Péter, syn Töre: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:Nieprzetłumaczone z angielskiego]]
+
[[Kategoria:50procent]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter,_son_of_T%C3%B6re
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter,_son_of_T%C3%B6re
Linia 25: Linia 25:
 
|}
 
|}
  
'''Peter, son of Töre''' ({{lang-hu|Töre fia Péter}}; executed in 1213) was a Hungarian lord, who served as [[judge royal]] in 1198, during the reign of [[King Emeric]].
+
Piotr, syn Töre (węgierski: Peter, syn Töre; stracony w 1213 r.) Był węgierskim władcą, który pełnił funkcję sędziego królewskiego w 1198 r. Za panowania króla Emerica.
  
Peter led a group of Hungarian magnates, who assassinated [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]] on 28 September 1213.<ref name='Markó_290'>Markó 2006, p. 290.</ref>
+
<small>'''Peter, son of Töre''' ({{lang-hu|Töre fia Péter}}; executed in 1213) was a Hungarian lord, who served as [[judge royal]] in 1198, during the reign of [[King Emeric]]. </small>
  
==Career==
+
Piotr poprowadził grupę węgierskich magnatów, którzy zamordowali królową Gertrudę 28 września 1213 r. [1]
Peter was the son of Töre (also Turoy, Turwey or Toraj).<ref name='Markó_290'/> According to non-authentic charters, he served as ''[[ispán]]'' of [[Pozsony County]] from 1193 to 1195 during the late reign of King [[Béla III of Hungary|Béla III]].<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> He was mentioned as ''ispán'' of [[Bihar County]] in 1197.<ref name='Zsoldos_138'>Zsoldos 2011, p. 138.</ref> King Emeric appointed him Judge royal in the following year, replacing [[Esau (judge royal)|Esau]].<ref name='Zsoldos_27'>Zsoldos 2011, p. 27.</ref> Beside that he also functioned as ''ispán'' of [[Szolnok County]].<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, p. 209.</ref> By 1199, he lost both dignities replacing by [[Mika Ják]] and [[Ampud II|Ampud]] (son of [[Palatine of Hungary|Palatine]] [[Ampud]]) respectively.<ref name='Zsoldos_27'/><ref name='Zsoldos_209'/>
 
  
His lands were laying in [[Syrmia]] and south of [[Bács County]].<ref name='Markó_290'/> The centre of his estates was Pétervárad – today [[Petrovaradin]], part of the agglomeration of [[Novi Sad]], [[Serbia]] – which was named after him.<ref name='Engel_91'>Engel 2001, p. 91.</ref> In 1201, he held the position of ''ispán'' of [[Sopron County]].<ref name='Zsoldos_196'>Zsoldos 2011, p. 196.</ref>
+
<small>Peter led a group of Hungarian magnates, who assassinated [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]] on 28 September 1213.<ref name='Markó_290'>Markó 2006, p. 290.</ref> </small>
  
Until 1207, Peter disappeared from contemporary sources, it is presumable that he supported the rebellious [[Andrew II of Hungary|Duke Andrew]] against King Emeric, thus unable to hold any political offices in the royal court. Following Andrew's accession to the throne in 1205, Peter belonged to the Queen's royal household.<ref name='Markó_290'/> Between 1207 and 1210, he served as Judge royal for Queen Gertrude ({{lang-la|curialis comes regine}}), after that he was replaced by [[Bánk Bár-Kalán]] in that position.<ref name='Zsoldos_65'>Zsoldos 2011, p. 65.</ref> In addition, Peter also functioned as ''ispán'' of Szolnok County for the second time (1207)<ref name='Zsoldos_209'/> and ''ispán'' of [[Csanád County]] from 1207 until his death.<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, p. 146.</ref> Finally he also held the office of ''ispán'' of Bács County between 1210 and 1212.<ref name='Zsoldos_126'>Zsoldos 2011, p. 126.</ref> In 1211, Peter participated in the royal campaign against the [[Principality of Halych]].<ref name='Markó_290'/>
+
==Kariera==
  
