Bitwa pod Nikopolis: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 62: | Linia 62: | ||
|strona1 = | |strona1 = | ||
| − | [[File:Flag of Sigismund of Hungary.svg|22px]] [[ | + | [[File:Flag of Sigismund of Hungary.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]<ref name="Tuchman548"/> |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[File: | + | *[[File:Flag of Transylvania (1350).svg|17px]] [[Siedmiogród]]<br> |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| + | [[File:Flag of Croatia (Early 16th century–1526) (Border).svg|22px]] [[Królestwo Chorwacji]]<ref name="Tuchman548"/><br> | ||
| − | [[File: | + | [[File:Coa Romania Country Wallachia History 2 (14th century).svg|17px]] [[Wołoszczyzna]]<ref name=Hunyadi>The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of latin christianity; Zsolt Hunyadi page 226</ref><br> |
| − | |||
| + | [[File:Flag of the Sovereign Military Order of Malta.svg|17px]] [[Zakon Maltański]]<ref name="Tuchman548"/> | ||
| − | [[File: | + | [[File:Red St George's Cross.svg|17px]] '''[[Krzyżowcy]]:'''<br> |
| − | [[File: | + | [[File:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg|17px]] [Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]] |
| − | + | *[[File:Coat of arms of Bohemian Crown.svg|17px]] [[Korona Czeska]] | |
| − | + | *[[File:Savoie flag.svg|17px]] [[Księstwo Sabaudii-Piemontu]] | |
| − | [[File:Flag of the Second Bulgarian Empire.svg|17px]] [[ | + | *[[File:Early Swiss cross.svg|17px]] [[Konfederacja Szwajcarska]] |
| − | [[File:Royal Standard of England (1406-1603).svg|17px]] [[ | + | [[File:Pavillon_royal_de_la_France.svg|17px]] [[Królestwo Francji]]<ref name="Tuchman548"/> |
| − | [[File:Alex K Kingdom of Poland-flag.svg|17px]] [[ | + | * [[File:Ancient Flag of Burgundy.svg|17px]] [[Księstwo Burgundii]] |
| − | [[File:Royal Banner of the Crown of Castile (Early Style)-Variant.svg|17px]] [[ | + | [[File:Flag_of_Most_Serene_Republic_of_Venice.svg|17px]] [[Republika Wenecka]]<ref name="Tuchman548"/> |
| − | [[File:Royal Banner of Aragón.svg|17px]] [[ | + | [[File:Flag_of_Genoa.svg|17px]] [[Republika Genui]] |
| − | [[File:PortugueseFlag1385.svg|17px]] [[ | + | [[File:Flag of the Second Bulgarian Empire.svg|17px]] [[Bułgarskie Carstwo]]<ref>Valerii︠a︡ Fol, ''Bulgaria: History Retold in Brief'', (Riga, 1999), 103.</ref><br /> |
| − | [[File:Bandera de Reino de Navarra.svg|17px]] [[ | + | [[File:Royal Standard of England (1406-1603).svg|17px]] [[Królestwo Anglii]]<br /> |
| − | [[File:Flag of the State of the Teutonic Order.svg|17px]] [[ | + | [[File:Alex K Kingdom of Poland-flag.svg|17px]] [[Królestwo Polskie]]<br /> |
| + | [[File:Royal Banner of the Crown of Castile (Early Style)-Variant.svg|17px]] [[Kastylia-León]]<br /> | ||
| + | [[File:Royal Banner of Aragón.svg|17px]] [[Królestwo Aragonii]]<br /> | ||
| + | [[File:PortugueseFlag1385.svg|17px]] [[Królestwo Portugalii]]<br /> | ||
| + | [[File:Bandera de Reino de Navarra.svg|17px]] [[Królestwo Nawarry]]<br /> | ||
| + | [[File:Flag of the State of the Teutonic Order.svg|17px]] [[Zakon Krzyżacki]]<br /> | ||
[[File:Byzantine imperial flag, 14th century.svg|17px]] [[Byzantine Empire under the Palaiologos dynasty|Byzantine Empire]]<br /> | [[File:Byzantine imperial flag, 14th century.svg|17px]] [[Byzantine Empire under the Palaiologos dynasty|Byzantine Empire]]<br /> | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
