Stefan Urosz II Milutin: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin | + | {{Uwaga polska| |
| + | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin | ||
| + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Urosz_II_Milutin&action=history | ||
| + | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | '''Stefan Urosz II Milutin''', [[serb.]] Стефан Урош II Милутин (ur. w [[1253]], zm. 29 października [[1321]]) – król [[Serbia Nemaniczów|serbski]] w latach [[1282]]-[[1321]], syn [[Stefan Urosz I|Stefana Urosza I]]. | ||
| + | |||
| + | == Zdobycie władzy == | ||
| + | W 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z [[Karol I Andegaweński|Karolem Andegaweńskim]] dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku [[Cesarstwo Łacińskie|Cesarstwa Łacińskiego]]. W 1282 roku, w którym [[Nieszpory sycylijskie]] położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad [[Zachodnia Morawa|Zachodnią Morawą]] i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki [[Kolubara (rzeka)|Kolubary]] i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię [[Braniczewo|braniczewską]]<ref name="Was113">{{cytuj książkę | tytuł= Historia Jugosławii |strony=113-115 |nazwisko r= Wasilewski |imię r= T. |autor r link= Tadeusz Wasilewski}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Ekspansja na południe == | ||
| + | Po objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę [[Macedonia (kraina historyczna)|Macedonii]], którą [[Michał VIII Paleolog]], jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na [[Despotat Epiru|Epirze]], a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem [[Skopje]], [[Prilep]] i [[Kiczewo]]). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II]] jako wiano córki cesarskiej [[Symonida Paleologina|Symonidy Paleologiny]], która została czwartą żoną Milutina<ref name="Was113"/>. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic [[Ochryda|Ochrydu]], prilepską do miasta [[Prilep]] i do granic [[Prosek]]a, a w końcu ziemię owczenską po miasto [[Sztip]]. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Stawowy-Kawka |imię=I. | autor link =Irena Stawowy-Kawka |tytuł= Historia Macedonii |strony=78}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z [[Konstantynopol]]a artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło [[Kumanowo|Kumanowa]] w Macedonii (przetrwała z niego [[Cerkiew św. Jerzego w Starom Nagoričanem|cerkiew]] z zespołem [[fresk]]ów wykonanym na polecenie władcy<ref>W. Molé: ''Sztuka Słowian południowych''. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, ss.118-120</ref>) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na [[Kosowe Pole]] i do [[Hvosno|Hvosna]] zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „[[zadużbina|zadužbina]]” Milutina – [[Monaster Gračanica|monaster w Graczanicy]], a w Metohii – monastery nad rzeką [[monaster Banjska|Banjską]] i w [[Prizren]]ie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : [[Klasztor Chilandar|Chilandar]] na [[Athos|Atosie]], w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w [[Jerozolima|Jerozolimie]]<ref name="Was115">{{cytuj książkę | tytuł= Historia Jugosławii |strony=115 |nazwisko r= Wasilewski |imię r= T. |autor r link= Tadeusz Wasilewski}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Ostatnie lata == | ||
| + | Na początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego [[Karol Robert|Karola Roberta]] i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy<ref name="Was115"/>. | ||
| + | |||
| + | Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem<ref name="Caw">{{cytuj książkę|tytuł=Medieval Lands |nazwisko=Cawley |imię=Ch. |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | Stefan Milutin był czterokrotnie żonaty: | ||
| + | * z [[Helena Dukaina Angelina|Heleną Angeliną]], córką [[Jan I Angelos|Jana Angelosa]] władcy [[Tesalia Angelosów|Tesalii]], którą poślubił 1273/1276, a oddalił w 1283 roku, | ||
| + | * z Anną, córką cara bułgarskiego [[Jerzy I Terter|Jerzego I Tertera]] poślubioną jesienią 1284, oddaloną w 1294 roku. | ||
| + | * z Elżbietą węgierską, córką króla węgierskiego Stefana V, poślubioną w 1295 roku, oddaloną na przełomie 1298/1299 | ||
| + | * z Simonidą Paleologiną, córką cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II Paleologa]], poślubioną w 1300 roku, która uciekła od męża do [[Konstantynopol]]a. Po śmierci matki w 1317 roku zmuszona przez brata Konstantyna wróciła na dwór męża<ref name="Caw"/>. | ||
| + | Miał czworo dzieci: | ||
| + | * Stefana Konstantyna z małżeństwa z Anną, | ||
| + | * nieznane z imienia dziecko z tego samego małżeństwa, | ||
| + | * Annę Nedę z małżeństwa z Elżbietą węgierską, | ||
| + | * oraz [[Stefan Urosz III Deczański|Stefana Urosza]] z nieślubnego łoża<ref name="Caw"/>. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * {{cytuj książkę|tytuł=Medieval Lands |nazwisko=Cawley |imię=Ch. |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004|wydawca=Foundation for Medieval Genealogy |data=2006–2007}} | ||
