Kunegunda Halicka: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:Arp")
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:Arp]]
+
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Kunegunda_Halicka
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kunegunda_Halicka&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
 
 +
'''Kunegunda Halicka''' ('''Czernihowska, Węgierska''') (ur. [[1246]], zm. [[9 września]] [[1285]]) – księżniczka halicka, królowa czeska 1261–1278, [[regent]]ka 1278–1285.
 +
 
 +
== Życiorys ==
 +
Kunegunda urodziła się w 1246 r. w posiadłościach swojego dziadka ze strony ojca, Michała Wsiewołodowicza (Czernihowskiego) (1179? – 1246). Była córką Rościsława Michajłowicza (1225 – 1262)
 +
[[kniaź|kniazia]] [[Księstwo|halickiego]], [[Ban (tytuł)|bana]] [[Serbia|serbskiej]] [[Maczwa|Maczwy]] i [[Slawonia|Slawonii]] oraz [[Anna Arpadówna|Anny Arpadówny]] (Węgierskiej) (1226/1227 – po 1270). Jej siostra [[Gryfina Halicka|Gryfina]] poślubiła księcia [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]].
 +
 
 +
Kunegunda Halicka była drugą żoną [[Przemysł Ottokar II|Przemysła Ottokara II Wielkiego]]. Jego pierwszą żoną była od 11 lutego 1252 r. [[Małgorzata Babenberg]] (Austriacka) (ur. 1204 lub 1205 , zm. 29 października 1266 r.), córka [[Władcy Austrii|księcia Austrii]] [[Leopold VI Sławny|Leopolda VI]], oraz księżniczki [[Cesarstwo Bizantyńskie|bizantyjskiej]] [[Teodora Angelina|Teodory Angeliny]]. Małgorzata, jak się okazało była bezpłodna, w związku z czym Przemysł zaczął myśleć o unieważnieniu małżeństwa. Jesienią 1261 r. polecił biskupom ogłosić małżeństwo za nieważne i zawiadomił o tym kurię rzymską. Formalną przyczyną był ślub czystości uczyniony przez żonę, gdy w 1243 r. po śmierci pierwszego męża wstąpiła do klasztoru. Małgorzata nie sprzeciwiała się rozwodowi. Wysłała nawet w tej sprawie posła do papieża [[Urban IV|Urbana IV]]. 18 października 1261 r. opuściła [[Praga|Pragę]]. Już 25 października tego roku władca Czech poślubił Kunegundę. W tym dniu dokonała się również koronacja Kunegundy oraz Przemysła, co było wielkim wydarzeniem w tej części Europy. Chociaż małżeństwo zawarte było przede wszystkim z myślą o następcy tronu, Przemysł tym ślubem chciał pozyskać także węgierskie rycerstwo. Miało ono również zapewnić przynajmniej tymczasowy pokój z [[Arpadowie|Arpadami]].
 +
[[Plik:Erb Přemyslovců.png|thumb|127px|Herb Przemyślidów Płomienista Orlica]]
 +
 
 +
Kunegunda często towarzyszyła małżonkowi w uroczystościach i [[Turniej rycerski|turniejach]], a daleko poza granicami kraju mówiło się o niej jako pełnej temperamentu i wyjątkowo pięknej kobiecie.
 +
 
 +
W 1273 r. zebrani we [[Ratyzbona|Ratyzbonie]] elektorowie mieli przeprowadzić wybór króla Niemiec. Wśród kandydatów znalazł się Przemysł Ottokar II. Obawiając się jednak siły i prestiżu króla czeskiego; królem wybrano [[Rudolf I Habsburg|Rudolfa I Habsburga]], który wydawał się wystarczająco słaby. Elekcja Rudolfa I oznaczała koniec [[Wielkie bezkrólewie|Wielkiego Bezkrólewia]] w [[Niemcy|Niemczech]].
 +
 
 +
Przemysł Ottokar, odmówił złożenia [[Hołd lenny|hołdu]] Rudolfowi i wycofania się z [[Austria|Austrii]], którą zajął po wymarciu dynastii [[Babenbergowie|Babenbergów]]. 26 listopada 1276 r. zawarto układ, na mocy którego syn Ottokara Wacław, miał poślubić córkę Rudolfa [[Guta von Habsburg|Gutę]], a Czesi mieli opuścić [[Austria|Austrię]]. Król czeski opóźniał jednak wykonanie postanowień traktatu i w efekcie 26 sierpnia 1278 r. doszło do bitwy pod [[Bitwa pod Suchymi Krutami|Suchymi Krutami]] ([[Język niemiecki|niem.]] ''Dürnkrut''), zakończonej zwycięstwem króla niemieckiego i śmiercią Ottokara.
 +
 