|strona2 = | |strona2 = | ||
| Linia 104: | Linia 98: | ||
|dowódca1 = | |dowódca1 = | ||
| − | *[[File:Sigismund Arms.svg|15px]] [[ | + | *[[File:Sigismund Arms.svg|15px]] [[Zygmunt Luksemburski]] |
*[[File:POL COA Ostoja Ścibor.svg|15px]] [[Stibor of Stiboricz]] | *[[File:POL COA Ostoja Ścibor.svg|15px]] [[Stibor of Stiboricz]] | ||
*[[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|15px|link=Croatia in union with Hungary]] [[Nicholas II Garai]] | *[[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|15px|link=Croatia in union with Hungary]] [[Nicholas II Garai]] | ||
| Linia 125: | Linia 119: | ||
[[File:Coat of arms of Moravian Serbia.svg|22px]] [[Stefan Lazarević]] | [[File:Coat of arms of Moravian Serbia.svg|22px]] [[Stefan Lazarević]] | ||
[[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Evrenos]] | [[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Evrenos]] | ||
| − | |||
| − | |||
|siły1 = ok. 15 000 – 20 000, w tym:<br />* 6 000 ciężkiej jazdy<br />* 3 000 janczarów | |siły1 = ok. 15 000 – 20 000, w tym:<br />* 6 000 ciężkiej jazdy<br />* 3 000 janczarów | ||
Wersja z 14:08, 4 sty 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitwa pod Nikopolis – bitwa stoczona 25 września 1396, pomiędzy wojskami chrześcijańskimi dowodzonymi przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego a armią turecką pod wodzą sułtana Bajazyda I. Starcie zakończyło się całkowitym zwycięstwem Turków i zakończyło krucjatę antyturecką. Organizacja krucjatyPo pokonaniu Serbów nad Maricą w roku 1371 i na Kosowym Polu w roku 1389 Turcy osmańscy podporządkowali Bułgarów (1393) i osiągnęli dominację na Bałkanach. W tej sytuacji zagrożone zostały bezpośrednio Węgry. Król Zygmunt Luksemburski postanowił dokonać wyprzedzającego ataku i zwrócił się o pomoc do monarchów chrześcijańskich. Na nową krucjatę wyruszyli rycerze z Francji i Burgundii (2 tys.) oraz innych państw (Niemcy, Anglia, Włochy, Czechy, Polska), których orszaki połączyły się z 5 tys armią węgierską. Ponadto kilka tysięcy ludzi przyprowadził sojusznik – hospodar wołoski. Wojska były wspomagane przez flotę wenecką. W sumie siły chrześcijańskie liczyły 10-15 tys. ludzi. Na wieść o zgromadzeniu się sił chrześcijańskich w Budzie, sułtan osmański Bajazyd I odstąpił od oblężenia Konstantynopola i wyruszył na spotkanie krzyżowców. Prowadził ze sobą około 15-20 tys. ludzi, w tym 6 tys. regularnej jazdy (sipahów), 3 tys. wyborowej piechoty (janczarów) i znaczny kontyngent serbski. Armia krzyżowców w trakcie przemarszu wzdłuż Dunaju wzięła szturmem kilka miast i obległa Nikopolis – największą twierdzę naddunajską. W miejscu tym doszło do spotkania obu armii. BitwaObie strony dysponowały pewnymi atutami. Wojska tureckie były znacznie lepiej zorganizowane i bardziej zdyscyplinowane niż chrześcijanie, natomiast składały się w dużej mierze z gorzej uzbrojonych żołnierzy. Kluczową sprawą było jednak dowodzenie krzyżowców – Francuzi (w tym i Burgundczycy) nie uznawali zwierzchności Zygmunta Luksemburskiego i samowolnie podejmowali decyzje. Wynikało to z m.in.: porywczości, arogancji oraz lekceważącej pogardy dla węgierskich sojuszników i tureckich