==Assassination of Queen Gertrude==
+
Piotr był synem Töre (także Turoy, Turwey lub Toraj). [1] Według nieautentycznych czarterów służył jako Ispán z powiatu bratysławskiego od 1193 do 1195 podczas późnego panowania króla Béli III. [2] Został wymieniony jako biskup hrabstwa Bihar w 1197 r. [3] Król Emeric mianował go sędzią królewskim w następnym roku, zastępując Ezawa. [4] Poza tym działał również jako Ispán z powiatu szolnokskiego [5]. Do 1199 r. Stracił obie godności, zastępując odpowiednio Mikę Jáka i Ampuda (syna Palatyna Ampuda). [4] [5]
When Andrew II left Hungary for a new campaign against Halych, a group of Hungarian lords, taking advantage of the King's absence, captured and murdered Queen Gertrude and many of her courtiers in the [[Pilis Hills]] on 28 September 1213.<ref name='Engel_91'/> Gertrude's body was torn to pieces, while her brother [[Berthold (patriarch of Aquileia)|Berthold]], the [[Archbishop of Kalocsa-Bács|Archbishop of Kalocsa]] and [[Leopold VI, Duke of Austria]] narrowly escaped with their lives. Gertrude was buried in the [[Pilis Abbey]].<ref name='Körmendi-b_155'>Körmendi 2009b, p. 155.</ref> According to the contemporary reports, Peter personally slaughtered the Queen, while Palatine Bánk Bár-Kalán, the [[Kacsics|Kacsics brothers]] ([[Simon Kacsics|Simon]] and [[Michael Kacsics|Michael]]) and other lords were also involved in the conspiracy.<ref name='Körmendi-a_196'>Körmendi 2009a, p. 196.</ref>
 
  
The motivation of the murderers is uncertain. According to later tradition, Queen Gertrude's brother (Berthold) raped Bánk's wife. Bánk killed the Queen because he felt she had encouraged her brother.<ref name='Engel_91'/> This version appeared in the ''Chronicon rhythmicum Austriacum'' around 1270,<ref name='Körmendi-b_193'>Körmendi 2009b, p. 193.</ref> which was repeated by the 14th-century Hungarian chronicles (''[[Chronica Hungarorum]]'', ''[[Annales Posonienses]]'' etc.). Formerly linguist János Horváth argued the chroniclers in fact referred to the coeval [[Felician Záh]]'s assassination attempt (1330) against [[Charles I of Hungary]], when describing Gertrude's death.<ref name='Körmendi-a_198'>Körmendi 2009a, p. 198.</ref> [[József Katona]]'s ''[[Bánk bán]]'' (which was set to music by [[Ferenc Erkel]]), where Peter appears as ''Ban Petúr'', also preserved and spread this version.<ref name='Markó_209'>Markó 2006, p. 209.</ref> Further records from the 15th century, based on ''De fundatoribus monasterii Diessensis'', says Gertrude was innocently murdered, because she had not known Berthold's intention and crime.<ref name='Körmendi-b_186'>Körmendi 2009b, p. 186.</ref>
+
<small>Peter was the son of Töre (also Turoy, Turwey or Toraj).<ref name='Markó_290'/> According to non-authentic charters, he served as ''[[ispán]]'' of [[Pozsony County]] from 1193 to 1195 during the late reign of King [[Béla III of Hungary|Béla III]].<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> He was mentioned as ''ispán'' of [[Bihar County]] in 1197.<ref name='Zsoldos_138'>Zsoldos 2011, p. 138.</ref> King Emeric appointed him Judge royal in the following year, replacing [[Esau (judge royal)|Esau]].<ref name='Zsoldos_27'>Zsoldos 2011, p. 27.</ref> Beside that he also functioned as ''ispán'' of [[Szolnok County]].<ref name='Zsoldos_209'>Zsoldos 2011, p. 209.</ref> By 1199, he lost both dignities replacing by [[Mika Ják]] and [[Ampud II|Ampud]] (son of [[Palatine of Hungary|Palatine]] [[Ampud]]) respectively.<ref name='Zsoldos_27'/><ref name='Zsoldos_209'/> </small>
  
