|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga polska|
| + | #PATRZ [[Cillei Borbála]] |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Barbara_Cylejska
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Barbara_Cylejska&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Małgorzata]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Królowa Węgier]]<br />(1406-1451)
| |
| − | |następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | }}
| |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Zofia Bawarska]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Królowa Czech]]<br />(1419-1437)
| |
| − | |następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | }}
| |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Elżbieta Norymberska]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Królowa Rzymian (Niemiec)]]<br>(1411-1437)
| |
| − | |następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | }}
| |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Elżbieta Pomorska]] [[Plik:Armoiries_Saint-Empire_bicéphale.svg|25px]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]<br />(1433-1437)
| |
| − | |następca = [[Plik:Armoiries_Saint-Empire_bicéphale.svg|25px]] [[Eleonora Aviz]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Barbara Cylejska''' ([[Język słoweński|słoweń.]]) ''Barbara Celjska'', [[Język węgierski|węg.]] ''Cillei Borbála'', ur. [[1390]]/[[1395]], zm. [[11 lipca]] [[1451]] w [[Mělník]]u) – królowa Węgier, Czech i Niemiec, cesarzowa, córka [[Hermann II Cylejski|hrabiego Hermana II Cylejskiego]] i Anny, córki hrabiego Henryka VII von Schauenberg, kuzynka [[Polskie królowe|polskiej królowej]] [[Anna Cylejska|Anny]].
| |
| − | | |
| − | == Życiorys ==
| |
| − | W [[1408]] r. poślubiła [[Władcy Węgier|króla Węgier]] [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]] ([[14 lutego|14]]/[[15 lutego]] [[1368]] - [[9 grudnia]] [[1437]]), syna [[Władcy Niemiec|cesarza]] [[Karol IV Luksemburski|Karola IV]] i [[Elżbieta Pomorska|Elżbiety Pomorskiej]], córki [[Książęta pomorscy|księcia słupskiego]] [[Bogusław V Pomorski|Bogusława V]]. Zygmunt i Barbara mieli razem jedną córkę [[Elżbieta Luksemburska (1409-1442)|Elżbietę]] ([[28 lutego]] [[1409]] - [[25 grudnia]] [[1442]]), żona [[Władcy Niemiec|króla Niemiec]] [[Albrecht II Habsburg|Albrechta II Habsburga]]
| |
| − | | |
| − | Zygmunt był kobieciarzem i niedługo po urodzeniu córki zaczął zdradzać żonę. Barbara również nie pozostawała mu wierna i posiadała licznych kochanków. Nie przejmowała się chrześcijańskimi zasadami wiary, a wiarę w życie pozagrobowe uznawała za niedorzeczność. Lubiła cieszyć się życiem i bawiły ją historie o chrześcijańskich męczennicach. Podobno nawet zabraniała swoim dwórkom modlić się w jej obecności. Była urodziwą i bystrą kobietą. Znała [[język słoweński]], [[Język niemiecki|niemiecki]] i [[Łacina|łacinę]]. Postępowanie Barbary przydało jej przydomek "niemieckiej [[Valeria Messalina|Messaliny]]".
| |
| − | | |
| − | W [[1411]] r. jej mąż został królem Niemiec. W [[1419]] r. został również [[Władcy Czech|królem Czech]], ale musiał walczyć o koronę z nieprzychylnymi mu [[Husyci|husytami]]. [[8 listopada]] [[1414]] r. w [[Akwizgran]]ie Barbara została koronowana na królową Niemiec. Koronacja na królową Czech odbyła się [[11 lutego]] [[1437]] r. W [[1433]] r. razem z mężem została koronowana na cesarzową.
| |
| − | | |
| − | Jej córka Elżbieta poślubiła arcyksięcia Albrechta Habsburga. Była ona jedynym dzieckiem Zygmunta i jego dziedziczką. Sama posiadała tylko dwie córki: [[Anna Habsburg (1432-1462)|Annę]] i [[Elżbieta Rakuszanka|Elżbietę]]. Były więc one dziedziczkami całego władztwa Luksemburgów. W [[1436]] r. pojawiły się plany wydania Anny za [[Władcy Polski|króla Polski]] [[Władysław III Warneńczyk|Władysława III]], a Elżbiety za jego brata, [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierza]]. W [[1437]] r. Barbara, chcąc utrzymać się przy władzy, ogłosiła, że sama jest gotowa poślubić Władysława III. Miała wtedy ok. 47 lat, potencjalny pan młody miał lat 12.
