Bitwa pod Bliską

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bitwa pod Bliską (dziś Blizna na północny-zachód od Trogiru w Chorwacja) to bitwa, w której w 1322 r. armia koalicji książąt chorwackich i miast dalmatyńskich pod dowództwem slawońskiego bana Ivana I. Babonića pokonała siły chorwacko-dalmatyńskiego bana Mladena II. Šubića Bribirsiego i jego sojuszników. Bitka kod Bliske (danas Blizna u zaleđu Trogira, Zagora, Hrvatska) je bitka u kojoj je godine 1322. vojska koalicije hrvatskih knezova i dalmatinskih gradova pod zapovjedništvom slavonskog bana Ivana Babonića porazila snage hrvatsko-dalmatinskog bana Mladena II. Šubića Bribirskog i njegovih saveznika. Szerszy kontekst bitwy Po śmierci Pawła I. Šubića Bribirskiego, chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn Mladen II przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla Karola Roberta Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w Bribirze, miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, Paweł I, pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk - przyszli Frankapanie, następnie Gusicowie (książęta krbawscy) i Nelipićowie z klanu Svačići itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki Stefanem II Kotromaniciem i ponownie ze starym rywalem Republiką Wenecką. Nakon smrti Pavla I. Šubića Bribirskog, hrvatsko-dalmatinskog bana i gospodara Bosne, Huma i dalmatinskih gradova, koja je uslijedila 1. svibnja 1312. godine, njegove posjede preuzeo je najstariji sin Mladen II., postavši odmah i hrvatsko-dalmatinski te bosanski ban. Kako u to vrijeme vlast hrvatsko-ugarskog kralja Karla Roberta Anžuvinskog još nije bila učvršćena, Mladen II. je na svojem području, sa sjedištem u Bribiru, odnosno Skradinu, imao praktički skoro neprikosnovenu i neograničenu vlast. Kralj je to tolerirao, jer mu je njegov otac Pavao I. pomogao da dođe na vlast. Ipak, s vremenom je Mladen II. došao u sukobe, najčešće zbog vlasništva, s hrvatskim velikašima u svom širem susjedstvu (knezovima Krčkim - budućim Frankopanima, zatim Gusićima - knezovima Krbavskim, pa Nelipićima iz plemena Svačića itd.), s nekim gradovima na jadranskoj obali (Šibenik, Trogir), s bosanskim plemićem Stjepanom II. Kotromanićem, te ponovno sa starim suparnikom Mletačkom Republikom. Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i wybuchów taktycznych po obu stronach. Ivan I. Babonić, ban całej Slawonii, zaangażował się między innymi w poparcie króla, przekonany, że nadszedł czas, by osłabić potęgę Bribirów. Slijedili su burni događaji u vremenu od 1317. do 1322. godine, s nizom pobuna, opsada, oružanih sukoba, prelazaka iz jednog tabora u drugi i taktičkih nadmudrivanja obiju strana. Uključio se, među ostalima, i Ivan Babonić, ban cijele Slavonije, koji je imao potporu kralja uvjerenog da je došao pravi trenutak da se skrši moć Bribiraca. Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban Mladen II. ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat Juraj II.), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez [[Ivan I. Babonić|Ivana]. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w Klisie. Do odlučujuće bitke došlo je krajem ljeta ili početkom jeseni 1322. godine kod Bliske, današnje Blizne u zaleđu Trogira, u kojoj je na jednoj strani bio ban Mladen sa svojim saveznicima, među kojima je bio i njegov mlađi brat Juraj II., a na drugoj se strani nalazila vojska široke koalicije kojom je zapovijedao Ivan Babonić. O detaljima samog tijeka bitke nema dostupnih podataka, ali se zna da su Mladenove snage bitku izgubile. On i njegov brat Juraj uspjeli su se spasiti i privremeno skloniti u Jurjevu tvrđavu u Klisu. Blizna Donja - današnji izgled mjesta kod kojeg se nekoć odigrala bitka Krótko po bitwie chorwacko-węgierski król Karol Robert Andegaweński przybył ze swoją armią do południowej Chorwacji, aby spróbować uspokoić sytuację. 