [[Carevo Polje]]-[[Borci (Jajce)|Borci]]-[[Baščeluci]]. The cannons could cause little damage to the walls as their fire range varied from 300 to 900 meters, which was also the range covered by the defending Ottoman archers. Corvinus exhorted his troops by giving out letters of land donation to those who emerged in battle. In order to officially induct these manors he set up his own chancellery in the camp to administrate them. On the day of the planned general offensive the captains of the fortress called for surrender talks, which led to an agreement the same day. According to Thallóczy, those who wanted to leave could do so without their slaves, while the rest were free to join the [[Black Army of Hungary|Black Army]]; around 400 soldiers chose to be drafted into the Hungarian army, including the head captain Yusuf Bey.<ref name="Thallóczy101">Thallóczy (1915), pp. 101–107</ref>{{Unreliable source?|date=May 2015}}

== Następstwa ==

Mniejsze forty w regionie zostały szybko odzyskane i zreorganizowane w ramach węgierskiego Banatu JajceSzablon: Wątpliwe. [1] [33]

 The smaller forts in the region were quickly recovered and were reorganized as a part of the Hungarian Banate of Jajce{{Dubious|date=May 2015}}.<ref name="Villar251" /><ref name="Thallóczy101" />

Główny korpus armii osmańskiej oblegał Jajce w lipcu 1464 r., Ale obrona węgierska przetrwała do odwrotu osmańskiego we wrześniu 1464 r. Z powodu zbliżania się wojsk węgierskich. [34]

 The main body of the Ottoman army [[Siege of Jajce (1464)|besieged Jajce in July 1464]], but the Hungarian defense held out until the Ottoman retreat in September 1464 due to the approaching of the Hungarian army.<ref name="HunyadiLaszlovszky2001">{{cite book|author1=Zsolt Hunyadi|author2=József Laszlovszky|author3=Central European University. Dept. of Medieval Studies|title=The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity|url=https://books.google.com/books?id=1m4fbJyQ4pkC&pg=PA182|year=2001|publisher=Central European University Press|isbn=978-963-9241-42-8|pages=182–}}</ref>
 
Matthias Corvinus mianował Johna Székely z Hídvég nowym kapitanem, a Emeric Zápolya nowym gubernatorem Bośni. [33] Vladislav Hercegović otrzymał powiaty (župe) Gornji Vakuf-Uskoplje i Prozor-Rama. [21]

 Matthias Corvinus appointed John Székely of Hídvég as the new captain and Emeric Zápolya as the new governor of Bosnia.<ref name="Thallóczy101" /> [[Vladislav Hercegović]] was awarded the counties (''[[župe]]'') of [[Gornji Vakuf-Uskoplje]] and [[Prozor-Rama]].<ref name="Thallóczy103" />

Król Matthias Corvinus podarował również fortecę Medvedgrad Frangepans za ich zasługi w oblężeniu. [35] Stephen Gerendi uratował mu życie, kiedy podczas oblężenia zastrzelił zbłąkanego Turka i tym samym otrzymał prawo do noszenia osobistego herbu. [36]

 King Matthias Corvinus also gifted the fortress of [[Medvedgrad]] to the [[Frangepan]]s for their merits in the siege.<ref name="Thallóczy336">Thallóczy (1915), p. 336</ref> Stephen Gerendi saved his life when he shot a waylaying Turk during the siege and thus was rewarded the right to bear personal coat of arms.<ref name="Thallóczy97">Thallóczy (1915), p. 97</ref>

Konflikt wenecko-osmański przerodził się w wojnę osmańsko-wenecką. [2]

 The Venetian-Ottoman conflict escalated into the [[Ottoman–Venetian War (1463–1479)|Ottoman–Venetian War]].<ref name="Setton250" />