 +
Po bitwie pod Suchymi Krutami Kunegundzie nie udało się zachować pełnej jedności i niepodległości państwa. Zainteresowanymi objęciem tronu, a także terytorium czeskim, byli przede wszystkim [[Graf (tytuł szlachecki)|margrabia]] [[Władcy Brandenburgii|brandenburski]] [[Otto V Długi]] z [[Dynastia askańska|dynastii askańskiej]] oraz wrocławski książę [[Henryk IV Prawy|Henryk IV Probus]]. Konieczność ochrony siebie i syna Wacława zmusiła Kunegundę do powrotu do przymierza z Rudolfem Habsburskim i potwierdzenie mu obietnicy małżeństwa Wacława z córką Rudolfa.
 +
 
 +
W 1282 r. w [[Augsburg]]u Rudolf I nadał księstwa przejęte po [[Babenbergowie|Babenbergach]] swoim synom. Była to podstawa późniejszej terytorialnej potęgi [[Habsburgowie|Habsburgów]] w Niemczech.
 +
 
 +
Wobec małoletniości Wacława, wywiezionego do [[Spandau (dzielnica Berlina)|Szpandawy]], rządy w zniszczonym wojną kraju objął mianowany przez Rudolfa I [[regent]]. Został nim Otto V Długi.
 +
 
 +
W 1283 r. w zamian za wysokie odszkodowanie pieniężne Otto zrezygnował z regencji i regentką została Kunegunda, a Wacław powrócił do Pragi.
 +
[[Plik:Praha, Staré Město, Haštalská, Anežský klášter.jpg|thumb|180px|Klasztor klarysek w Pradze założony przez Agnieszkę Czeską (Anežský klášter)]]
 +
Obok królowej realną władzę zdobył wówczas szlachcic [[Zawisza z Falkenštejnu]]. Z Zawiszą Kunegunda miała romans prawdopodobnie jeszcze za życia Przemysła Ottokara II. 2 czerwca 1284 r. w [[Praga|Pradze]] zostali oni małżeństwem. Wcześniej bo już na przełomie 1281/1282 r. urodził im się syn [[Jan z Falkenštejnu|Jan (Ješek) z Falkenštejnu]]. W 1285 r. małżeństwem zostali również Wacław i Guta Habsburska.
 +
 
 +
Kunegunda zmarła 9 września 1285 r. prawdopodobnie na [[Gruźlica człowieka|gruźlicę]]. Spoczywa obok siostry Agnieszki i rodziców Przemysława II w Pradze, w [[klasztor]]ze [[Zakon Świętej Klary|klarysek]] założonym (wybudowany w latach 1245–1260) przez [[Agnieszka Przemyślidka (1211–1282)|Agnieszkę Czeską]] – późniejszą świętą.
 +
 
 +
== Potomstwo Przemysła II Ottokara i Kunegundy Halickiej ==
 +
* [[Kunegunda Czeska|Kunegunda]] (1265 – 1321) – żona [[Bolesław II mazowiecki|Bolesława II]] [[Władcy Mazowsza|księcia Mazowsza]];
 +
* [[Agnieszka Przemyślidka (1269–1296)|Agnieszka]] (1269 – 1296) – żona [[Rudolf II (książę austriacki)|Rudolfa II Habsburga]], brata króla [[Albrecht I Habsburg|Albrechta I Habsburga]], matka [[Jan Parricida|Jana Parricidy]]
 +
* [[Wacław|Wacław II Czeski]] – król Czech 1271–1305 i Polski 1300–1305;
 +
* Małgorzata
 +
 
 +
Po śmierci Kunegundy, w październiku 1285 r. jej syn Wacław darował swojemu przyrodniemu bratu Janowi i jego ojcu Zawiszy, królewskie miasto [[Polička]], miasto [[Lanškroun]], zamek Lanšperk i inne dobra. Udzielił także Zawiszy zgody na małżeństwo z Elżbietą, córką króla węgierskiego [[Stefan V węgierski|Stefana V]] z dynastii Arpadów (ślub zawarto w 1288). Syn Kunegundy jako [[Wacław II]] został [[Władcy Czech|królem Czech]] (koronacja nastąpiła dopiero w 1297 r.) i [[Władcy Polski|królem Polski]] (od 1300 r.).
 +
 
