Pavao Špirančić: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 21: Linia 21:
 
|poprzednik        = [[Újlaki V. Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Újlaki V. Miklós]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1459-1463)
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1459-1463)
|współrządzący      = [[Szobi Péter]]
+
|współrządzący      = [[Frangepán III. István]] <<small>(od 1463)</small>
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
}}
 
}}
Linia 35: Linia 35:
 
|}
 
|}
  
Pavao Špirančić, również Sperančić z przymiotnikiem Horvat (łac. Paulus Speranchich) (?, Pierwsza połowa XV wieku -?, Około 1463), chorwacko-dalmatyński zakaz od 1459 do 1463.
+
'''Pavao Špirančić''', również '''Sperančić'' z przymiotnikiem Horvat (węg. ''Sperancsics Pál'', łac. ''Paulus Speranchich'') ('8 I. poł. XV w., † ok. 1463), '''nieznanego pochodzenia (?).'''
  
 
  <small><small>'''Pavao Špirančić''', također '''Sperančić''' s pridjevkom ''Horvat'' ([[Latinski jezik|lat.]] ''Paulus Speranchich'') (?, prva polovica [[15. stoljeće|15. stoljeća]] – ?, oko [[1463.]]), [[ban|hrvatsko-dalmatinski ban]] od [[1459.]] do 1463. godine. </small></small>
 
  <small><small>'''Pavao Špirančić''', također '''Sperančić''' s pridjevkom ''Horvat'' ([[Latinski jezik|lat.]] ''Paulus Speranchich'') (?, prva polovica [[15. stoljeće|15. stoljeća]] – ?, oko [[1463.]]), [[ban|hrvatsko-dalmatinski ban]] od [[1459.]] do 1463. godine. </small></small>
  
W 1459 r. Król Macieja Korwin (1458–1490) mianował go Banem Królestwa Chorwacji i Dalmacji i mianował go księciem Cetiny i Klic. Z jego pomocą i przy pomocy książąt Frankopan król starał się umocnić swoje rządy na południe od Velebitu i powstrzymać weneckie i osmańskie skrzyżowania terytorialne w Chorwacji i Dalmacji [1].
+
W 1459 r. król [[Maciej Korwin]]  mianował go [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]] i [[Ban całej Slawonii|całej Slawonii]] od 1459 do 1463. Mianował go także księciem [[Cetina|Cetiny]] i [[Klis]]a. Z jego pomocą i przy pomocy książąt [[Frankapan|Frankopan]] król starał się umocnić swoje rządy na południe od Wenecji i powstrzymać weneckie oraz osmańskie zdobycze terytorialne w Chorwacji i Dalmacji [1].
  
 
  <small><small>Godine 1459. postavio ga je kralj [[Matija Korvin|Matijaš Korvin]] (1458.-1490.) za bana [[Hrvatska u personalnoj uniji s Mađarskom|Kraljevstva Hrvatske i Dalmacije]] i imenovao ga [[Cetinska krajina|cetinskim]] i [[Klis|kliškim knezom]]. Kralj je uz njegovu pomoć i uz pomoć [[Frankapani|knezova Frankapana]] nastojao učvrstiti svoju vlast južno od [[Velebit]]a i zaustaviti [[Venecija|mletačka]] i [[Osmanlije|osmanska]] teritorijalna presezanja u Hrvatskoj i Dalmaciji.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  <small><small>Godine 1459. postavio ga je kralj [[Matija Korvin|Matijaš Korvin]] (1458.-1490.) za bana [[Hrvatska u personalnoj uniji s Mađarskom|Kraljevstva Hrvatske i Dalmacije]] i imenovao ga [[Cetinska krajina|cetinskim]] i [[Klis|kliškim knezom]]. Kralj je uz njegovu pomoć i uz pomoć [[Frankapani|knezova Frankapana]] nastojao učvrstiti svoju vlast južno od [[Velebit]]a i zaustaviti [[Venecija|mletačka]] i [[Osmanlije|osmanska]] teritorijalna presezanja u Hrvatskoj i Dalmaciji.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
  
