Bitwa pod Nikopolis: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 99: Linia 99:
 
  |strona2      = [[Imperium osmańskie]]<br />[[Serbia]]
 
  |strona2      = [[Imperium osmańskie]]<br />[[Serbia]]
  
  |dowódca1    = [[Zygmunt Luksemburski]]<br />[[Jan bez Trwogi|Jan, hrabia de Nevers]]<br />[[Filip d'Artois, hrabia Eu|Filip d'Artois, hrabia d'Eu]]<br />[[Mircza Stary]]
+
  |dowódca1    =
 +
 
 +
*[[File:Sigismund Arms.svg|15px]] [[Sigismund, Holy Roman Emperor|Sigismund, King of Hungary and Croatia]]
 +
*[[File:POL COA Ostoja Ścibor.svg|15px]] [[Stibor of Stiboricz]]
 +
*[[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|15px|link=Croatia in union with Hungary]] [[Nicholas II Garai]]
 +
*[[File:Arms of Robert dArtois.svg|15px]] [[Philip of Artois, Count of Eu|Philip, Count of Eu]]{{surrendered}}
 +
*[[File:Boucicaut.svg|15px]] [[Jean Le Maingre]]{{surrendered}}
 +
*[[File:Blason comte fr Nevers.svg|15px]] [[John the Fearless|John, Count of Nevers]]{{surrendered}}
 +
*[[File:Blason Enguerrand VII, Seigneur de Coucy.svg|15px]] [[Enguerrand VII de Coucy|Enguerrand de Coucy]]{{surrendered}}
 +
*[[File:Blason Jean de Vienne, Amiral de France.svg|15px]] [[Jean de Vienne]]{{KIA}}
 +
* {{*}} [[Jean de Carrouges]]{{KIA}}
 +
*[[File:Arms of Mircea I of Wallachia.png|15px]] [[Mircea the Elder]]
 +
* {{*}} [[Stephen II Lackfi]]
 +
*[[Image:Coat of Arms of the Bulgarian Empire.PNG|15px]] [[Ivan Sratsimir]]
 +
*
 +
*[[Image: Philippe de Naillac.jpg.png|15px]] [[Philibert de Naillac]]}}
 +
 
 +
 
 +
 
 +
[[Zygmunt Luksemburski]]<br />[[Jan bez Trwogi|Jan, hrabia de Nevers]]<br />[[Filip d'Artois, hrabia Eu|Filip d'Artois, hrabia d'Eu]]<br />[[Mircza Stary]]
  
 
  |dowódca2    = [[Bajazyd I Błyskawica|Bajazyd I]]<br />[[Stefan IV Lazarević]]
 
  |dowódca2    = [[Bajazyd I Błyskawica|Bajazyd I]]<br />[[Stefan IV Lazarević]]

Wersja z 13:44, 4 sty 2020

Bitwa pod Nikopolis – bitwa stoczona 25 września 1396, pomiędzy wojskami chrześcijańskimi dowodzonymi przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego a armią turecką pod wodzą sułtana Bajazyda I. Starcie zakończyło się całkowitym zwycięstwem Turków i zakończyło krucjatę antyturecką.

Organizacja krucjaty

Po pokonaniu Serbów nad Maricą w roku 1371 i na Kosowym Polu w roku 1389 Turcy osmańscy podporządkowali Bułgarów (1393) i osiągnęli dominację na Bałkanach.

W tej sytuacji zagrożone zostały bezpośrednio Węgry. Król Zygmunt Luksemburski postanowił dokonać wyprzedzającego ataku i zwrócił się o pomoc do monarchów chrześcijańskich. Na nową krucjatę wyruszyli rycerze z Francji i Burgundii (2 tys.) oraz innych państw (Niemcy, Anglia, Włochy, Czechy, Polska), których orszaki połączyły się z 5 tys armią węgierską. Ponadto kilka tysięcy ludzi przyprowadził sojusznik – hospodar wołoski. Wojska były wspomagane przez flotę wenecką. W sumie siły chrześcijańskie liczyły 10-15 tys. ludzi.

Na wieść o zgromadzeniu się sił chrześcijańskich w Budzie, sułtan osmański Bajazyd I odstąpił od oblężenia Konstantynopola i wyruszył na spotkanie krzyżowców. Prowadził ze sobą około 15-20 tys. ludzi, w tym 6 tys. regularnej jazdy (sipahów), 3 tys. wyborowej piechoty (janczarów) i znaczny kontyngent serbski.