 +
Po śmierci [[Zawisza z Falkenštejnu|Zawiszy]] (został stracony 24 sierpnia 1290 r.), Wacław powierzył ośmioletniego [[Jan z Falkenštejnu|Jana]] opiece [[Władcy Polski|Zakonowi Krzyżackiemu]], gdzie osiągnął on wspaniałą karierę; został [[komtur]]em w Řepíně, a w r. 1328 komturem ziemskim na Czechy i Morawy.
 +
 
 +
== Genealogia ==
 +
{{Tree|ojciec_ojca= Michał Wsiewołodowicz (Czernihowski) (1179? – 1246)<br /><small>kniaź czernihowski, [[Władcy Rusi Kijowskiej|władca]] [[Ruś Kijowska|Rusi Kijowskiej]]</small> |matka_ojca =Maria Romanowna (? – przed 1241)<br /><small>córka Romana Mścisławowicza, księcia Galicji i Wołynia</small> |ojciec_matki= [[Bela IV]] (1206 – 1270)<br /><small>[[Władcy Węgier|król Węgier]] z [[dynastia|dynastii]] [[Arpadowie|Arpadów]]</small> |matka_matki = [[Maria Laskarina]] (ok. 1206 – 1270)<br /><small>córka cesarza [[Cesarstwo Nicejskie|nicejskiego]] [[Teodor I Laskarys|Teodora I Laskarysa]]</small> |ojciec= Rościsław Michajłowicz (1225 - 1262)<br /><small>[[kniaź]] [[Księstwo|halicki]], [[Ban (tytuł)|ban]] [[Serbia|serbskiej]] Maczwy i [[Slawonia|Slavonii]]</small> |matka= [[Anna Arpadówna]] (Węgierska) (1226/1227 - po. 1270)<br /><small>córka [[Władcy Węgier|króla Węgier]], [[Bela IV|Beli IV]] z [[dynastia|dynastii]] [[Arpadowie|Arpadów]]</small><br />|osoba='''Kunegunda Halicka (Węgierska)'''}}
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
* [[Oswald Balzer]], ''Genealogia Piastów'', wyd. II, Kraków 2005, {{ISBN|83-918497-0-8}}.
 +
* [[Włodzimierz Dworzaczek]], ''Genealogia'', Warszawa 1959.
 +
* Jadwiga Szymczak, ''Genealogia Przemyślidów z przełomu XIII i XIV wieku spokrewnionych z Piastami'', Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia, t. 8, 1973.
 +
 
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
{{commons|Kategorie: Kunhuta Uherská|Kunegunda Halicka}}
 +
* [http://genealogy.euweb.cz/russia/rurik9.html Genealogy of Danylo’s family]
 +
* Genealogia dynastii w: [http://www.genealogy.euweb.cz/arpad/arpad1.html M.Marek, ''Genealogy.Eu'']
 +
 
 +
|
 +
{{Władca infobox
 +
|władca            = Kunegunda Halicka
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        =
 +
|grafika          = KunhutaUh.jpg
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
|1. tytuł          = Królowa Czech
 +
|1. od            = [[1261]]
 +
|1. do            = [[1278]]
 +
|1. koronacja      =
 +
|1. jako          = żona
 +
|1. kogo          = [[Przemysł Ottokar II]]
 +
|1. poprzednik    = [[Małgorzata Babenberg]]
 +
|1. następca      = [[Guta von Habsburg]]
 +
|dynastia          = [[Rurykowicze]]
 +
|data urodzenia    = [[1246]]
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = [[9 września]] [[1285]]
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Rościsław Michajłowicz]]
 +
|matka            = [[Anna Arpadówna]]
 +
|rodzeństwo        = [[Mihály bosnyák bán|Michał]]<br>Jelizawieta (Elżbieta)<br>[[Halicsi Agrippina lengyel fejedelemné|Agrippina]] (Gryfina)<br>[[Béla macsói herceg|Béla]]
 +
|1. związek        = mąż
 +
|1. związek z      = [[Przemysł Ottokar II]]
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = [[Kunegunda Czeska]]<br />[[Agnieszka Przemyślidka (1269–1296)|Agnieszka]]<br />[[Wacław II]]
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
[[Kategoria:Rurykowicze]]
 +
[[Kategoria:Dynastie]]
 +
[[Kategoria:Dynastia Rurykowiczów]]
 +
[[Kategoria:Czeskie księżne i królowe (do 1307)]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w 1246]]
 +
[[Kategoria:Urodzenie w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1285]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:/importowane]]

Wersja z 16:55, 10 lut 2020


Kunegunda Halicka (Czernihowska, Węgierska) (ur. 1246, zm. 9 września 1285) – księżniczka halicka, królowa czeska 1261–1278, regentka 1278–1285.

