Tekst źródłowy strony Pius II

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Pius_II
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pius_II&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

'''Pius II''' ([[łacina|łac.]] ''Pius II'', właśc. '''Eneasz Sylwiusz Piccolomini''' (lub '''Enea Silvio de Piccolomini''')(* 18 października 1405 w Corsignano, † 14 sierpnia<ref name="FIU">[http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios1456-ii.htm#Piccolomini Piccolomini, Enea Silvio] (po angielsku). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-04-07].</ref><ref name="CE">[http://www.newadvent.org/cathen/12126c.htm Pope Pius II] (po angielsku). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-04-07].</ref> lub 15 sierpnia<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 345-347. ISBN 83-06-02633-0.</ref><ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 124-125. ISBN 83-7006-437-X.</ref> 1464 w Ankonie<ref name="Kelly" />) – włoski humanista, poeta, [[papież]] w okresie od 19 sierpnia 1458 do 14<ref name="FIU" /><ref name="CE" /> lub 15 sierpnia 1464<ref name="Wollpert" />.

== Życiorys == 
=== Wczesne życie ===
Urodził się w biednej, choć szlacheckiej rodzinie<ref name="Kelly" />. W młodości pracował w polu, a po ukończeniu 18 lat studiował sztukę oratorską i poezję na uniwersytecie w [[Siena|Sienie]]<ref name="Kelly" />. Przez krótki czas w 1425 roku był zafascynowany życiem klasztornym pod wpływem św. [[Bernardyn ze Sieny|Bernardyna ze Sieny]]; następnie kontynuował studia nauk klasycznych i poezji we [[Florencja|Florencji]]. Zdobywał także wykształcenie prawnicze. Jako sekretarz biskupa Fermo, [[Domenico Capranica|Domenico Capranicy]] brał udział w [[Sobór Bazylea - Ferrara - Florencja|soborze w Bazylei]] (1432), gdzie zgromadzili się przeciwnicy papieża [[Eugeniusz IV|Eugeniusza IV]]<ref name="Wollpert" />. Następnie pozostawał w służbie innych dostojników kościelnych – Nicodemo della Scala (biskupa Freising), Bartolomeo (biskupa Novary) i kardynała Albergatiego. Towarzyszył Albergatiemu na kongresie w Arras (1435), gdzie debatowano nad układem pokojowym pomiędzy Francją i Burgundią. W tym samym roku został wysłany przez kardynała z tajną misją do [[Szkocja|Szkocji]].

Po powrocie zyskiwał sławę poety (m.in. dzięki erotycznej komedii ''Chryzis''), pozostając nadal w aktywnej opozycji wobec Eugeniusza IV<ref name="Kelly" />. Był mistrzem ceremonii [[konklawe]], które powołało w 1439 antypapieża [[Feliks V|Feliksa V]]; towarzyszył następnie antypapieżowi jako jego osobisty sekretarz<ref name="Kelly" />. W 1442 przeszedł na służbę cesarza [[Fryderyk III Habsburg|Fryderyka III]] w roli sekretarza i nadwornego poety cesarskiego; tym samym powrócił do grona zwolenników papieża Eugeniusza IV<ref name="Kelly" />. Oficjalnie pojednał się z papieżem w 1445, kiedy przebywał z misją dyplomatyczną w [[Rzym]]ie<ref name="Kelly" />. Jednocześnie następowały przemiany w charakterze Piccolominiego, wywołane ciężką chorobą<ref name="Kelly" />. Dotychczas hołdujący urokom życia, ojciec kilkorga nieślubnych dzieci, stawał się bliższy sprawom duchowym – 4 marca 1446 przyjął [[sakrament święceń|święcenia kapłańskie]]<ref name="Kelly" />. W tym samym roku brał udział w zwalczeniu wpływów Ligi Elektorów, działającej wbrew interesom zarówno cesarza, jak i papieża.

1447 został mianowany biskupem [[Triest]]u<ref name="Wollpert" />; 1448 odegrał ważną rolę przy przyjęciu Konkordatu Wiedeńskiego. W 1450 został przeniesiony na biskupstwo Sieny, które zajmował już do wyboru na papieża<ref name="Kelly" />. Pozostawał jednocześnie nadal (do 1455) w służbie dyplomatycznej Fryderyka III, był jego ambasadorem w [[Czechy|Czechach]] (1451) oraz towarzyszył mu w uroczystościach koronacyjnych w Rzymie (1452)<ref name="Kelly" />.