Spirancic próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji Ostrovica, Knin, Klis i Sinj napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielkich, zwłaszcza talowian. W 1463 r. Król ponownie wyznaczył mu zakaz wraz z księciem Szczepanem III. Frankapan. Po upadku Królestwa Bośni pod panowaniem tureckim obszary pod Bansko zostały uderzone przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię Ban, a sam Ban Spirancic został schwytany i zmarł w niewoli. [2]
+
Špirančić próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji [[Ostrovice|Ostrovicy]], [[Knin]]a, [[Klis]]u i [[Sinj]]a napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielmozów, zwłaszcza [[Talovac]]ów. W 1463 r. król ponownie mianował go banem razem z księciem [[Stjepan III. Frankapan|Stjepanem III. Frankapanem]]. Po upadku Królestwa Bośni pod panowaniem tureckim obszary banatu zostały zaatakowane przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię bana, a sam Špirančić został schwytany i zmarł w niewoli. [2]
  
 
  <small><small>Špirančić je pokušao utanačiti savez s [[Mletačka Republika|Mletačkom Republikom]], ali bez uspjeha, jer je njegovo nastojanje preuzimanja kraljevskih utvrda [[Lišane Ostrovičke|Ostrovice]], [[Knin]]a, [[Kliška tvrđava|Klisa]] i [[Sinj]]a naišlo na otpor Mlečana i hrvatskih velikaša, osobito [[Talovci|Talovaca]]. Godine 1463. kralj ga je opet imenovao banom, zajedno s knezom [[Stjepan III. Frankapan|Stjepanom III. Frankapanom]]. Nakon pada [[Kraljevina Bosna|Kraljevstva Bosne]] pod [[Turci|tursku]] vlast i područja pod banskom upravom našla su se na udaru osmanske vojne sile. U [[rujan|rujnu]] 1463. godine Osmanlije su porazile bansku vojsku, a sam je ban Špirančić zarobljen te je umro u zarobljeništvu.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  <small><small>Špirančić je pokušao utanačiti savez s [[Mletačka Republika|Mletačkom Republikom]], ali bez uspjeha, jer je njegovo nastojanje preuzimanja kraljevskih utvrda [[Lišane Ostrovičke|Ostrovice]], [[Knin]]a, [[Kliška tvrđava|Klisa]] i [[Sinj]]a naišlo na otpor Mlečana i hrvatskih velikaša, osobito [[Talovci|Talovaca]]. Godine 1463. kralj ga je opet imenovao banom, zajedno s knezom [[Stjepan III. Frankapan|Stjepanom III. Frankapanom]]. Nakon pada [[Kraljevina Bosna|Kraljevstva Bosne]] pod [[Turci|tursku]] vlast i područja pod banskom upravom našla su se na udaru osmanske vojne sile. U [[rujan|rujnu]] 1463. godine Osmanlije su porazile bansku vojsku, a sam je ban Špirančić zarobljen te je umro u zarobljeništvu.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
Linia 86: Linia 86:
 
  |urzędnik          = Sperancsics Pál<br>Pavao Špirančić  
 
  |urzędnik          = Sperancsics Pál<br>Pavao Špirančić  
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = Ban Dalmacji i Chorwacji<br>Ban całej Slawonii
+
  |tytulatura        = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Ban całej Slawonii]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 112: Linia 112:
 
  |ród              = [[Špirančić]]
 
  |ród              = [[Špirančić]]
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
  |pochodzenie      = chorwackie
+
  |pochodzenie      = chorwackie (?)
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |data urodzenia    = ok.1400
 
  |data urodzenia    = ok.1400
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = 1463
 
  |data śmierci      = 1463
  |miejsce śmierci  =  
+
  |miejsce śmierci  = więzienie
  |przyczyna śmierci =  
+
  |przyczyna śmierci = niewola
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |matka            = nieznana
 
  |matka            = nieznana
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
  |1. związek        =  
+
  |1. związek        = żona
  |1. związek z      =  
+
  |1. związek z      = Margareta
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  

Wersja z 14:24, 28 gru 2019

'Pavao Špirančić, również Sperančić z przymiotnikiem Horvat (węg. Sperancsics Pál, łac. Paulus Speranchich) ('8 I. poł. XV w., † ok. 1463), nieznanego pochodzenia (?).