|
{{infobox military conflict
| conflict    = Oblężenie Jajce
|epoka = średniowiecze
| partof      = węgiersko-tureckie wojny
| image       = 
| caption     = 
| date        = 23 września 1463 – 25 grudnia 1463
| place       = [[forteca Jajce]], [[Królestwo Bośni]]
|casus = 
| territory   = Węgry włączają Jajce i 60 innych mniejszych osad do nowo powstałego [[Banat Jajce|banatu Jajce]]<ref name="Villar251" />
| result      = węgierski zwycięstwo
| combatant1  = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]<br />[[File:Flag of Most Serene Republic of Venice.svg|22px]] [[Republika Wenecka]]<br>[[File:Flag of the Duchy of Saint Sava.svg|22px]] [[Księstwo Hercegowiny|Księstwo Św. Sawy]]<br>[[File:Coat of arms of Kingdom of Bosnia.svg|22px|]] [[Królestwo Bośni]]<br>[[File:Republic of Dubrovnik Flag.png|25px]][[Republika Raguzy]]<br>      <small>(logistyka, zaopatrzenie)</small><ref name="Villar251">Villari (1904), str. 251</ref><br> czescy najemnicy husyccy
| combatant2  = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg|25px]] [[Imperium Osmańskie]]
| commander1  = [[Maciej Korwin]]
| commander2  = [https://en.wikipedia.org/wiki/Minneto%C4%9Flu_Mehmed_Bey Minnetoğlu]
| units1      = [[Czarna Armia]]<br>[https://pl.wikipedia.org/wiki/Arsena%C5%82_w_Wenecji Arsenał w Wenecji]
| units2      = [[armia osmańska]]
| strength1   = 4 000 zbrojnych<br>   (<small>szacunek Settona</small>)<ref name="Setton250">Setton (1978), str. 250</ref><br>25 000<br>   (<small>szac. Bánlakyego</small>)<ref name="Bánlaky66">Bánlaky (1929), str. 66</ref><sup>[[brak źr.]]</sup><br>14 000 kawalerii<br>5 000 piechoty<br>   (<small>szacunek Tošicia </small>)<ref name="Tosic2">Tošić (2002), str. 2</ref><br>40 galer weneckich<br>   <small>(patrz uwaga)</small><ref name="Thallóczy93">Thallóczy (1915), str. 93</ref>
| strength2   = 7 000<br>   (<small>szac. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz Długosza]</small>)<ref name="Bánlaky66" /><sup>[[brak źr.]]</sup><br>400<br>   (<small>szac. [https://en.wikipedia.org/wiki/Ignaz_Aurelius_Fessler Fesslera]</small>)<ref name="Bánlaky66" /><sup>[[brak źr.]]</sup><br>1 500÷2 00 <small><br>   (szacunki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Lajos_Thall%C3%B3czy Thallóczyego]</small>)<ref name="Thallóczy102">Thallóczy (1915), str. 102</ref>
| casualties1 = nieznane
| casualties2 = nieznane
|lokalizacja = 
|mapa = 
|opis mapy = 
| notes       = Wenecja rozpoczęła operację dywersyjną na Morzu Jońskim, ale nie brała udziału w oblężeniu.
| campaignbox = {{Campaignbox Ottoman-Hungarian War}}
}}
|}

== Oblężenie drugie ==
{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

Główne oddziały armii osmańskiej oblegały Jajce w lipcu, ale to, co pozostało z obrony Bośni, przetrwało do odwrotu osmańskiego we wrześniu 1464 roku z powodu zbliżania się wojsk węgierskich. [34] [35]

 The main body of the Ottoman army besieged [[Jajce]] in July, but what's left of Bosnian defense held on until the Ottoman retreat in September 1464 due to the approaching of the Hungarian army.{{odn|Hunyadi|Laszlovszky|2001|p=182}}<ref name="Ćirković-Istorija">{{cite book |author1=Sima M. Ćirković |authorlink1=Sima Ćirković |title=Istorija srednjovekovne bosanske države |date=1964 |publisher=Srpska književna zadruga |page=334 |url=https://books.google.com/books?id=PO02AAAAMAAJ&q=editions:OQ9SR41mPXUC |language=sr}}</ref>

Jajce został przekazany Węgrom w grudniu 1463 roku, po oblężeniu, które nastąpiło po ofensywie Macieja Korwina na Bośnię pod koniec września 1463 roku. [36] Mówi się, że Korwinowi udało się przejąć sześćdziesiąt miejscowości w Bośni, z których wiele zostało ufortyfikowanych [36]. W lipcu i sierpniu 1464 r. Sułtan Murad II osobiście rozkazał oblężeniu odbić Jajce. [36] Według C. Imbera armia osmańska prawdopodobnie wyruszyła z Edirne pod koniec maja, „ponieważ Malipiero datuje oblężenie Jajce na okres od 10 lipca do 24 sierpnia, a Enveri [...] mówi również, że rozpoczęło się w lipcu”. [37]