Armia krzyżowców w trakcie przemarszu wzdłuż Dunaju wzięła szturmem kilka miast i obległa Nikopolis – największą twierdzę naddunajską. W miejscu tym doszło do spotkania obu armii.

Bitwa

Obie strony dysponowały pewnymi atutami. Wojska tureckie były znacznie lepiej zorganizowane i bardziej zdyscyplinowane niż chrześcijanie, natomiast składały się w dużej mierze z gorzej uzbrojonych żołnierzy. Kluczową sprawą było jednak dowodzenie krzyżowców – Francuzi (w tym i Burgundczycy) nie uznawali zwierzchności Zygmunta Luksemburskiego i samowolnie podejmowali decyzje. Wynikało to z m.in.: porywczości, arogancji oraz lekceważącej pogardy dla węgierskich sojuszników i tureckich wrogów. Byli zarozumiali i pewni siebie do tego stopnia iż twierdzili, że końcami swoich kopii utrzymają spadające na ziemię niebo.

Z kolei wszyscy, bez wyjątku, lekceważyli hospodara mołdawskiego, który od początku kampanii doradzał daleko posuniętą ostrożność w działaniach i przyjęcie strategii defensywnej albo też jedną szybką, zdecydowaną ofensywę w kierunku co najmniej Sofii (lub nawet Konstantynopola) i niemarnowanie czasu na zdobywanie mniejszych twierdz po drodze.

Rano 25 września 1396 r. Francuzi, butnie odmówiwszy propozycji króla Węgier, by najpierw lekka piechota „oczyściła” teren bitwy, wyszli w pole i uderzyli na Turków, zanim Zygmunt Luksemburski uszykował pozostałe wojska. Francuzi oświadczyli, że nie po to szli taki szmat drogi, żeby teraz iść do boju za jakąś zgrają chłopów – honor nie pozwalał rycerzom kryć się za kimś w tyle, bo spotkała by ich pogarda ze strony innych przedstawicieli szlachetnie urodzonych. Uważali, że król Węgier znieważa Francuzów i wątpi w ich odwagę.

W pierwszym ataku ciężkozbrojni rycerze rozproszyli lekkozbrojną jazdę turecką, jednak następnie natknęli się na umocnioną piechotę. Nominalnie dowodzący Francuzami hrabia d'Eu, przekonany że wszystko idzie gładko, planował zarządzić nawet krótki odpoczynek (!) w trakcie walki, ale nie pozwolili mu na to Turcy. W ciężkiej walce szyki Francuzów zostały zdezorganizowane, wielu rycerzy utraciło konie i walczyło pieszo. Wtedy uderzyła na nich jazda turecka i całkowicie ich rozbiła.

Zygmunt Luksemburski nie mógł im pomóc, gdyż wtedy dopiero rozwijał szyki wojsk uznających jego rozkazy. Zanim tego dokonał, sułtan przegrupował swe siły i przygotował się na następny atak. Gdy krzyżowcy uderzyli, historia się powtórzyła – uderzenie na lekkozbrojnych, zatrzymanie się na umocnionej piechocie i rozstrzygająca szarża jazdy osmańskiej. Reszty zniszczenia dokonali sprzymierzeni z sułtanem Serbowie. Chrześcijanie ponieśli całkowitą klęskę i niewielu udało się umknąć – między nimi samemu Zygmuntowi Luksemburskiemu, któremu życie uratował podobno pozostający na jego służbie polski szlachcic Ścibor ze Ściborzyc.

Straty chrześcijan szacowane są na 8 tysięcy zabitych i wziętych do niewoli, zaś wojsk sułtana na kilka tysięcy rannych i zabitych.

Skutki

Krucjata zwana nikopolitańską była jedną z największych i zarazem ostatnią międzynarodową wyprawą krzyżową. W przeciwieństwie do poprzednich wypraw, decydująca bitwa odbyła się na ziemiach Europy. Klęska ta uwidoczniła słabość europejskiego rycerstwa i ostatecznie pogrzebała ideę krucjat.

Bibliografia

  • David Nicolle, Bitwa pod Nikopolis 1396. Wielkie Bitwy Historii, Wyd. AmerCom, Poznań 2011.
  • Geoffrey Regan, Błędy militarne, przekł. Konrad Gocman, Warszawa 1992, s. 64.