It is much more likely that the Hungarian lords led by Peter, who were aggrieved at Queen Gertrude's favoritism towards her German entourage, feared to permanently lose their court positions and influence. Formerly, Gertrude's two brothers, Ekbert, [[Bishop of Bamberg]], and Henry II, Margrave of Istria, fled to Hungary in 1208 after they were accused of participating in the murder of [[Philip of Swabia|Philip]], [[King of the Germans]].<ref name='Engel_90'>Engel 2001, p. 90.</ref> Berthold of Kalocsa (since 1206) was also appointed [[Ban of Slavonia]] in 1209 and later [[Voivode of Transylvania]] in 1212 by the dismissals of Bánk Bár-Kalán and Michael Kacsics respectively. Andrew's generosity towards his wife's German relatives and courtiers obviously discontented the local lords. The [[Anonymus (chronicler)|unidentified author]] of the ''[[Gesta Hungarorum]]'' also referred to the Germans from the [[Holy Roman Empire]] when he sarcastically mentioned that "{{nobr|now ...}} the Romans gaze on the goods of Hungary."<ref>''Anonymus, Notary of King Béla: The Deeds of the Hungarians'' (ch. 9), p. 27.</ref> Some sources also mention [[John, Archbishop of Esztergom]]'s famous letter (''[[Reginam occidere]]'').<ref name='Körmendi-b_165'>Körmendi 2009b, p. 165.</ref> Historian Tamás Körmendi considered Peter's personal motivation behind the murder.<ref name='Körmendi2014_120'>Körmendi 2014, p. 120.</ref>
+
Jego ziemie leżały w Syrmii i na południe od hrabstwa Bács. [1] Centrum jego posiadłości znajdowało się w Petersburgu - dziś Petrovaradin, część aglomeracji Nowego Sadu w Serbii - która została nazwana jego imieniem [6]. W 1201 r. Zajmował stanowisko Hiszpana Hrabstwa Sopron. [7]
  
==Execution==
+
<small>His lands were laying in [[Syrmia]] and south of [[Bács County]].<ref name='Markó_290'/> The centre of his estates was Pétervárad – today [[Petrovaradin]], part of the agglomeration of [[Novi Sad]], [[Serbia]] – which was named after him.<ref name='Engel_91'>Engel 2001, p. 91.</ref> In 1201, he held the position of ''ispán'' of [[Sopron County]].<ref name='Zsoldos_196'>Zsoldos 2011, p. 196.</ref> </small>
 +
 
 +
Do 1207 r. Piotr znikał ze współczesnych źródeł, przypuszczalnie popierał zbuntowanego księcia Andrzeja przeciwko królowi Emericowi, a tym samym nie mógł sprawować żadnych funkcji politycznych na dworze królewskim. Po wstąpieniu Andrzeja na tron w 1205 r. Piotr należał do królewskiego domu królowej [1]. W latach 1207–1210 pełnił funkcję sędziego królewskiego dla królowej Gertrudy (łac. Curialis come regine), a następnie zastąpił go Bánk Bar-Kalán w tej pozycji [8]. Ponadto Peter po raz drugi funkcjonował również jako Hiszpan w powiecie Szolnok (1207) [5] oraz Hiszpan w powiecie Csanád od 1207 do śmierci [9]. W końcu sprawował także urząd hiszpańskiego hrabstwa Bács między 1210 a 1212. [10] W 1211 r. Piotr uczestniczył w królewskiej kampanii przeciwko Księstwu Halickiemu [1].
 +
 
 +
<small>Until 1207, Peter disappeared from contemporary sources, it is presumable that he supported the rebellious [[Andrew II of Hungary|Duke Andrew]] against King Emeric, thus unable to hold any political offices in the royal court. Following Andrew's accession to the throne in 1205, Peter belonged to the Queen's royal household.<ref name='Markó_290'/> Between 1207 and 1210, he served as Judge royal for Queen Gertrude ({{lang-la|curialis comes regine}}), after that he was replaced by [[Bánk Bár-Kalán]] in that position.<ref name='Zsoldos_65'>Zsoldos 2011, p. 65.</ref> In addition, Peter also functioned as ''ispán'' of Szolnok County for the second time (1207)<ref name='Zsoldos_209'/> and ''ispán'' of [[Csanád County]] from 1207 until his death.<ref name='Zsoldos_146'>Zsoldos 2011, p. 146.</ref> Finally he also held the office of ''ispán'' of Bács County between 1210 and 1212.<ref name='Zsoldos_126'>Zsoldos 2011, p. 126.</ref> In 1211, Peter participated in the royal campaign against the [[Principality of Halych]].<ref name='Markó_290'/> </small>
 +
 
 +
== Zabójstwo królowej Gertrudy ==
 +
 
 +
Kiedy Andrzej II opuścił Węgry na nową kampanię przeciwko Haliczowi, grupa węgierskich władców wykorzystujących nieobecność króla schwytała i zamordowała królową Gertrudę i wielu jej dworzan na Wzgórzach Zamkowych 28 września 1213 r. [6] Ciało Gertrudy zostało rozerwane na strzępy, podczas gdy jej brat Berthold, arcybiskup Kalocsa i Leopold VI, książę Austrii, ledwo uciekli z życiem. Gertruda została pochowana w Castle Abbey. [11] Według współczesnych raportów Peter został osobiście zamordowany przez królową, podczas gdy palatyn Bán Bar-Kalán, bracia Kacsics (Simon i Michael) i inni lordowie byli również zaangażowani w spisek [12].
 +
 