 Jajce had been surrendered to the Hungarians in December 1463, after [[Siege of Jajce|a siege]] that followed [[Matthias Corvinus]]' offensive into Bosnia in late September 1463.{{odn|Setton|1978|p=250}} It is said that Corvinus managed to take over sixty places in Bosnia, many of which were fortified.{{odn|Setton|1978|p=250}} In July and August 1464, Sultan [[Murad II]] personally commanded the siege to take back Jajce.{{odn|Setton|1978|p=250}} The Ottoman army had probably set out from Edirne in late May according to [[Colin Imber|C. Imber]], 'since Malipiero dates the siege of Jajce to between 10 July and 24 August, and Enveri [...] also says that it began in July'.{{odn|Imber|1990|p=190}}

Węgierska obrona oparła się atakowi, gdy wiadomość o zbliżającym się Korwinie znad Sawy dotarła do armii osmańskiej i zmusiła Murada II do porzucenia bagażu, zrzucenia armat do rzeki i wycofania się do Sofii w sierpniu [36] lub wrześniu [34], gdzie armia zimowała. [38]

 The Hungarian defense withstood the attack, as news of Corvinus' advance from the [[Sava]] reached the Ottoman army and forced Murad II to abandon baggage, dispose cannons into the river, and retreat to [[Sofia]] in August{{odn|Setton|1978|p=250}} or September,{{odn|Hunyadi|Laszlovszky|2001|p=182}} where the army wintered.<ref name="KermeliÖzel2006">{{cite book|author1=Eugenia Kermeli|author2=Oktay Özel|title=The Ottoman empire: myths, realities and 'black holes' : contributions in honour of Colin Imber|url=https://books.google.com/books?id=5jYtAQAAIAAJ|year=2006|publisher=Isis|isbn=978-975-428-322-8}}</ref>

Mehmed Bey Minnetoğlu został mianowany gubernatorem Bośni po tym drugim oblężeniu Jajce [39].

 [[Mehmed Bey Minnetoğlu]] was appointed the governor of [[Sanjak of Bosnia|Bosnia]] after this second siege of Jajce.{{odn|Šabanović|1959|p=40}}

|
{{Infobox military conflict
| conflict    = oblężenie Jajce
|epoka = średniowiecze
| width       = 
| partof      = 
| image       = 
| caption     = 
| date        = lipiec–wrzesień 1464
| place       = [[forteca Jajce]]
|casus = 
| coordinates = 
| map_type    = 
| map_relief  = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_marksize = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = 
| result      = Ottoman retreat
| status      = 
| combatants_header = 
| combatant2  = {{flagicon image|Tughra_of_Murad_II.JPG}} [[Imperium Osmańskie]]
| combatant1  = [[File:Flag_of_Matthias_I_of_Hungary_%28variant%29.svg|32px]] [[Królestwo Węgier]]
| commander2  = [https://en.wikipedia.org/wiki/Murad_II Murad II]
| commander1  = dowódca fortecy
| units1      = 
| units2      = garnizaon
| strength1   = nieznane
| strength2   = nieznane
| casualties1 = nieznane
| casualties2 = nieznane
|lokalizacja = 
|mapa = 
|opis mapy = 
| notes       = 
| campaignbox = {{Campaignbox Bosnian-Ottoman Wars (Medieval)}} {{Campaignbox Ottoman–Hungarian War}}
}}
|}