| |
| − | | |
| − | Zygmunt, gdy dowiedział się o planach swojej żony, kazał ją uwięzić [[5 grudnia]] [[1437]] r. Rychło jednak zmarł ([[9 grudnia]] [[1437]] r.) i tron czeski i węgierski objął jego zięć, Albrecht II. Nielubiana na Węgrzech Barbara została przez córkę i zięcia ''wypędzona ze wszystkich (...) zamków, miast i posiadłości, które na Węgrzech w posagu lub jakimkolwiek innym prawem dzierżyła, i pozbawiona prawie wszystkich skarbów i klejnotów, przez długie lata zbieranych''<ref>''[[Jan Długosz|Jana Długosza]] kanonika krakowskiego dziejów polskich ksiąg dwanaście'', tłum. K. Mecherzyński, Kraków 1869, t. IV, s. 551</ref>. Wygnana królowa udała się do [[Polska|Polski]], gdzie przyjęto ją łaskawie i oddano ''zamek, miasto i ziemię sandomierską, gdzie mieszkała, dopóki jej się podobało opływając w wszelakie dostatki''<ref>''tamże''</ref>.
| |
| − | | |
| − | Barbara wróciła do Czech pod koniec lipca [[1441]] r. Ostatnie lata życia spędziła w [[Mělník]]u. Zdaniem kardynała [[Pius II|Piccolominiego]] spędzała życie jak sułtanka w haremie swoich kochanków. Zainteresowała się także [[okultyzm]]em i [[Alchemia|alchemią]]. Czując zbliżającą się śmierć w [[1448]] r. starała się o prawo używania przenośnego ołtarza i posiadania własnego spowiednika. Zapewne z tego powodu kardynał Piccolonimi napisał, że zmarła jak prawdziwa chrześcijanka. W [[1451]] r. umarła na zarazę w Mělníku i została pochowana w kaplicy św. Marcina (dziś św. Andrzeja) w [[Katedra św. Wita w Pradze|katedrze św. Wita]] w [[Praga|Pradze]].
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Barbara Cylejska
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = królowa Węgier, Czech i Rzymian
| |
| − | |grafika = Nuremberg chronicles f 242r 4 (Barbara coniunx sigismundi).jpg
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = Królowa Węgier
| |
| − | |1. od = [[1406]]
| |
| − | |1. do = [[1451]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. jako = żona
| |
| − | |1. kogo = [[Zygmunt Luksemburski]]
| |
| − | |1. poprzednik = Małgorzata
| |
| − | |1. następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | |2. tytuł = Królowa Czech
| |
| − | |2. od = [[1419]]
| |
| − | |2. do = [[1437]]
| |
| − | |2. koronacja =
| |
| − | |2. jako = żona
| |
| − | |2. kogo = [[Zygmunt Luksemburski]]
| |
| − | |2. poprzednik = [[Zofia Bawarska]]
| |
| − | |2. następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | |3. tytuł = [[Królowa Rzymian (Niemiec)]]
| |
| − | |3. od = [[1411]]
| |
| − | |3. do = [[1437]]
| |
| − | |3. koronacja =
| |
| − | |3. jako = żona
| |
| − | |3. kogo = [[Zygmunt Luksemburski]]
| |
| − | |3. poprzednik = [[Elżbieta Norymberska]]
| |
| − | |3. następca = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | |4. tytuł = [[Cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]
| |
| − | |4. od = [[1433]]
| |
| − | |4. do = [[1437]]
| |
| − | |4. koronacja =
| |
| − | |4. jako = żona
| |
| − | |4. kogo = [[Zygmunt Luksemburski]]
| |
| − | |4. poprzednik = [[Elżbieta pomorska]]
| |
| − | |4. następca = [[Eleonora Aviz]]
| |
| − | |dynastia = [[Cillei]]
| |
| − | |data urodzenia = 1390/1395
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = [[11 lipca]] [[1451]]
| |
| − | |miejsce śmierci = [[Mělník]]
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku = [[Katedra św. Wita w Pradze]]
| |
| − | |ojciec = Herman II Cylejski
| |
| − | |matka = Anna
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek = mąż
| |
| − | |1. związek z = [[Zygmunt Luksemburski]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci = [[Elżbieta Luksemburska]]
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons = Category:Barbara of Celje
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty = Barbara Cylejska
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Barbara cylejska}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Cillei]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastia cylejska]]
| |
| − | [[Kategoria:Cesarzowe Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]
| |
| − | [[Kategoria:Żony władców Niemiec]]
| |
| − | [[Kategoria:Czeskie królowe (1307–1526)]]
| |
| − | [[Kategoria:Rody]]
| |
| − | [[Kategoria:Ród Cillei]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierskie królowe]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1451]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Importowane]] | |