 +
<small>When Andrew II left Hungary for a new campaign against Halych, a group of Hungarian lords, taking advantage of the King's absence, captured and murdered Queen Gertrude and many of her courtiers in the [[Pilis Hills]] on 28 September 1213.<ref name='Engel_91'/> Gertrude's body was torn to pieces, while her brother [[Berthold (patriarch of Aquileia)|Berthold]], the [[Archbishop of Kalocsa-Bács|Archbishop of Kalocsa]] and [[Leopold VI, Duke of Austria]] narrowly escaped with their lives. Gertrude was buried in the [[Pilis Abbey]].<ref name='Körmendi-b_155'>Körmendi 2009b, p. 155.</ref> According to the contemporary reports, Peter personally slaughtered the Queen, while Palatine Bánk Bár-Kalán, the [[Kacsics|Kacsics brothers]] ([[Simon Kacsics|Simon]] and [[Michael Kacsics|Michael]]) and other lords were also involved in the conspiracy.<ref name='Körmendi-a_196'>Körmendi 2009a, p. 196.</ref> </small>
 +
 
 +
Motywacja morderców jest niepewna. Według późniejszej tradycji brat królowej Gertrudy (Berthold) zgwałcił żonę Bánka. Zabiliśmy Królową, ponieważ wypromowała swojego brata [6] Ta wersja pojawiła się w Chronic Rhythmicum Austriacum około 1270 r. [13], którą powtórzyły XIV-wieczne kroniki węgierskie (Chronica Hungarorum, Annales Posonienses itp.). Były językoznawca János Horváth argumentował, że kronikarze w rzeczywistości opisywali śmierć zabójcy Gertrudy, odwołując się do próby zamachu na Feliksa Záha (1330) przeciwko Karolowi I z Węgier [14]. Bánk Józsefa Katony (którego utworem był Ferenc Erkel), w którym Peter występuje jako Ban Petúr, również zachował i rozpowszechnił tę wersję. [15] Dalsze zapisy z XV wieku, oparte na klasztorze De fundatoribus Diessensis, mówią, że Gertrude została niewinnie zamordowana, ponieważ nie znała zamiarów i zbrodni Bertholda [16].
 +
 
 +
<small>The motivation of the murderers is uncertain. According to later tradition, Queen Gertrude's brother (Berthold) raped Bánk's wife. Bánk killed the Queen because he felt she had encouraged her brother.<ref name='Engel_91'/> This version appeared in the ''Chronicon rhythmicum Austriacum'' around 1270,<ref name='Körmendi-b_193'>Körmendi 2009b, p. 193.</ref> which was repeated by the 14th-century Hungarian chronicles (''[[Chronica Hungarorum]]'', ''[[Annales Posonienses]]'' etc.). Formerly linguist János Horváth argued the chroniclers in fact referred to the coeval [[Felician Záh]]'s assassination attempt (1330) against [[Charles I of Hungary]], when describing Gertrude's death.<ref name='Körmendi-a_198'>Körmendi 2009a, p. 198.</ref> [[József Katona]]'s ''[[Bánk bán]]'' (which was set to music by [[Ferenc Erkel]]), where Peter appears as ''Ban Petúr'', also preserved and spread this version.<ref name='Markó_209'>Markó 2006, p. 209.</ref> Further records from the 15th century, based on ''De fundatoribus monasterii Diessensis'', says Gertrude was innocently murdered, because she had not known Berthold's intention and crime.<ref name='Körmendi-b_186'>Körmendi 2009b, p. 186.</ref> </small>
 +
 
 +
Bardziej prawdopodobne jest, że panami węgierskimi będzie kierował Piotr, który był zasmucony faworyzowaniem królowej Gertrudy w stosunku do jej niemieckiej świty, obawiając się trwałej utraty pozycji dworskiej i wpływów. Dawniej dwaj bracia Gertrudy, Ekbert, biskup Bamberg i Henryk II, margrabia z Istrii, uciekli na Węgry w 1208 r. Po tym, jak zostali oskarżeni o udział w zabójstwie Filipa, króla Niemców [17]. Berthold z Kalocsa (od 1206 r.) Został również mianowany Banem Slawonii w 1209 r., A później wojewodą siedmiogrodzkim w 1212 r. Odpowiednio przez zwolnienia Bánka Bar-Kalána i Michaela Kacsicsa. Hojność Andrzeja w stosunku do niemieckich krewnych i dworzan jego żony najwyraźniej nie zawiodła lokalnych władców. Niezidentyfikowany autor Gesta Hungarorum odniósł się także do Niemców ze Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdy sarkastycznie wspomnieli, że „teraz ... Rzymianie patrzą na dobra Węgier”. [18] Niektóre źródła wspominają także o Johnie, słynnym arcybiskupie Esztergom list (Reginam occidere). [19] Historyk Tamás Körmendi rozważał osobistą motywację Petera stojącą za morderstwem. [20]
 +
 