| + | * {{cytuj książkę |nazwisko=Felczak |imię=W. |autor link=Wacław Felczak |nazwisko2= Wasilewski |imię2= T. | tytuł= Historia Jugosławii |wydawca= Ossolineum |miejsce=Wrocław |rok=1985 |strony= |rozdział='' Historia Jugosławii do XVIII wieku'' |adres rozdziału= |nazwisko r= Wasilewski |imię r= T. |autor r link= Tadeusz Wasilewski |isbn=83-04-01638-9}} | ||
| + | * {{Cytuj książkę|nazwisko= Skowronek |imię=J. |autor link=Jerzy Skowronek|nazwisko2=Tanty |imię2=M. |autor link2=Mieczysław Tanty |nazwisko3=Wasilewski |imię3=T. |autor link3=Tadeusz Wasilewski |tytuł=Historia Słowian południowych i zachodnich |data=1988 |wydawca=PWN |miejsce=Warszawa |isbn=83-01-07549-X |strony=}} | ||
| + | * {{Cytuj książkę |nazwisko= Stawowy-Kawka |imię=I. |autor link=Irena Stawowy-Kawka |tytuł= Historia Macedonii |data=2000 |wydawca=Ossolineum |miejsce=Wrocław |isbn=83-04-04549-4|strony=}} | ||
| + | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
|władca = Stefan Urosz II Milutin | |władca = Stefan Urosz II Milutin | ||
| Linia 37: | Linia 87: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Nemanicze]] | [[Kategoria:Nemanicze]] | ||
| Linia 79: | Linia 93: | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1321]] | [[Kategoria:Zmarli w 1321]] | ||
[[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]] | [[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]] | ||
| + | [[Kategoria:Importowane]] | ||
Wersja z 10:45, 10 gru 2019
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Spis treściZdobycie władzyW 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z Karolem Andegaweńskim dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku Cesarstwa Łacińskiego. W 1282 roku, w którym Nieszpory sycylijskie położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad Zachodnią Morawą i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki Kolubary i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię braniczewską[1]. Ekspansja na południePo objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę Macedonii, którą Michał VIII Paleolog, jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na Epirze, a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem Skopje, Prilep i Kiczewo). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza Andronika II jako wiano córki cesarskiej Symonidy Paleologiny, która została czwartą żoną Milutina[1]. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic Ochrydu, prilepską do miasta Prilep i do granic Proseka, a w końcu ziemię owczenską po miasto Sztip. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne[2]. Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z Konstantynopola artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło Kumanowa w Macedonii (przetrwała z niego cerkiew z zespołem fresków wykonanym na polecenie władcy[3]) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na Kosowe Pole i do Hvosna zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „zadužbina” Milutina – monaster w Graczanicy, a w Metohii – monastery nad rzeką Banjską i w Prizrenie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : Chilandar na Atosie, w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w Jerozolimie[4]. Ostatnie lataNa początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego Karola Roberta i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy[4]. Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem[5]. RodzinaStefan Milutin był czterokrotnie żonaty:
Miał czworo dzieci:
Przypisy
Bibliografia
|
=problemy-w-cytuj | imię = | autor = | autor link = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | rok = | miesiąc = | kolumny = | adres rozdziału = | imię r = | autor r = | autor r link = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tytuł tomu = | tytuł części = | seria = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn =
}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
|
=problemy-w-cytuj | imię = | autor = | autor link = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | rok = | miesiąc = | kolumny = | adres rozdziału = | imię r = | autor r = | autor r link = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tytuł tomu = | tytuł części = | seria = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn =
}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
|
=problemy-w-cytuj | imię = | autor = | autor link = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | rok = | miesiąc = | kolumny = | adres rozdziału = | imię r = | autor r = | autor r link = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tytuł tomu = | tytuł części = | seria = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn =
}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
|
=problemy-w-cytuj | imię = | autor = | autor link = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | rok = | miesiąc = | kolumny = | adres rozdziału = | imię r = | autor r = | autor r link = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tytuł tomu = | tytuł części = | seria = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn =
}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}} |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||