wrogów. Byli zarozumiali i pewni siebie do tego stopnia iż twierdzili, że końcami swoich kopii utrzymają spadające na ziemię niebo. Z kolei wszyscy, bez wyjątku, lekceważyli hospodara mołdawskiego, który od początku kampanii doradzał daleko posuniętą ostrożność w działaniach i przyjęcie strategii defensywnej albo też jedną szybką, zdecydowaną ofensywę w kierunku co najmniej Sofii (lub nawet Konstantynopola) i niemarnowanie czasu na zdobywanie mniejszych twierdz po drodze. Rano 25 września 1396 r. Francuzi, butnie odmówiwszy propozycji króla Węgier, by najpierw lekka piechota „oczyściła” teren bitwy, wyszli w pole i uderzyli na Turków, zanim Zygmunt Luksemburski uszykował pozostałe wojska. Francuzi oświadczyli, że nie po to szli taki szmat drogi, żeby teraz iść do boju za jakąś zgrają chłopów – honor nie pozwalał rycerzom kryć się za kimś w tyle, bo spotkała by ich pogarda ze strony innych przedstawicieli szlachetnie urodzonych. Uważali, że król Węgier znieważa Francuzów i wątpi w ich odwagę. W pierwszym ataku ciężkozbrojni rycerze rozproszyli lekkozbrojną jazdę turecką, jednak następnie natknęli się na umocnioną piechotę. Nominalnie dowodzący Francuzami hrabia d'Eu, przekonany że wszystko idzie gładko, planował zarządzić nawet krótki odpoczynek (!) w trakcie walki, ale nie pozwolili mu na to Turcy. W ciężkiej walce szyki Francuzów zostały zdezorganizowane, wielu rycerzy utraciło konie i walczyło pieszo. Wtedy uderzyła na nich jazda turecka i całkowicie ich rozbiła. Zygmunt Luksemburski nie mógł im pomóc, gdyż wtedy dopiero rozwijał szyki wojsk uznających jego rozkazy. Zanim tego dokonał, sułtan przegrupował swe siły i przygotował się na następny atak. Gdy krzyżowcy uderzyli, historia się powtórzyła – uderzenie na lekkozbrojnych, zatrzymanie się na umocnionej piechocie i rozstrzygająca szarża jazdy osmańskiej. Reszty zniszczenia dokonali sprzymierzeni z sułtanem Serbowie. Chrześcijanie ponieśli całkowitą klęskę i niewielu udało się umknąć – między nimi samemu Zygmuntowi Luksemburskiemu, któremu życie uratował podobno pozostający na jego służbie polski szlachcic Ścibor ze Ściborzyc. Straty chrześcijan szacowane są na 8 tysięcy zabitych i wziętych do niewoli, zaś wojsk sułtana na kilka tysięcy rannych i zabitych. SkutkiKrucjata zwana nikopolitańską była jedną z największych i zarazem ostatnią międzynarodową wyprawą krzyżową. W przeciwieństwie do poprzednich wypraw, decydująca bitwa odbyła się na ziemiach Europy. Klęska ta uwidoczniła słabość europejskiego rycerstwa i ostatecznie pogrzebała ideę krucjat. Bibliografia
Linki zewnętrzne
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
<ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwieTuchman548 - ↑ The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of latin christianity; Zsolt Hunyadi page 226
- ↑ Alexandru Madgearu, The Wars of the Balkan Peninsula: Their Medieval Origins, ed. Martin Gordon, (Scarecrow Press, 2008), 90.
- ↑ [4]
- ↑ [5]
- ↑ [6]
- ↑ [7]
- ↑ Nicolle, David (2000). Constantinople 1453: The End of Byzantium. Osprey Publishing. str. 19. ISBN 978-1-84176-091-9. https://books.google.com/books?id=9yGRZTZhlDQC&pg=PA19. "Ali Pasha Candarli, who served Bayazit I so well (see Campaign 64, Nicopolis 1396) ."
.svg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