17 grudnia 1456 został mianowany przez papieża [[Kalikst III|Kaliksta III]] [[kardynał]]em<ref name="FIU" />. W latach: 26 stycznia 1457 – 26 stycznia 1458 był [[kamerling]]iem [[Kolegium Kardynałów|Kolegium kardynałów]].

=== Biskup warmiński ===
Na skutek starań zakonu krzyżackiego i części [[kapituła warmińska|kapituły warmińskiej]] papież [[Kalikst III]] nominował w 1457 Piccolominiego na następcę zmarłego biskupa warmińskiego [[Franciszek Kuhschmalz|Franciszka Kuhschmalza]] co zostało dokonane wbrew woli króla polskiego. W związku z prokrzyżackimi sympatiami Piccolominiego jego wysłannicy nie zostali dopuszczeni do miast warmińskich<ref name="Biskup">Marian Biskup, Dzieje narodu i państwa polskiego. Wojna trzynastoletnia KAW Kraków 1990, s.45, 58.</ref>. Już jako papież Pius II, Piccolomini powołał na stanowisko biskupa warmińskiego [[Paweł Legendorf|Pawła Legendorfa]]<ref name="Biskup" />.

=== Pontyfikat ===
Po śmierci papieża [[Kalikst III|Kaliksta III]] [[konklawe 1458|konklawe]] wybrało 19 sierpnia 1458 Eneasza Sylwiusza Piccolominiego jako jego następcę<ref name="Wollpert" />. 3 września, w dniu koronacji, przyjął imię Piusa II, podobno ze słowami nawiązującymi do jego przeszłego stylu życia ''Odrzućcie Eneasza, przyjmijcie Piusa''. Podobnie jak jego poprzednik, główną ideą przyświecającą jego [[pontyfikat]]owi było wyzwolenie Europy od zagrożenia [[Turcja|tureckiego]]<ref name="Wollpert" />. 12 października 1458 ogłosił zwołanie kongresu władców chrześcijańskich do [[Mantua|Mantui]], gdzie miano rozważyć zorganizowanie nowej wyprawy krzyżowej<ref name="Wollpert" />. Wkrótce potem, na papieża spadł obowiązek rozstrzygnięcia korony królestwa Aragonii i Neapolu pomiędzy synem króla, [[Ferdynand I (król Neapolu)|Ferdynandem I]], a księciem Andegawenii, [[Rene Andegaweński|Rene I]]<ref name="Kelly" />. Ostatecznie papież opowiedział się po stronie Ferdynanda, co spowodowało niechęć Francji do uczestnictwa w [[krucjata|krucjacie]]<ref name="Kelly" />. Problemy, które napotkał Pius, postanowił rozwiązać wydaniem [[bulla|bulli]] w 1460 [[Exsecrabilis]], w której groził [[Ekskomunika|ekskomuniką]] każdemu, kto odwołałby się od decyzji papieża do [[Sobór powszechny|Soboru Powszechnego]]<ref name="Kelly" />.

Dodatkowo, konflikt z Francją podsycił fakt podtrzymania poparcia dla księcia Neapolu, Ferrante, wobec żądań nowego króla Francji [[Ludwik XI|Ludwika XI]]<ref name="Kelly" />. Pius popadł także w spory z niemieckimi dostojnikami m.in. z księciem [[Tyrol Południowy|Tyrolu]], [[Zygmunt Habsburg|Zygmuntem]] (został ekskomunikowany) i arcybiskupem [[Moguncja|Moguncji]], [[Teodoryk z Isenburga|Dietherem z Isenburga]] (został złożony z urzędu)<ref name="Kelly" />. Ponadto papież poróżnił się z czeskim królem, [[Jerzy z Podiebradów|Jerzym z Podiebradów]], który zakwestionował wybór Piusa, gdy ten anulował porozumienia pomiędzy katolikami a [[husytyzm|husytami]]<ref name="Kelly" />. Były to główne przyczyny, przez które Pius nie doprowadził do reformy Kościoła i [[Kuria Rzymska|Kurii Rzymskiej]]<ref name="Wollpert" />. W 1461 roku wysłał swój słynny ''List do sułtana Mehmeda II'', w którym odrzucił [[Koran]] i nakłaniał do wyrzeczenia się [[islam]]u i przyjęcia [[chrzest|chrztu]]<ref name="Kelly" />. W 1464 roku wyruszył do [[Ankona|Ankony]], gdzie miała mieć początek krucjata<ref name="Kelly" />. Wkrótce potem zmarł tam, lecz został pochowany w [[Rzym]]ie<ref name="Wollpert" />.