 +
<small>It is much more likely that the Hungarian lords led by Peter, who were aggrieved at Queen Gertrude's favoritism towards her German entourage, feared to permanently lose their court positions and influence. Formerly, Gertrude's two brothers, Ekbert, [[Bishop of Bamberg]], and Henry II, Margrave of Istria, fled to Hungary in 1208 after they were accused of participating in the murder of [[Philip of Swabia|Philip]], [[King of the Germans]].<ref name='Engel_90'>Engel 2001, p. 90.</ref> Berthold of Kalocsa (since 1206) was also appointed [[Ban of Slavonia]] in 1209 and later [[Voivode of Transylvania]] in 1212 by the dismissals of Bánk Bár-Kalán and Michael Kacsics respectively. Andrew's generosity towards his wife's German relatives and courtiers obviously discontented the local lords. The [[Anonymus (chronicler)|unidentified author]] of the ''[[Gesta Hungarorum]]'' also referred to the Germans from the [[Holy Roman Empire]] when he sarcastically mentioned that "{{nobr|now ...}} the Romans gaze on the goods of Hungary."<ref>''Anonymus, Notary of King Béla: The Deeds of the Hungarians'' (ch. 9), p. 27.</ref> Some sources also mention [[John, Archbishop of Esztergom]]'s famous letter (''[[Reginam occidere]]'').<ref name='Körmendi-b_165'>Körmendi 2009b, p. 165.</ref> Historian Tamás Körmendi considered Peter's personal motivation behind the murder.<ref name='Körmendi2014_120'>Körmendi 2014, p. 120.</ref> </small>
 +
 
 +
==Egzekucja==
  
 
Kiedy Andrzej II usłyszał wieści o morderstwie swojej żony, przerwał kampanię w Haliczu i wrócił do domu. Nakazał egzekucję mordercy, Piotra, syna Töre, który został osadzony jesienią 1213 r., A jego ziemie zostały również skonfiskowane [6]. Według kontynuacji kroniki Magnusa von Reichersberga, Peter został zamordowany wraz z żoną i całą rodziną [21]. Jednak osiągnięcia Piotra, w tym Palatine Bánk, nie zostały surowo ukarane z powodu obecnej sytuacji politycznej i niestabilności władzy Andrzeja [6]. Zajmowaliśmy także kilka wpływowych pozycji nawet po zamachu [15].
 
Kiedy Andrzej II usłyszał wieści o morderstwie swojej żony, przerwał kampanię w Haliczu i wrócił do domu. Nakazał egzekucję mordercy, Piotra, syna Töre, który został osadzony jesienią 1213 r., A jego ziemie zostały również skonfiskowane [6]. Według kontynuacji kroniki Magnusa von Reichersberga, Peter został zamordowany wraz z żoną i całą rodziną [21]. Jednak osiągnięcia Piotra, w tym Palatine Bánk, nie zostały surowo ukarane z powodu obecnej sytuacji politycznej i niestabilności władzy Andrzeja [6]. Zajmowaliśmy także kilka wpływowych pozycji nawet po zamachu [15].

Wersja z 20:55, 29 lis 2019

Piotr, syn Töre (węgierski: Peter, syn Töre; stracony w 1213 r.) Był węgierskim władcą, który pełnił funkcję sędziego królewskiego w 1198 r. Za panowania króla Emerica.

Peter, son of Töre (; executed in 1213) was a Hungarian lord, who served as judge royal in 1198, during the reign of King Emeric. 

