|
|
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga polska|
| + | #PATRZ [[Agrippina]] |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Gryfina_Halicka
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gryfina_Halicka&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Gryfina''' ('''Agrypina'''; ur. ok. [[1248]], zm. pomiędzy [[1305]] a [[1309]], najprawdopodobniej w [[1309]]) – księżna [[Kraków|krakowska]], żona [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]] od [[1265]].
| |
| − | | |
| − | Była córką [[Rościsław Michajłowicz|Rościsława Michajłowicza]] ([[1225]]-[[1262]]) [[kniaź|kniazia]] [[Księstwo halicko-wołyńskie|halickiego]], [[Ban (tytuł)|bana]] [[Serbia|serbskiej]] [[Maczwa|Maczwy]] i [[Slawonia|Slawonii]] oraz węgierskiej [[Anna Arpadówna|Anny Arpadówny]] ([[1226]]/[[1227]]-po [[1270]]). Jej siostra [[Kunegunda Halicka]] poślubiła króla Czech [[Przemysł Ottokar II Wielki|Przemysla Ottokara II]].
| |
| − | | |
| − | Do zawarcia małżeństwa Gryfiny z Leszkiem Czarnym doszło zapewne w [[1265]]<ref> Oswald Balzer,Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 582 </ref>, a przyczynił się do niego [[Bolesław Wstydliwy]], który adoptował Leszka. W latach [[1271]]-[[1274]] doszło do rozłąki między małżonkami. Przyczyną była impotencja Leszka Czarnego, którą Gryfina publicznie mu zarzuciła. Do zgody doszło w wyniku mediacji Bolesława Wstydliwego. Leszek Czarny zdecydował się na leczenie, ale nie przyniosło ono rezultatu i małżeństwo pozostało bezdzietne.
| |
| − | | |
| − | W czasie buntu rycerstwa przeciwko mężowi w [[1285]], księżna schroniła się na [[Wawel]]u pod opieką mieszczan. W czasie trzeciego najazdu [[Tatarzy|Tatarów]] na [[Polska|Polskę]] w [[1287]] uszła wraz z Leszkiem na [[Węgry]]. Po śmierci męża w [[1288]], z pretensjami do tronu krakowskiego wystąpił jej siostrzeniec [[Władcy Czech|król czeski]] [[Wacław II Czeski|Wacław II]], który powoływał się na prawo sukcesji po ciotce <ref>Istnieje prawdopodobieństwo, że Gryfina zrzekła się praw do tronu na rzecz siostrzeńca specjalnym legatem. Do dzisiaj nie odnaleziono jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o jakimś porozumieniu zawartym pomiędzy Gryfiną a Wacławem. Jednak już nawet dla współczesnych pretensje Wacława były pozbawione jakichkolwiek podstaw.</ref>. Po śmierci męża zamieszkała w [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztorze klarysek]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]. Przeoryszą była tam jej bliska krewna, wdowa po Bolesławie Wstydliwym -[[Święta Kinga|św. Kinga]]. Nie wiemy, czy już wówczas Gryfina otrzymała jakąś [[oprawa wdowia|oprawę wdowią]] dopiero bowiem od [[1292]] (od śmierci Kingi, która zarządzała tymi włościami) tytułowała się panią sądecką - [[Łacina|łac.]] ''domina de Sandecz''). Po śmierci Kingi Gryfina objęła również tytuł przeoryszy<ref>Część historyków skłania się do postawienia tezy, że Gryfina uzyskała ten tytuł w zamian za zrzeczenie się praw do tronu krakowskiego </ref>.
| |
| − | | |
| − | Od [[1300]] przebywała w [[Czechy|Czechach]] jako opiekunka [[Ryksa Elżbieta|Ryksy Elżbiety]], córki [[Przemysł II|Przemysła II]] i narzeczonej Wacława II.
| |
| − | Pochowana w [[klasztor św. Agnieszki w Pradze|klasztorze klarysek w Pradze]].
| |
| − | [[Plik:Gryfina and Leszek II the Black.PNG|366px|thumb|left|Spór małżeński Gryfiny z Leszkiem Czarnym, obraz [[Jan Matejko|Jana Matejki]]]]
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Literatura ==
| |
| − | * Maria Piszczkowska. ''Gryfina''. [W:] ''[[Polski Słownik Biograficzny]]''. T. IX. Wrocław — Warszawa — Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1960-1961, s. 72-73.
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Gryfina
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = z Bożej łaski księżna krakowska i sandomierska, sieradzka, łęczycka i inowrocławska, pani sądecka
| |
| − | |grafika = Grifka.jpeg
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Żony władców Polski|Księżna krakowska]]
| |
| − | |1. od = [[1279]]
| |
| − | |1. do = [[1288]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. jako = żona
| |
| − | |1. kogo = [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]]
| |
| − | |1. poprzednik = [[Święta Kinga|Kinga]]
| |
| − | |1. następca = [[Matylda brandenburska|Matylda]]
| |
| − | |2. tytuł = Księżna sieradzka
| |
| − | |2. od = [[1265]]
| |
| − | |2. do = [[1288]]
| |
| − | |2. koronacja =
| |
| − | |2. jako = żona
| |
| − | |2. kogo = [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]]
| |
| − | |2. poprzednik = [[Eufrozyna opolska|Eufrozyna]]
| |
| − | |2. następca = [[Jadwiga Bolesławówna]]
| |
| − | |3. tytuł = pani [[Sądecczyzna|sądecka]]
| |
| − | |3. od = [[1292]]
| |
| − | |3. do = [[1309]]
| |
| − | |3. koronacja =
| |
| − | |3. jako = żona
| |
| − | |3. kogo = [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]]
| |
| − | |3. poprzednik = [[Święta Kinga|Kinga]]
| |
| − | |3. następca = [[Jadwiga Bolesławówna]]
| |
| − | |dynastia = [[Rurykowicze]]
| |
| − | |data urodzenia = ok. [[1248]]
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = ok. [[1309]]
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku = klasztor klarysek w Pradze
| |
| − | |ojciec = Rościsław Michajłowicz
| |
| − | |matka = Anna Arpadówna
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek = mąż
| |
| − | |1. związek z = [[Leszek Czarny]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons = Category:Agrippine of Halych
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Rurykowicze]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastie]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastia Rurykowiczów]]
| |
| − | [[Kategoria:Żony polskich książąt]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Żony władców Polski]]
| |
| − | [[Kategoria:Importowane]] | |