Pavao Špirančić, također Sperančić s pridjevkom Horvat (lat. Paulus Speranchich) (?, prva polovica 15. stoljeća – ?, oko 1463.), hrvatsko-dalmatinski ban od 1459. do 1463. godine. 

W 1459 r. król Maciej Korwin mianował go banem Dalmacji i Chorwacji i całej Slawonii od 1459 do 1463. Mianował go także księciem Cetiny i Klisa. Z jego pomocą i przy pomocy książąt Frankopan król starał się umocnić swoje rządy na południe od Wenecji i powstrzymać weneckie oraz osmańskie zdobycze terytorialne w Chorwacji i Dalmacji [1].

Godine 1459. postavio ga je kralj Matijaš Korvin (1458.-1490.) za bana Kraljevstva Hrvatske i Dalmacije i imenovao ga cetinskim i kliškim knezom. Kralj je uz njegovu pomoć i uz pomoć knezova Frankapana nastojao učvrstiti svoju vlast južno od Velebita i zaustaviti mletačka i osmanska teritorijalna presezanja u Hrvatskoj i Dalmaciji.[1] 

Špirančić próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji Ostrovicy, Knina, Klisu i Sinja napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielmozów, zwłaszcza Talovaców. W 1463 r. król ponownie mianował go banem razem z księciem Stjepanem III. Frankapanem. Po upadku Królestwa Bośni pod panowaniem tureckim obszary banatu zostały zaatakowane przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię bana, a sam Špirančić został schwytany i zmarł w niewoli. [2]

Špirančić je pokušao utanačiti savez s Mletačkom Republikom, ali bez uspjeha, jer je njegovo nastojanje preuzimanja kraljevskih utvrda Ostrovice, Knina, Klisa i Sinja naišlo na otpor Mlečana i hrvatskih velikaša, osobito Talovaca. Godine 1463. kralj ga je opet imenovao banom, zajedno s knezom Stjepanom III. Frankapanom. Nakon pada Kraljevstva Bosne pod tursku vlast i područja pod banskom upravom našla su se na udaru osmanske vojne sile. U rujnu 1463. godine Osmanlije su porazile bansku vojsku, a sam je ban Špirančić zarobljen te je umro u zarobljeništvu.[2] 

eng

Pavao Špirančić lub Sperančić (ok. 1400 - 1463) był chorwackim arystokratą oraz Banem Chorwacji i Dalmacji od 1459 do 1463. W źródłach często wspominany jest przydomkiem Horvat. Został mianowany Banem Chorwacji i Dalmacji przez węgierskiego króla Macieja Korwina [3] [4] Z pomocą Paula i rodziny Frankopan król Matthias próbował umocnić swoją władzę na obszarach na południe od góry Velebit, gdzie Republika Wenecka i imperium osmańskie stanowiły zagrożenie. [4]

Pavao Špirančić or Sperančić (c. 1400 – 1463) was a Croatian nobleman and the Ban of Croatia and Dalmatia from 1459 to 1463. In the sources he is often mentioned with the nickname Horvat. He was appointed as Ban of Croatia and Dalmatia by Hungarian king Matthias Corvinus.[3][4] With Pavao's and Frankopan family's help, the king  Matthias tried to consolidate his power in the areas southern of mount Velebit, where Republic of Venice and Ottoman empire posed threat.[4] 

