Tekst źródłowy strony Urban V

[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
{{Uwaga polska|
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Urban_V
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Urban_V&action=history
|nota    = polski
}}

{|
|
|}

{|
 |-style="vertical-align:top;"
 |

'''Urban V''' ([[łacina|łac.]] ''Urbanus V'', właśc. '''Guillaume de Grimoard''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''' (* w 1310 w Le Pont-de-Montvert, † 19 grudnia 1370 w Awinionie)<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 311-314. ISBN 83-06-02633-0.</ref> – [[papież]] w okresie od 28 września 1362 do 19 grudnia 1370<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 112. ISBN 83-7006-437-X.</ref>, [[błogosławiony]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]]<ref name="CH">[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bgrimoard.html Bl. Guillaume Grimoard, O.S.B.] (po angielsku). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-02-28].</ref>.

== Życiorys == 
Urodził się na zamku Grisac, w Le Pont-de-Montvert i pochodził z rodziny szlacheckiej<ref name="Kelly" />. Był [[Benedyktyni|benedyktynem]] w klasztorze S. Victor w [[Marsylia|Marsylii]] (od 1361 był opatem)<ref name="Wollpert" />. Studiował w [[Tuluza|Tuluzie]] i [[Montpellier]] i uzyskał w 1342 doktorat z [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]]<ref name="Kelly" />. W latach 1352, 1354, 1360, 1362 był [[legat papieski|legatem papieskim]] we Włoszech<ref name="Kelly" />. Po śmierci Innocentego VI, [[Kolegium Kardynałów|Kolegium kardynałów]] zebrało się na konklawe i początkowo wybrało brata [[Klemens VI|Klemensa VI]], [[Hugues Roger|Huguesa Rogera]], który jednak wyboru nie przyjął<ref name="Kelly" />. Ponieważ [[kardynał]]owie nie mogli wyłonić żadnego kandydata, postanowili jednogłośnie wybrać, niebędącego kardynałem, Guillaume'a de Grimoarda<ref name="Kelly" />. [[Sakra|Święcenia biskupie]] i koronację przyjął w Awinionie.

Po wyborze na [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]], nadal prowadził mnisze życie, poświęcając się modlitwie i studiom<ref name="Kelly" />. Starał się zwalczać luksus, panujący na dworze papieskim; zmniejszył dziesięciny i potępił kumulowanie [[beneficjum|beneficjów]]<ref name="Kelly" />. Papież od samego początku pontyfikatu dążył do unii z Kościołem bizantyńskim – nakłonił króla Cypru [[Piotr I Cypryjski|Piotra I]], do zorganizowania [[Krucjata aleksandryjska|krucjaty aleksandryjskiej]]<ref name="Kelly" />. Wprawdzie udało się zdobyć [[Aleksandria|Aleksandrię]] (w 1365), lecz nie udało się jej utrzymać, zatem wyprawa nie osiągnęła swojego celu<ref name="Kelly" />. Ponadto w 1364 roku, papież musiał podpisać traktat pokojowy z władcą [[Mediolan]]u, [[Bernabo Visconti|Bernabo Viscontim]] i wypłacić mu ogromne odszkodowania<ref name="Kelly" />.

Od początku swojej posługi, Urban pragnął przenieść się z powrotem do Rzymu<ref name="Wollpert" />. Za namowami m.in. [[Brygida Szwedzka|Brygidy Szwedzkiej]] i wbrew francuskim kardynałom, 30 kwietnia 1367 roku opuścił Awinion i przybył do Rzymu 16 października<ref name="Wollpert" />. Budynki kościelne (w tym [[Pałac Laterański]]) nie nadawały się do zamieszkania, więc papież zatrzymał się na [[Watykan]]ie<ref name="Kelly" />. Natychmiast nakazał też remont [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazyliki św. Piotra]] i [[Lateran]]u<ref name="Wollpert" />. Wkrótce potem mianował ośmiu kardynałów, z czego sześciu było Francuzami<ref name="Kelly" />. W 1368 do Rzymu przybył cesarz rzymsko-niemiecki [[Karol IV Luksemburski|Karol IV]], a rok później cesarz bizantyński [[Jan V Paleolog]]<ref name="Wollpert" />. Celem wizyty tego drugiego, była pomoc w walce z Turkami – w zamian, Jan V był gotów wyrzec się wiary prawosławnej i przyłączyć się do łacinników<ref name="Kelly" />. Do zjednoczenia jednak nie doszło, gdyż w negocjacjach nie brał udziału kler bizantyński<ref name="Kelly" />.

Ze względu na trudności w Państwie Kościelnym i nacisk francuskich kardynałów, Urban zaczął poważnie rozważać powrót do Awinionu<ref name="Wollpert" />. Pomimo ostrzeżeń Brygidy Szwedzkiej i [[Katarzyna ze Sieny|Katarzyny ze Sieny]], papież opuścił Rzym we wrześniu 1370, a 27 września wjechał do Awinionu<ref name="Wollpert" />. W listopadzie tego samego roku ciężko zachorował i zmarł 19 grudnia<ref name="Kelly" />. Został pochowany w Awinionie, lecz 5 czerwca 1372 roku, brat papieża, kardynał [[Angelic de Grimoard]] przeniósł grób do Marsylii<ref name="Kelly" />.