Usiłował powołać do życia nowy [[zakon rycerski]] – [[Zakon Najświętszej Maryi Panny z Betlejem]], z siedzibą na wyspie [[Limnos]]; ta inicjatywa, ogłoszona [[Bulla|bullą]] w 1459, nie doczekała się realizacji. Historycy oceniają go jako niezrównanego mówcę i literata, zaangażowanego i oddanego papieża, który nie ustrzegł się jednak nepotyzmu<ref name="Kelly" /><ref name="Wollpert" />.

== Kardynałowie mianowani przez Piusa II ==
{{osobny artykuł|Kardynałowie z nominacji Piusa II}}

== W kulturze masowej ==
Wybór Eneasza Sylwiusza Piccolominiego na papieża stanowi fabułę filmu ''[[Konklawe (film)|Konklawe]]'' (2006, reżyseria: [[Christoph Schrewe]]).

== Przypisy ==
{{izvori}}

== Bibliografia ==
* [http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios1456-ii.htm#Piccolomini Piccolomini, Enea Silvio]] (po angielsku). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-04-07].
* [http://www.newadvent.org/cathen/12126c.htm Pope Pius II] (po angielsku). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-04-07].

|
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko             = Enea Silvio de Piccolomini
 |imię i nazwisko oryginalne  = 
 |imię przybrane              = Pius II
 |imię przybrane oryginalne   = Pius Secundus
 |tytuł                       = Papież<br />Biskup Rzymu
 |grafika                     = Pintoricchio 012.jpg
 |opis grafiki                = 
 |herb                        = C o a Pio II.svg
 |opis herbu                  = 
 |faksymile                   = 
 |opis faksymile              = 
 |dewiza                      = 
 |dewiza - j. polski          = 
 |państwo                     = [[Watykan]]
 |data urodzenia              = [[18 października]] [[1405]]
 |miejsce urodzenia           = [[Corsignano]]
 |data śmierci                = [[14 sierpnia|14]] lub [[15 sierpnia]] [[1464]]
 |miejsce śmierci             = [[Ankona]]
 |przyczyna śmierci           =
 |miejsce spoczynku           =
 |1. funkcja                  = Papież
 |1. funkcja - okres          = 19 sierpnia 1458 – 14/15 sierpnia 1464
 |2. funkcja                  = Biskup Sieny
 |2. funkcja - okres          = 23 września 1450 – 19 sierpnia 1458
 |wyznanie                    = [[katolicyzm]]
 |kościół                     = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja                = 
 |data ślubów zakonnych       = 
 |data diakonatu              = krótko przed 4 marca 1447
 |data ordynacji              = 
 |data święceń                = 4 marca 1447
 |data nominacji              = 17 kwietnia 1447
 |data sakry                  = 15 sierpnia 1447
 |data patriarchatu           = 
 |data kreacji                = 17 grudnia 1456
 |papież kreujący             = [[Kalikst III]]
 |kościół tytularny           = [[Bazylika św. Sabiny w Rzymie|S. Sabina]] (18 grudnia 1456)
 |data pontyfikatu            = 19 sierpnia 1458
 |data laicyzacji             = 
 |grafika 2                   = 
 |opis grafiki 2              = 
 |podpis                      = 
 |odznaczenia                 = 
 |commons                     = Category:Pius II
 |wikiźródła                  = 
 |wikicytaty                  = Pius II
 |wikinews                    = 
 |www                         = 
}}
|}

{{SORTUJ:Papieże, Pius 02}}

[[Kategoria:Papieże]]
[[Kategoria:Piccolomini]]
[[Kategoria:Biskupi warmińscy|Piccolomini]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1405]]
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1464]]
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]