Życiorys

Kunegunda urodziła się w 1246 r. w posiadłościach swojego dziadka ze strony ojca, Michała Wsiewołodowicza (Czernihowskiego) (1179? – 1246). Była córką Rościsława Michajłowicza (1225 – 1262) kniazia halickiego, bana serbskiej Maczwy i Slawonii oraz Anny Arpadówny (Węgierskiej) (1226/1227 – po 1270). Jej siostra Gryfina poślubiła księcia Leszka Czarnego.

Kunegunda Halicka była drugą żoną Przemysła Ottokara II Wielkiego. Jego pierwszą żoną była od 11 lutego 1252 r. Małgorzata Babenberg (Austriacka) (ur. 1204 lub 1205 , zm. 29 października 1266 r.), córka księcia Austrii Leopolda VI, oraz księżniczki bizantyjskiej Teodory Angeliny. Małgorzata, jak się okazało była bezpłodna, w związku z czym Przemysł zaczął myśleć o unieważnieniu małżeństwa. Jesienią 1261 r. polecił biskupom ogłosić małżeństwo za nieważne i zawiadomił o tym kurię rzymską. Formalną przyczyną był ślub czystości uczyniony przez żonę, gdy w 1243 r. po śmierci pierwszego męża wstąpiła do klasztoru. Małgorzata nie sprzeciwiała się rozwodowi. Wysłała nawet w tej sprawie posła do papieża Urbana IV. 18 października 1261 r. opuściła Pragę. Już 25 października tego roku władca Czech poślubił Kunegundę. W tym dniu dokonała się również koronacja Kunegundy oraz Przemysła, co było wielkim wydarzeniem w tej części Europy. Chociaż małżeństwo zawarte było przede wszystkim z myślą o następcy tronu, Przemysł tym ślubem chciał pozyskać także węgierskie rycerstwo. Miało ono również zapewnić przynajmniej tymczasowy pokój z Arpadami.

Plik:Erb Přemyslovců.png
Herb Przemyślidów Płomienista Orlica

Kunegunda często towarzyszyła małżonkowi w uroczystościach i turniejach, a daleko poza granicami kraju mówiło się o niej jako pełnej temperamentu i wyjątkowo pięknej kobiecie.

W 1273 r. zebrani we Ratyzbonie elektorowie mieli przeprowadzić wybór króla Niemiec. Wśród kandydatów znalazł się Przemysł Ottokar II. Obawiając się jednak siły i prestiżu króla czeskiego; królem wybrano Rudolfa I Habsburga, który wydawał się wystarczająco słaby. Elekcja Rudolfa I oznaczała koniec Wielkiego Bezkrólewia w Niemczech.

Przemysł Ottokar, odmówił złożenia hołdu Rudolfowi i wycofania się z Austrii, którą zajął po wymarciu dynastii Babenbergów. 26 listopada 1276 r. zawarto układ, na mocy którego syn Ottokara Wacław, miał poślubić córkę Rudolfa Gutę, a Czesi mieli opuścić Austrię. Król czeski opóźniał jednak wykonanie postanowień traktatu i w efekcie 26 sierpnia 1278 r. doszło do bitwy pod Suchymi Krutami (niem. Dürnkrut), zakończonej zwycięstwem króla niemieckiego i śmiercią Ottokara.

Po bitwie pod Suchymi Krutami Kunegundzie nie udało się zachować pełnej jedności i niepodległości państwa. Zainteresowanymi objęciem tronu, a także terytorium czeskim, byli przede wszystkim margrabia brandenburski Otto V Długi z dynastii askańskiej oraz wrocławski książę Henryk IV Probus. Konieczność ochrony siebie i syna Wacława zmusiła Kunegundę do powrotu do przymierza z Rudolfem Habsburskim i potwierdzenie mu obietnicy małżeństwa Wacława z córką Rudolfa.