1 września 1364, już jako papież, wydał [[bulla|bullę]] powołującą do życia [[Uniwersytet Jagielloński|Akademię Krakowską]]<ref name="Wollpert" />.

Do [[kanonizacja|kanonizacji]] papieża Urbana V próbował doprowadzić [[Waldemar Atterdag|Waldemar IV]], władca Danii. Obiecał do niej doprowadzić także papież [[Grzegorz XI]] już w 1375. Do kanonizacji papieża nie doszło jednak z powodu perturbacji w Europie w owym okresie.

Kult Urbana V zaaprobował papież [[Pius IX]], [[beatyfikacja|beatyfikując]] go 10 maca 1870<ref name="CH" />. Jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest 19 grudnia.

== Zobacz też ==
{{portal|Święci}}
{{Portal|katolicyzm}}
* [[kult świętych]]
* [[wstawiennictwo świętych|modlitwa za wstawiennictwem świętego]]
* [[święci i błogosławieni Kościoła katolickiego]]

== Przypisy ==
{{izvori}}

== Bibliografia ==
* [http://www.newadvent.org/cathen/15214a.htm Pope Bl. Urban V] (po angielsku). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-02-28].

|
{{Papież infobox
 |imię i nazwisko            = Guillaume de Grimoard
 |imię i nazwisko oryginalne = 
 |imię przybrane             = V. Orbán (węg.)<br>Urban V (pol.)<br>Urban V. (chor.)
 |imię przybrane oryginalne  = Urbanus Quintus
 |tytuł                      = Papież
 |grafika                    = Papa Urbanus Quintus.jpg
 |opis grafiki               = 
 |herb                       = C o a Urbano V.svg
 |opis herbu                 = 
 |faksymile                  = 
 |opis faksymile             = 
 |dewiza                     = 
 |dewiza - j. polski         = 
 |państwo                    = FRA
 |data urodzenia             = [[1310]]
 |miejsce urodzenia          = [[Le Pont-de-Montvert]]
 |data śmierci               = [[19 grudnia]] [[1370]]
 |miejsce śmierci            = [[Awinion]]
 |przyczyna śmierci          =
 |miejsce spoczynku          =
 |1. funkcja                 = Papież
 |1. funkcja - okres         = 1362-1370
 |2. funkcja                 = 
 |2. funkcja - okres         = 
 |wyznanie                   = [[katolicyzm]]
 |kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja               = 
 |data ślubów zakonnych      = 
 |data diakonatu             = 
 |data ordynacji             = 
 |data święceń               = 
 |data nominacji             = 
 |data sakry                 = 
 |data patriarchatu          = 
 |data kreacji               = 
 |papież kreujący            = 
 |kościół tytularny          = 
 |data pontyfikatu           = 28 września 1362
 |grafika 2                  = 
 |opis grafiki 2             = 
 |odznaczenia                = 
 |commons                    = Category:Urbanus V
 |wikiźródła                 = 
 |wikicytaty                 = 
 |wikinews                   = 
 |www                        = 
}}
{{Święty infobox
 |rodzaj               = Błogosławiony
 |imię                 = Urban V
 |imię oryginalne      = 
 |tytuły               =
 |grafika              = 200-Blessed Urban V.jpg
 |podpis grafiki       = 
 |data urodzenia       = 
 |miejsce urodzenia    = 
 |data śmierci         = 
 |miejsce śmierci      = 
 |kościół              = [[Kościół katolicki]]
 |data beatyfikacji    = 10 marca 1870
 |miejsce beatyfikacji = 
 |beatyfikujący        = [[Pius IX|Piusa IX]]
 |data kanonizacji     = 
 |miejsce kanonizacji  = 
 |kanonizujący         = 
 |wspomnienie          = [[19 grudnia]]
 |atrybuty             = 
 |patron               = 
 |miejsce kultu        = 
 |faksymile            = 
 |opis faksymile       = 
 |commons              = 
 |wikiźródła           = 
 |wikicytaty           = 
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = papież
 |data konsekracji          = 6 listopada 1362
 |miejscowość konsekracji   = 
 |miejsce konsekracji       = 
 |konsekrator               = [[Andouin Aubert]]
 |współkonsekratorzy        = 
 |biskupi konsekrowani      = 
 |biskupi współkonsekrowani = 
}}
|}

{{SORTUJ:Papieże, Urban 05}}

[[Kategoria:Papieże]]
[[Kategoria:Błogosławieni katoliccy]]
[[Kategoria:Francuscy błogosławieni katoliccy]]
[[Kategoria:Benedyktyni]]
[[Kategoria:Francuscy benedyktyni]]
[[Kategoria:Legaci papiescy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1310]]
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1370]]
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]