Piotr poprowadził grupę węgierskich magnatów, którzy zamordowali królową Gertrudę 28 września 1213 r. [1]

Peter led a group of Hungarian magnates, who assassinated Queen Gertrude on 28 September 1213.[1] 

Kariera

Piotr był synem Töre (także Turoy, Turwey lub Toraj). [1] Według nieautentycznych czarterów służył jako Ispán z powiatu bratysławskiego od 1193 do 1195 podczas późnego panowania króla Béli III. [2] Został wymieniony jako biskup hrabstwa Bihar w 1197 r. [3] Król Emeric mianował go sędzią królewskim w następnym roku, zastępując Ezawa. [4] Poza tym działał również jako Ispán z powiatu szolnokskiego [5]. Do 1199 r. Stracił obie godności, zastępując odpowiednio Mikę Jáka i Ampuda (syna Palatyna Ampuda). [4] [5]

Peter was the son of Töre (also Turoy, Turwey or Toraj).[1] According to non-authentic charters, he served as ispán of Pozsony County from 1193 to 1195 during the late reign of King Béla III.[2] He was mentioned as ispán of Bihar County in 1197.[3] King Emeric appointed him Judge royal in the following year, replacing Esau.[4] Beside that he also functioned as ispán of Szolnok County.[5] By 1199, he lost both dignities replacing by Mika Ják and Ampud (son of Palatine Ampud) respectively.[4][5] 

Jego ziemie leżały w Syrmii i na południe od hrabstwa Bács. [1] Centrum jego posiadłości znajdowało się w Petersburgu - dziś Petrovaradin, część aglomeracji Nowego Sadu w Serbii - która została nazwana jego imieniem [6]. W 1201 r. Zajmował stanowisko Hiszpana Hrabstwa Sopron. [7]

His lands were laying in Syrmia and south of Bács County.[1] The centre of his estates was Pétervárad – today Petrovaradin, part of the agglomeration of Novi Sad, Serbia – which was named after him.[6] In 1201, he held the position of ispán of Sopron County.[7] 

Do 1207 r. Piotr znikał ze współczesnych źródeł, przypuszczalnie popierał zbuntowanego księcia Andrzeja przeciwko królowi Emericowi, a tym samym nie mógł sprawować żadnych funkcji politycznych na dworze królewskim. Po wstąpieniu Andrzeja na tron w 1205 r. Piotr należał do królewskiego domu królowej [1]. W latach 1207–1210 pełnił funkcję sędziego królewskiego dla królowej Gertrudy (łac. Curialis come regine), a następnie zastąpił go Bánk Bar-Kalán w tej pozycji [8]. Ponadto Peter po raz drugi funkcjonował również jako Hiszpan w powiecie Szolnok (1207) [5] oraz Hiszpan w powiecie Csanád od 1207 do śmierci [9]. W końcu sprawował także urząd hiszpańskiego hrabstwa Bács między 1210 a 1212. [10] W 1211 r. Piotr uczestniczył w królewskiej kampanii przeciwko Księstwu Halickiemu [1].

Until 1207, Peter disappeared from contemporary sources, it is presumable that he supported the rebellious Duke Andrew against King Emeric, thus unable to hold any political offices in the royal court. Following Andrew's accession to the throne in 1205, Peter belonged to the Queen's royal household.[1] Between 1207 and 1210, he served as Judge royal for Queen Gertrude (), after that he was replaced by Bánk Bár-Kalán in that position.[8] In addition, Peter also functioned as ispán of Szolnok County for the second time (1207)[5] and ispán of Csanád County from 1207 until his death.[9] Finally he also held the office of ispán of Bács County between 1210 and 1212.[10] In 1211, Peter participated in the royal campaign against the Principality of Halych.[1] 

Zabójstwo królowej Gertrudy

Kiedy Andrzej II opuścił Węgry na nową kampanię przeciwko Haliczowi, grupa węgierskich władców wykorzystujących nieobecność króla schwytała i zamordowała królową Gertrudę i wielu jej dworzan na Wzgórzach Zamkowych 28 września 1213 r. [6] Ciało Gertrudy zostało rozerwane na strzępy, podczas gdy jej brat Berthold, arcybiskup Kalocsa i Leopold VI, książę Austrii, ledwo uciekli z życiem. Gertruda została pochowana w Castle Abbey. [11] Według współczesnych raportów Peter został osobiście zamordowany przez królową, podczas gdy palatyn Bán Bar-Kalán, bracia Kacsics (Simon i Michael) i inni lordowie byli również zaangażowani w spisek [12].