8 października 1322 r. na zgromadzeniu w twierdzy Knin zwycięzcy bitwy pod Blisną zostali podzieleni i potwierdzili swój majątek oraz przywileje, a on pojmał i zabrał ze sobą pokonanego Mladena na Węgry, gdzie spędził dwadzieścia lat na dworze króla, aż do swojej śmierci w latach 1341–1343. Nedugo poslije bitke u južnu je Hrvatsku sa svojom vojskom stigao sam hrvatsko-ugarski kralj Karlo Robert Anžuvinski, kako bi pokušao smiriti prilike. Pobjednicima bitke kod Blizne je na saboru u Kninskoj tvrđavi dana 8. listopada 1322. podijelio, odnosno potvrdio, posjede i povlastice, a poraženog Mladena Šubića je zarobio i odveo sa sobom u Ugarsku. Tamo je ovaj proveo na kraljevom dvoru dvadesetak godina, sve do svoje smrti između 1341. i 1343. Bitwa pod Bliską złamała potęgę i wpływy książąt Bribiru. Oznaczało to utratę części dóbr, które Bribirski posiadał do tej pory, ale także utratę dziedzicznego tytułu bana, ponieważ Ivan I. Babonić został mianowany przez króla chorwacko-dalmatyński banem. Z drugiej strony Stjepan II. stał się bośniackim banem. Konsekwencją upadku władzy Šubićów było umocnienie innych chorwackich wielmoży, przede wszystkim książąt Blagajskich (Babonićów), Nelipića i książąt Krčkich. Jednak bracia Mladena Juraj II./II. György, Pavao II./II. Pál, Grgur V./V. Gergely i Marko II./II. Márk oraz ich synowie Mladen III., Pavao III., Bozidar/Boldizsár, Juraj III. (przyszły Juraj I. Zryński) i Pribko przeżyli i utrzymali swoje dawne posiadłości przez kolejne trzydzieści lat, dopóki tylko król Ludwik I. Wielki, syn Karola Roberta, nie zdołał ich zastąpić ani w inny sposób wysiedlić. Bitkom kod Bliske skrena je velika moć i utjecaj knezova Bribirskih. Ona je značila gubitak dijela posjeda koje su Bribirski do tada imali, ali i gubitak nasljedne banske časti, jer je Ivan Babonić imenovan od kralja hrvatsko-dalmatinskim banom. Bosanskim banom postao je pak Stjepan II. Kotromanić. Posljedice pada moći Šubića bile su i jačanje drugih hrvatskih velikaša, prije svega knezova Blagajskih (Babonića), Nelipića i knezova Krčkih. Ipak, braća Mladena Šubića Juraj II., Pavao II., Grgur i Marko, te njihovi sinovi Mladen III., Pavao III., Božidar, Juraj III. (budući Juraj I. Zrinski) i Pribko opstali su i zadržali svoje stare posjede još tridesetak godina, da bi tek kralj Ljudevit I. Veliki, sin Karla Roberta, uspio zamjenom posjeda ili na drugi način djelomično ih raseliti. Vanjske poveznice Bitka kod Bliske u „Povijesti Hrvatske“ Rudolfa Horvata Poraz bana Mladena kod Bliske Poraz Mladena Bribirskog u bitki kod Blizne 1322. Kraj bribirske prevlasti nakon poraza Mladena II. kod Bliske "Veliki boj kod Bliske" - kako je naveden u knjizi Vjekoslava Klaića Bribirski knezovi od plemena Šubić do god. 1347., naklada Matice hrvatske, Zagreb 1897.

Bitwa pod Bliską (1322) konflikt: dynastyczno-feudalna walka o dominację w Chorwacji 220px Od przybycia Chorwatów nad Adriatyk sporadyczne wrogości wielkich były nieodłączną częścią życia Czas rok 1322 Miejsce Bliska, dzisiaj Blizna w głębi lądu koło Trogira, Zagora, Hrvatska Wynik Zwycięstwo koalicji książąt i miast chorwackich nad Mladenem II. Šubićem Bribirskim Strony konfliktu Koalicja książąt i miast chorwackich przy wsparciu króla Karola Roberta Mladen II. Šubić Bribirski, ban Dalmacji i Chorwacji z sojusznikami Dowódcy Ivan Babonić, ban całej Slawonii Mladen II. Šubić Bribirski, ban Dalmacji i Chorwacji Siły nieznana liczba nieznana liczba Straty nieznana liczba nieznana liczba

Kategorija:Hrvatske srednjovjekovne bitke Kategorija:Šubići Bliska