== Referencje ==

=== Przypisy ===
{{izvori}}

=== Bibliografia ===
* {{cite book |editor-last=Setton |editor-first=Kenneth Meyer |editor2=Hazard, Harry W. |editor3=Zacour, Norman P. |title=A History of the Crusades, Vol. VI: The Impact of the Crusades on Europe | chapter=The Ottoman Turks and the Crusades, 1451–1522 | publisher=University of Wisconsin Press | year=1969 | isbn=978-0-299-10744-4 | url=https://books.google.com/books?id=TKaPrQPFIAMC}}
*{{cite book
  |author = Ludwig Thallóczy
  |author-link = Ludwig Thallóczy
  |title = Jajcza (bánság, vár és város) története 1450–1527
  |trans-title=Jajce (Banate, fort and city) history 1450–1527
  |publisher = Hornyánszky Viktor cs. és kir. udv. könyvnyomdája [Históriaantik Könyvesház Kiadó, reprint]
  |location = Budapest, Hungary
  |url = https://archive.org/details/jajczabnsgv00thal
  |access-date =11 July 2011
  |year = 1915
  |language = hu
  |isbn = 978-2-253-05575-4
}}
*{{cite book
  |author = Iván Nagy
  |author2=Stephen Friebeisz
   |title = Magyarország családai czimerekkel és nemzékrendi táblákkal, volume 2.
  |trans-title=Heraldry of the (noble) families of Hungary with genealogical tables, 2. book
  |publisher = Ráth Mór, [Helikon Kiadó, reprint]
  |location = Pest, Hungary
  |url = https://archive.org/details/magyarorszgcsal02friegoog
  |access-date =11 July 2011
  |year = 1857–1868
  |language = hu
  |edition = 7th
  |isbn = 963-207-774-1
}}
*{{cite book
  |author = József Bánlaky
  |title = A magyar nemzet hadtörténelme
  |trans-title=Military history of the Hungarian nation
  |url = http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0011/830.html
  |access-date  =27 June 2011
  |publisher = Grill Károly Könyvkiadó vállalata
  |location = Budapest, Hungary
  |year = 1929
  |language = hu
  |isbn = 963-86118-7-1
  |chapter = 11. Az 1463. évi délvidéki és boszniai hadjárat. Az ugyanezen évi tolnai országgyűlés határozatai.
  |trans-chapter=The campaign of 1463 in Bosnia. The measures of the diet of Tolna in the same year.
}}
*{{cite book
  |author =  Luigi Villari
  |title = The republic of Ragusa : an episode of the Turkish conquest
  |url = https://archive.org/details/republicragusaa00villgoog
  |access-date  =11 July 2011
  |publisher = J.M. Dent & Co. [Kessinger Publishing, reprint]
  |location = London, United Kingdom
  |year = 2007
  |orig-year = 1904
  |isbn = 1-4326-4038-0
}}
*{{cite book
  |author = Ignaz Aurelius Fessler
  |author-link = Ignaz Aurelius Fessler
  |title = Geschichte von Ungarn
  |trans-title=History of Hungary
  |url = https://archive.org/details/geschichtevonung03fessuoft
  |access-date  =11 July 2011
  |publisher = Friedrich Arnold Brockhaus
  |location = Leipzig, Germany
  |year = 1867
  |language = de
}}
*{{cite book
  |author = Samu Borovszky
  |author2=János Sziklay |author3=Dezső Csánki
   |title = Magyarország vármegyéi és városai
  |trans-title=Countries and towns of Hungary
  |publisher = Országos Monográfia Társaság 
  |location = Budapest, Hungary
  |url = http://mek.oszk.hu/09500/09536/html/0024/14.html
  |language = hu
  |access-date =11 July 2011
  |chapter = A mohácsi vésztől napjainkig
  |year = 1898
  |isbn = 963-9374-91-1
  |trans-chapter=from the Battle of Mohács to present day
}}
*{{cite book
  |author = Théoharis Stavrides
  |title = The Sultan of vezirs: the life and times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelovic (1453–1474)
  |publisher = Koninklijke Drill 
  |location = Leiden, Netherlands
  |url = https://books.google.com/books?id=ptXG0uA70lAC
  |access-date =11 July 2011
  |chapter = III. 1463: Campaigns in Bosnia and the Morea
  |year = 2001
  |isbn = 90-04-12106-4
}}
*{{cite book
  |author = Johann Wilhelm Zinkeisen
  |author2=Johannes Heinrich Möller 
   |title = Geschichte des osmanischen Reiches in Europa
  |trans-title=History of the Ottoman Empire in Europe
  |publisher =  Friedrich Andreas Perthes
  |location = Hamburg, Germany
  |url = https://archive.org/details/geschichtedesosm02zinkuoft
  |language = de
  |access-date =12 July 2011
  |chapter = II. Das Reich auf der Höhe seiner Entwicklung
  |trans-chapter=The empire at the height of its development
  |year = 1854
}}
* {{Cite book|editor-last1=Fodor|editor-first1=Pál|editor-last2=Dávid|editor-first2=Géza|title=Ottomans, Hungarians, and Habsburgs in Central Europe: The Military Confines in the Era of Ottoman Conquest|year=2000|url=https://books.google.com/books?id=V9vom-ZAElcC|publisher=BRILL}}
*{{cite book
  |author = Zsolt Hunyadi
  |author2=József Laszlovszky
   |title = The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of medieval Latin Christianity
  |publisher = Central European University Press
  |location = Budapest, Hungary
  |url = https://books.google.com/books?id=1m4fbJyQ4pkC
  |access-date =18 July 2011
  |isbn = 963-9241-42-3
  |chapter = XVI.
  |year = 2001
}}
*{{cite book|author=Konstantin Mihailović|title=Memoirs of a Janissary|url=https://books.google.com/books?id=yjxpAAAAMAAJ|year=1975|publisher=Published under the auspices of the Joint Committee on Eastern Europe, American Council of Learned Societies, by the Department of Slavic Languages and Literatures, University of Michigan}}
*{{cite book|author=Tursun Beg|title=The History of Mehmed the Conqueror|url=https://books.google.com/books?id=TguQAAAAIAAJ|year=1978|publisher=Bibliotheca Islamica|isbn=978-0-88297-018-9}}
*Đuro Tošić (2002) (in Serbian, Summary in English) [http://www.filozof.org/pdf%20format/zbornik2/Djuro%20Tosic.pdf Učešće Kosača u oslobođenju Jajca od Turaka 1463. godine [Role of the Kosača family in the 1463 liberation of Jajce<nowiki>]</nowiki>] (pdf), ‘Četvrti naučni skup istoričara u Gacku: Kosače – osnivači Hercegovine’, “Srpska proza danas. Kosače – osnivači Hercegovine (Zbornik radova)”, SPKD Prosvjeta Bileća, SPKD Prosvjeta Gacko, Fond ‘Vladimir i Svetozar Ćorović’ Beograd, Bileća-Gacko-Beograd. Retrieved 14 July 2011.
* {{cite book | author-link = Safvet-beg Bašagić | first = Safvet-beg | last = Bašagić | title = Kratka uputa u prošlost Bosne i Hercegovine, od g. 1463-1850 | year = 1900 | language = sh | url = https://archive.org/details/kratkauputaupro00bagoog | access-date = 2013-01-21}}