W 1282 r. w Augsburgu Rudolf I nadał księstwa przejęte po Babenbergach swoim synom. Była to podstawa późniejszej terytorialnej potęgi Habsburgów w Niemczech.

Wobec małoletniości Wacława, wywiezionego do Szpandawy, rządy w zniszczonym wojną kraju objął mianowany przez Rudolfa I regent. Został nim Otto V Długi.

W 1283 r. w zamian za wysokie odszkodowanie pieniężne Otto zrezygnował z regencji i regentką została Kunegunda, a Wacław powrócił do Pragi.

Plik:Praha, Staré Město, Haštalská, Anežský klášter.jpg
Klasztor klarysek w Pradze założony przez Agnieszkę Czeską (Anežský klášter)

Obok królowej realną władzę zdobył wówczas szlachcic Zawisza z Falkenštejnu. Z Zawiszą Kunegunda miała romans prawdopodobnie jeszcze za życia Przemysła Ottokara II. 2 czerwca 1284 r. w Pradze zostali oni małżeństwem. Wcześniej bo już na przełomie 1281/1282 r. urodził im się syn Jan (Ješek) z Falkenštejnu. W 1285 r. małżeństwem zostali również Wacław i Guta Habsburska.

Kunegunda zmarła 9 września 1285 r. prawdopodobnie na gruźlicę. Spoczywa obok siostry Agnieszki i rodziców Przemysława II w Pradze, w klasztorze klarysek założonym (wybudowany w latach 1245–1260) przez Agnieszkę Czeską – późniejszą świętą.

Potomstwo Przemysła II Ottokara i Kunegundy Halickiej

Po śmierci Kunegundy, w październiku 1285 r. jej syn Wacław darował swojemu przyrodniemu bratu Janowi i jego ojcu Zawiszy, królewskie miasto Polička, miasto Lanškroun, zamek Lanšperk i inne dobra. Udzielił także Zawiszy zgody na małżeństwo z Elżbietą, córką króla węgierskiego Stefana V z dynastii Arpadów (ślub zawarto w 1288). Syn Kunegundy jako Wacław II został królem Czech (koronacja nastąpiła dopiero w 1297 r.) i królem Polski (od 1300 r.).

Po śmierci Zawiszy (został stracony 24 sierpnia 1290 r.), Wacław powierzył ośmioletniego Jana opiece Zakonowi Krzyżackiemu, gdzie osiągnął on wspaniałą karierę; został komturem w Řepíně, a w r. 1328 komturem ziemskim na Czechy i Morawy.

Genealogia

4. Michał Wsiewołodowicz (Czernihowski) (1179? – 1246)
kniaź czernihowski, władca Rusi Kijowskiej
     
    2. Rościsław Michajłowicz (1225 - 1262)
kniaź halicki, ban serbskiej Maczwy i Slavonii
5. Maria Romanowna (? – przed 1241)
córka Romana Mścisławowicza, księcia Galicji i Wołynia
       
      1. Kunegunda Halicka (Węgierska)
6. Bela IV (1206 – 1270)
król Węgier z dynastii Arpadów
   
    3. Anna Arpadówna (Węgierska) (1226/1227 - po. 1270)
córka króla Węgier, Beli IV z dynastii Arpadów
   
7. Maria Laskarina (ok. 1206 – 1270)
córka cesarza nicejskiego Teodora I Laskarysa
     
 

Bibliografia

  • Oswald Balzer, Genealogia Piastów, wyd. II, Kraków 2005, .
  • Włodzimierz Dworzaczek, Genealogia, Warszawa 1959.
  • Jadwiga Szymczak, Genealogia Przemyślidów z przełomu XIII i XIV wieku spokrewnionych z Piastami, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia, t. 8, 1973.

Linki zewnętrzne

Szablon:Commons

Kunegunda Halicka

Plik:KunhutaUh.jpg
Królowa Czech
Okres od 1261
do 1278
Jako żona Przemysł Ottokar II
Poprzednik Małgorzata Babenberg
Następca Guta von Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny 1246
Śmierć 9 września 1285
Ojciec Rościsław Michajłowicz
Matka Anna Arpadówna
Rodzeństwo Michał
Jelizawieta (Elżbieta)
Agrippina (Gryfina)
Béla
Mąż Przemysł Ottokar II
Dzieci Kunegunda Czeska
Agnieszka
Wacław II