Linki zewnętrzne

  • Michał Kozłowski, Klęska krucjaty pod Nikopolis – 25 września 1396 roku [3]

Bitwa pod Nikopolis

Podboje Turcji Osmańskiej
Finał bitwy pod Nikopolis
Finał bitwy pod Nikopolis
Czas 25 września 1396
Miejsce pod Nikopolem
Terytorium Imperium Osmańskie
Przyczyna zablokowanie przez krzyżowców twierdzy Nikopolis
Wynik zwycięstwo tureckie
Strony konfliktu
22px Kingdom of Hungary[1]

22px Kingdom of Croatia[1]
17px Principality of Wallachia[2]
17px Knights Hospitaller[1]

17px Crusade:
17px Holy Roman Empire


17px Kingdom of France[1]


17px Republic of Venice[1] 17px Republic of Genoa


17px Bulgarian Empire[3]
17px Kingdom of England
17px Polish Crown
17px Crown of Castille
17px Crown of Aragon
17px Kingdom of Portugal
17px Kingdom of Navarre
17px Teutonic Order
17px Byzantine Empire


Królestwo Węgier
Siedmiogród
Wołoszczyzna
rycerstwo europejskie i zaciężni z:
Republiki Weneckiej
Republiki Genui
Królestwa Francji
Królestwa Anglii
Królestwa Szkocji
Królestwa Polski
Szwajcarii
Zakonu Maltańskiego
Świętego Cesarstwa Rzymskiego
Księstwa Burgundii

Imperium osmańskie
Serbia
Dowódcy
*15px Sigismund, King of Hungary and Croatia {{{dowódca2}}}
Zaangażowane jednostki
{{{jednostki1}}} {{{jednostki2}}}
Siły
{{{siły1}}} {{{siły2}}}
Straty
{{{straty1}}} {{{straty2}}}

{{{lokalizacja}}}

[[Plik:{{{mapa}}}|240x240px|alt=ilustracja|{{{opis mapy}}}]]
{{{opis mapy}}}


Zygmunt Luksemburski
Jan, hrabia de Nevers
Filip d'Artois, hrabia d'Eu
Mircza Stary
dowódca2 = Bajazyd I
Stefan IV Lazarević
siły1 = ok. 15 000 – 20 000, w tym:
* 6 000 ciężkiej jazdy
* 3 000 janczarów
siły2 = ok. 10 000 (głównie jazda) straty1 = kilka tysięcy straty2 = ok. 8 000 kod mapy = Bułgaria współrzędne = commons =

}}

Podboje Turcji Osmańskiej

 ♦  Didymotyka  ♦  Bitwa pod Adrianopolem (1365)  ♦  Marica  ♦  Dubravnica  ♦  Bileća  ♦  Plocznik  ♦  Kosowe Pole (1389)  ♦  Rowina  ♦  Tyrnowo (1393)  ♦  Bitwa pod Nikopolis (1396)  ♦  Ankara  ♦  Powstanie w Bułgarii (1403)  ♦  Gallipoli  ♦  Siedmiogród (1438)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Zlatica (1443)  ♦  Warna (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Albulena (1457)  ♦  Serbia (1458)  ♦  Konstantynopol  ♦  Belgrad  ♦  Târgovişte (1462)  ♦  Kruja (1466)  ♦  Başkent  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Valea Albă (1476)  ♦  Chlebowe Pole  ♦  Krbavsko Polje  ♦  Sapienza  ♦  Czałdyran  ♦  Mardż Dabik  ♦  Ar-Rajdanijja  ♦  Rodos ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Mohacz  ♦  Wiedeń (1529)

Hungary Arms.svg Wojny węgiersko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Nikopolis (1396)  ♦  Oblężenie Belgradu (1440)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Sybin (1442)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Nisz (1443)  ♦  Bitwa pod Kunowicą (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Bitwa pod Kruševac (1454)  ♦  Bitwa pod Belgradem (1456)  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Šabac (1476)  ♦  Bitwa na Chlebowym Polu (1479)  ♦  Bitwa w wawozie Vrpilam (1491)  ♦  Krbavsko Polje (1493)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Oblężenie Zimony (1521)  ♦  Oblężenie Szabács (1521)  ♦  Upadek Belgradu (1521)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Upadek Petrovaradina (1526)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)  ♦  Bitwa pod Pusztamarót (1526)  ♦  Güns (1532)  ♦  Eger (1552)  ♦  Szigetvár (1566)  ♦  Calugareni (1595)

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Tuchman548
  2. The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of latin christianity; Zsolt Hunyadi page 226
  3. Valerii︠a︡ Fol, Bulgaria: History Retold in Brief, (Riga, 1999), 103.