==Sources==
*{{cite book|first=Colin |last=Imber|title=The Ottoman empire: 1300-1481|url=https://books.google.com/books?id=lIppAAAAMAAJ|year=1990|publisher=Isis|isbn=978-975-428-015-9|page=190}}
*{{Cite book |last1=Hunyadi |first1=Zsolt |last2=Laszlovszky |first2=József |year=2001 |title=The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity |publisher=Central European University Press. Dept. of Medieval Studies | isbn=963-9241-42-3 }}
* Setton, Kenneth M. (1978). ''[https://books.google.com/books?id=0Sz2VYI0l1IC The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century]''. Philadelphia: The American Philosophical Society. str. 250–. ISBN 0-87169-127-2.
*{{cite book|last=Šabanović|first=Hazim|title=Bosanski pašaluk: postanak i upravna podjela|url=https://books.google.com/books?id=kkQQAAAAIAAJ|year=1959|publisher=Oslobodenje}}
*{{cite book|author1=Zsolt Hunyadi|author2=József Laszlovszky|author3=Central European University. Dept. of Medieval Studies|title=The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity|url=https://books.google.com/books?id=1m4fbJyQ4pkC&pg=PA182|year=2001|publisher=Central European University Press|isbn=978-963-9241-42-8|pages=182–}}

== Zobacz także ==
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Ottoman%E2%80%93Venetian_War_(1463%E2%80%931479) Osmańsko–wenecka wojna (1463–1479)]

{{SORTUJ:Oblężenie, Jajce}}

[[Kategoria:Oblężenia]]
[[Kategoria:Bitwy]]
[[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii]]
[[Kategoria:Bitwy Imperium Osmańskiego]]
[[Kategoria:Bitwy Królestwa Chorwacji]]