Biografia

Pavao Špirančić urodził się w pierwszej połowie XV wieku w Chorwacji, która była wtedy pod panowaniem króla węgierskiego. W 1459 r. Został mianowany przez króla Macieja Korwina na Ban Chorwacji i Dalmacji [1] [2] Špirančić próbował zdobyć poparcie Republiki Weneckiej i sprzymierzyć się z imperium osmańskim, które stanowiło wielkie zagrożenie dla jego terytoriów i królestwa węgierskiego. Jego próby nie powiodły się, głównie z powodu podboju miasta Klis oraz okolicznych miast i terenów, co czyniło go zagrożeniem dla Wenecjan i niektórych innych chorwackich arystokratów, którzy mieli tam swój dobytek [2]. Był także postrzegany jako zagrożenie przez bośniackiego króla, który udał się do Wenecjan i ogłosił go wrogiem [1]. Został ponownie mianowany Banem Dalmacji i Chorwacji w 1463 r. Wraz ze Stjepanem III Frankopanem. W tym samym roku sąsiednie Królestwo Bośni zostało podbite przez Imperium Osmańskie. Ostatni król bośniacki Stephen Tomašević został zabity, a jego żona Mary uciekła do chorwackiego wybrzeża, gdzie została schwytana przez Pavao, który był wrogiem jej męża. [1] [3] Ponieważ Pavao nie otrzymał pomocy od węgierskiego króla, zostali zmuszeni poprosić Wenecjan o pomoc. Później w tym samym roku jego wojska zostały pokonane przez armię osmańską i został schwytany przez Turków, gdzie zmarł w niewoli. Mary wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Margareta, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Ivana Thuza z Lak [2].

Pavao Špirančić was born in the first half of the 15th century in Croatia which was in that time under the rule of Hungarian king. In the 1459, he was appointed as Ban of Croatia and Dalmatia by Hungarian king Matthias Corvinus.[3][4] Špirančić tried to gain support of Republic of Venice and make them an ally against Ottoman empire which posed great threat for his territories and Hungarian kingdom. His attempts were unsuccessful, mainly because of his conquest of city of Klis and surrounding towns and areas, which made him a threat for Venetians and some other Croatian nobles who had their possessions there.[4] He was also perceived as a threat by Bosnian king, who went to the Venetians and proclaimed him as an enemy.[3] He was appointed again as Ban of Croatia and Dalmatia in 1463, together with Stjepan III Frankopan. In the same year, neighboring Kingdom of Bosnia was conquered by Ottoman empire. Last Bosnian king Stephen Tomašević was killed and his wife Marija fled to the Croatian littoral where she was captured by Pavao who was enemy of her husband.[3][5] As Pavao didn't get the help from Hungarian king, he was forced to ask Venetians for help. Later in the same year, his forces were defeated by Ottoman army and he was captured by the Ottomans where he died in captivity. Marija used that opportunity and fled to the Venetians. Pavao's wife Margareta was mentioned in the sources in the years after as "Banica" or "Princess of Cetina and Klis", but in 1466, Klis was taken by Croatian ban Ivan Thuz of Lak.[4] 

See also

External links

  • Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija . Leksikografski zavod Miroslav Krleža. (Hozzáférés: 4 March 2018)

Literature

Vidi još

Przypisy

  1. Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija
  2. Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Klaić, Vjekoslav (1882). Poviest Bosne do propasti kraljevstva. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. str. 320, 322, 339. https://www.scribd.com/doc/26342443/Vjekoslav-Klai%C4%87-POVIJEST-BOSNE-DO-PROPASTI-KRALJEVSTVA. Pristupljeno 4 March 2018. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija . Leksikografski zavod Miroslav Krleža. (Hozzáférés: 4 March 2018)
  5. Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. https://docslide.net/documents/bosanska-srednjevjekovna-drzava-i-suvremenost.html. Pristupljeno 4 March 2018. 

Vanjske poveznice

Sperancsics Pál
Pavao Špirančić

Ban Dalmacji i Chorwacji
Ban całej Slawonii
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik Újlaki V. Miklós
Następca Stjepan III. Frankapan
Ban całej Slawonii
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik 1. Jan Vitovec
2. Nikola Iločki
Następca Szapolyai Imre
Dane biograficzne
Ród Špirančić
Pochodzenie chorwackie (?)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1400
Śmierć 1463
Miejsce więzienie
Przyczyna niewola
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona Margareta