When Andrew II left Hungary for a new campaign against Halych, a group of Hungarian lords, taking advantage of the King's absence, captured and murdered Queen Gertrude and many of her courtiers in the Pilis Hills on 28 September 1213.[6] Gertrude's body was torn to pieces, while her brother Berthold, the Archbishop of Kalocsa and Leopold VI, Duke of Austria narrowly escaped with their lives. Gertrude was buried in the Pilis Abbey.[11] According to the contemporary reports, Peter personally slaughtered the Queen, while Palatine Bánk Bár-Kalán, the Kacsics brothers (Simon and Michael) and other lords were also involved in the conspiracy.[12] 

Motywacja morderców jest niepewna. Według późniejszej tradycji brat królowej Gertrudy (Berthold) zgwałcił żonę Bánka. Zabiliśmy Królową, ponieważ wypromowała swojego brata [6] Ta wersja pojawiła się w Chronic Rhythmicum Austriacum około 1270 r. [13], którą powtórzyły XIV-wieczne kroniki węgierskie (Chronica Hungarorum, Annales Posonienses itp.). Były językoznawca János Horváth argumentował, że kronikarze w rzeczywistości opisywali śmierć zabójcy Gertrudy, odwołując się do próby zamachu na Feliksa Záha (1330) przeciwko Karolowi I z Węgier [14]. Bánk Józsefa Katony (którego utworem był Ferenc Erkel), w którym Peter występuje jako Ban Petúr, również zachował i rozpowszechnił tę wersję. [15] Dalsze zapisy z XV wieku, oparte na klasztorze De fundatoribus Diessensis, mówią, że Gertrude została niewinnie zamordowana, ponieważ nie znała zamiarów i zbrodni Bertholda [16].

The motivation of the murderers is uncertain. According to later tradition, Queen Gertrude's brother (Berthold) raped Bánk's wife. Bánk killed the Queen because he felt she had encouraged her brother.[6] This version appeared in the Chronicon rhythmicum Austriacum around 1270,[13] which was repeated by the 14th-century Hungarian chronicles (Chronica Hungarorum, Annales Posonienses etc.). Formerly linguist János Horváth argued the chroniclers in fact referred to the coeval Felician Záh's assassination attempt (1330) against Charles I of Hungary, when describing Gertrude's death.[14] József Katona's Bánk bán (which was set to music by Ferenc Erkel), where Peter appears as Ban Petúr, also preserved and spread this version.[15] Further records from the 15th century, based on De fundatoribus monasterii Diessensis, says Gertrude was innocently murdered, because she had not known Berthold's intention and crime.[16] 

Bardziej prawdopodobne jest, że panami węgierskimi będzie kierował Piotr, który był zasmucony faworyzowaniem królowej Gertrudy w stosunku do jej niemieckiej świty, obawiając się trwałej utraty pozycji dworskiej i wpływów. Dawniej dwaj bracia Gertrudy, Ekbert, biskup Bamberg i Henryk II, margrabia z Istrii, uciekli na Węgry w 1208 r. Po tym, jak zostali oskarżeni o udział w zabójstwie Filipa, króla Niemców [17]. Berthold z Kalocsa (od 1206 r.) Został również mianowany Banem Slawonii w 1209 r., A później wojewodą siedmiogrodzkim w 1212 r. Odpowiednio przez zwolnienia Bánka Bar-Kalána i Michaela Kacsicsa. Hojność Andrzeja w stosunku do niemieckich krewnych i dworzan jego żony najwyraźniej nie zawiodła lokalnych władców. Niezidentyfikowany autor Gesta Hungarorum odniósł się także do Niemców ze Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdy sarkastycznie wspomnieli, że „teraz ... Rzymianie patrzą na dobra Węgier”. [18] Niektóre źródła wspominają także o Johnie, słynnym arcybiskupie Esztergom list (Reginam occidere). [19] Historyk Tamás Körmendi rozważał osobistą motywację Petera stojącą za morderstwem. [20]

It is much more likely that the Hungarian lords led by Peter, who were aggrieved at Queen Gertrude's favoritism towards her German entourage, feared to permanently lose their court positions and influence. Formerly, Gertrude's two brothers, Ekbert, Bishop of Bamberg, and Henry II, Margrave of Istria, fled to Hungary in 1208 after they were accused of participating in the murder of Philip, King of the Germans.[17] Berthold of Kalocsa (since 1206) was also appointed Ban of Slavonia in 1209 and later Voivode of Transylvania in 1212 by the dismissals of Bánk Bár-Kalán and Michael Kacsics respectively. Andrew's generosity towards his wife's German relatives and courtiers obviously discontented the local lords. The unidentified author of the Gesta Hungarorum also referred to the Germans from the Holy Roman Empire when he sarcastically mentioned that "now ... the Romans gaze on the goods of Hungary."[18] Some sources also mention John, Archbishop of Esztergom's famous letter (Reginam occidere).[19] Historian Tamás Körmendi considered Peter's personal motivation behind the murder.[20] 

Egzekucja

Kiedy Andrzej II usłyszał wieści o morderstwie swojej żony, przerwał kampanię w Haliczu i wrócił do domu. Nakazał egzekucję mordercy, Piotra, syna Töre, który został osadzony jesienią 1213 r., A jego ziemie zostały również skonfiskowane [6]. Według kontynuacji kroniki Magnusa von Reichersberga, Peter został zamordowany wraz z żoną i całą rodziną [21]. Jednak osiągnięcia Piotra, w tym Palatine Bánk, nie zostały surowo ukarane z powodu obecnej sytuacji politycznej i niestabilności władzy Andrzeja [6]. Zajmowaliśmy także kilka wpływowych pozycji nawet po zamachu [15].

When Andrew II heard the news of his wife's murder, he interrupted the campaign in Halych and returned to home. He ordered the execution of the murderer, Peter, son of Töre, who was impaled in the autumn of 1213 and his lands were also confiscated.[6] According to the continuation of Magnus von Reichersberg's chronicle, Peter was murdered along with his wife and entire family.[21] However, Peter's accomplices, including Palatine Bánk, did not receive severe punishments, due to the current political situation and Andrew's power instability.[6] Bánk also held several influential positions even after the assassination.[15] 

Tylko książę Béla, syn Andrzeja i Gertrudy, zemścił się po nominacji na księcia Siedmiogrodu i zaczął rewidować politykę ojca. W 1228 r. Skonfiskował majątki Bánka i braci Kacsicsów, którzy spiskują przeciwko jego matce [22]. Według królewskiej karty wydanej w 1237 r. Béla IV, obecnie jako król, przekazał dawne ziemie Piotra nowo powstałemu opactwu cystersów Bélakút, które należało do archidiecezji Kalocsa [1].

Only Duke Béla, son of Andrew and Gertrude, took revenge after he was nominated Duke of Transylvania and started to revise his father's policy. In 1228, he confiscated the estates of Bánk and the Kacsics brothers, who had plotted against his mother.[22] According to a royal charter issued in 1237, Béla IV, now as king, donated Peter's former lands to the newly founded the Cistercian Bélakút Abbey, which belonged to the Archdiocese of Kalocsa.[1] 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Markó 2006, p. 290.
  2. Zsoldos 2011, p. 183.
  3. Zsoldos 2011, p. 138.
  4. 4,0 4,1 Zsoldos 2011, p. 27.
  5. 5,0 5,1 5,2 Zsoldos 2011, p. 209.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Engel 2001, p. 91.
  7. Zsoldos 2011, p. 196.
  8. Zsoldos 2011, p. 65.
  9. Zsoldos 2011, p. 146.
  10. Zsoldos 2011, p. 126.
  11. Körmendi 2009b, p. 155.
  12. Körmendi 2009a, p. 196.
  13. Körmendi 2009b, p. 193.
  14. Körmendi 2009a, p. 198.
  15. 15,0 15,1 Markó 2006, p. 209.
  16. Körmendi 2009b, p. 186.
  17. Engel 2001, p. 90.
  18. Anonymus, Notary of King Béla: The Deeds of the Hungarians (ch. 9), p. 27.
  19. Körmendi 2009b, p. 165.
  20. Körmendi 2014, p. 120.
  21. Körmendi 2009b, p. 168.
  22. Engel 2001, p. 98.

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. .
  • (Po węgiersku) Körmendi, Tamás (2009a): A Gertrúd királyné elleni merénylet a magyar gestaszerkesztményben ("The Murderous Attack against Queen Gertrudis according to the Hungarian Gestas"). In: Körmendi, Tamás – Thoroczkay, Gábor (ed.): Auxilium historiae. Tanulmányok a hetvenesztendős Bertényi Iván tiszteletére, Eötvös Loránd University, Budapest. pp. 195–205.
  • (Po węgiersku) Körmendi, Tamás (2009b): A Gertrúd királyné elleni merénylet a külhoni elbeszélő forrásokban ("The Murderous Attack against Queen Gertrudis according to the Foreign Narrative Sources"). Történeti Szemle Vol. 51. pp. 155–193.
  • (Po węgiersku) Körmendi, Tamás (2014): A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei ("The Circumstances of the Murder of Queen Gertrude"). In: Majorossy, Judit (ed.): Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013, Ferenczy Museum, Szentendre. pp. 95–124.
  • (Po węgiersku) Markó, László (2006): A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days – A Biographical Encyclopedia") (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest. .
  • (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest.

Péter

Sędzia królewski
Sędzia królewski
Okres 1198
Poprzednik Ézsau
Następca Ják I. Mika
Dane biograficzne
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1213
Przyczyna ścięcie
Ojciec Töre (Turoy)
Matka nieznana