|
|
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga polska|
| + | #PATRZ [[Beloš Vukanović]] |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Belosz_Wukanowicz
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Belosz_Wukanowicz&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = brak
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Regent Wegier]]<br>(1141-1146)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = brak
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Fancsal, syn Belosa]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1146-1157)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Héder Henrik]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Aleksije]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>(1146-1157)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Arpa]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Uroš II]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Wielki Książę Serbii]]<br>(1162)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Desa]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Belosz''' – ban Chorwacji i Dalmacji, palatyn Węgier w okresie małoletności króla [[Gejza II|Gejzy II]], wielki żupan [[Raszka (państwo)|Raszki]] w latach [[1161]]-[[1162]]. Syn wielkiego żupana [[Urosz I Wukanowicz|Urosza I]].
| |
| − | | |
| − | == Życie ==
| |
| − | === Palatyn Węgier ===
| |
| − | Belosz był drugim synem wielkiego żupana Raszki Urosza I. W 1131 roku rządy nad Raszką objął jego starszy brat [[Urosz II Wukanowicz|Urosz II]]<ref name="Was510">{{cytuj książkę | tytuł= Historia Jugosławii |strony=510 |nazwisko r= Wasilewski |imię r= T. |autor r link= Tadeusz Wasilewski }}</ref>. W tym samym mniej więcej czasie, około 1130 roku jego siostra Helena wyszła za mąż za syna księcia węgierskiego [[Almos (książę)|Almosa]], [[Bela II Ślepy|Belę]] zwanego Ślepym. W 1131 roku zmarł król węgierski [[Stefan II węgierski|Stefan II]]. Przed śmiercią Stefan II wyznaczył na swego następcę kuzyna, Belę, oślepionego przed laty przez jego ojca [[Koloman I Uczony|Kolomana]]. Wraz z Heleną na dwór nowego króla Węgier przybył również Belosz. W okresie panowania Beli II (1131-1141) stał się jednym z głównych doradców ślepego króla. Bela zmarł w 1141 roku pozostawiając małoletniego syna Gejzę II. Regencję w jego imieniu objęła królowa wdowa Helena i jej brat Belosz. W 1142 roku Belosz przyjął tytuł bana Chorwacji i Dalmacji, nadawany potem młodszym synom królewskim, wyłączonym od dziedziczenia tronu. W 1145 roku został ogłoszony palatynem Węgier (comes palatinus)<ref name="Fin236">{{Cytuj książkę | nazwisko= Fine |imię=J. |autor link= |tytuł= The Early Medieval Balkans |strony=236}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | W 1147 roku Normanowie włoscy [[Roger II|Rogera II]] zdobyli bizantyńskie [[Korfu]], [[Korynt]] i [[Teby (Grecja)|Teby]]. Cesarz bizantyński [[Manuel I Komnen]] wyparł ich w 1149 roku przy pomocy Wenecjan z Korfu i podjął przygotowania do najazdu na Italię. W tej sytuacji Normanowie zwrócili się do Belosza i Urosza II<ref name="Fin236"/>. Korzystając z zaangażowania Manuela na zachodzie Urosz II wraz z młodszym bratem [[Desa Wukanowicz|Desą]] zaatakowali [[Królestwo Zety|Zetę]], zajmując 2/3 jej terytorium. Władca Zety, knez [[Radosław Gradišnić]] zbiegł do [[Kotor]]u. W jego ręku pozostały tylko miasta na wybrzeżu. Zagrożony przez Raszkan, zwrócił się o pomoc do Bizancjum i otrzymał posiłki z [[Durres|Dracza]]. Jednocześnie Belosz posłał braciom na pomoc oddziały węgierskie. W tej sytuacji Manuel II zrezygnował z wyprawy przeciw Normanom i zgromadzone w [[Wlora|Avlonie]] wojska skierował przeciw Raszce. W krótkim czasie cała Zeta i Raszka z wyjątkiem Rasu znalazły się w ręku bizantyńskim, a Urosz II zbiegł w góry skąd starał się nękać Bizantyńczyków wypadami. W następnym roku Belosz wyruszył przeciw Bizantyńczykom na czele wojsk węgierskich. Połączone siły węgiersko-raszkańskie poniosły jednak druzgoczącą klęskę nad rzeką Tarą<ref name="Fin237">{{Cytuj książkę | nazwisko= Fine |imię=J. |autor link= |tytuł= The Early Medieval Balkans |strony=237}}</ref><ref name="Was510"/>.
| |
| − | | |
| − | === Wielki żupan Raszki ===
| |
| − | W 1161 roku, po śmierci Gejzy II, Bizantyńczycy próbowali osadzić na tronie węgierskim syna Gejzy II, [[Stefan IV|Stefana IV]]. Belosz pełniący funkcję regenta pozbawił go jednak władzy i wtrącił do więzienia, po czym pozwolił udać się do Bizancjum. Z wydarzeniami walk o tron węgierski wiąże się przejściowe panowanie Belosza nad Raszką. Jan Kinnamos notuje w swej kronice, że Bizantyńczycy usunęli z tronu wielkożupańskiego Primislava i osadzili na nim Belosza. Kinnamos nie podaje daty wydarzenia te musiały jednak zajść przed 1163 rokiem. Historycy datują panowanie Belosza nad Raszką na lata 1161-1162<ref name="Fin239">{{Cytuj książkę | nazwisko= Fine |imię=J. |autor link= |tytuł= The Early Medieval Balkans |strony=239}}</ref>, wiążąc je z destabilizacją sytuacji na Węgrzech po śmierci Gejzy II. Okoliczności objęcia przez Belosza władzy nie są znane. Możliwe, że bezpośrednio po śmierci Gejzy II wycofał się do Raszki przed siłami Stefana IV i stamtąd przygotował następnie akcję przeciw bizantyńskiemu pretendentowi do tronu węgierskiego. Efemeryczne panowanie nad Raszką wskazywałoby, że to nie Raszka leżała w centrum jego zainteresowań. Po jego powrocie na Węgry władzę nad Raszką przejął młodszy brat Desa<ref name="Fin237"/>. Wedle alternatywnej koncepcji Belosz został osadzony na tronie przez Bizantyńczyków, po usunięciu sprawiającego kłopoty Cesarstwu Urosza II, a w następnym roku został zastąpiony przez Desę<ref name="Caw671">{{cytuj książkę|tytuł=Medieval Lands |nazwisko=Cawley |imię=Ch. |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/MONTENEGRO.htm#_Toc156305671}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Rodzina ==
| |
| − | <div style="float: centre; width: 100%" class="NavFrame"><div style="background: #ccddcc; text-align: center; border: 1px solid #667766" class="NavHead">'''Związki rodzinne Urosza II<ref name="Was510" /><ref name="Caw671" />'''</div>
| |
| − | <div class="NavContent" style="font-size:normal; text-align:center">
| |
| − | {| width="100%" style="border-colapse: colapse; text-align: center;" cellspacing="0" cellpadding="0"
| |
| − | |-
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | width="7.692%" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="6" |
| |
| − | | colspan="2" | NN
| |
| − | | colspan="4" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="5" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="3" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex; "
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | '''[[Wukan raszkański|Wukan]]'''<br /><small>(panował ok. 1083-1115)</small>
| |
| − | | colspan="4" |
| |
| − | | colspan="2" | Marek
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="6" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="3" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex; "
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | córka<br />∞<br /><small>[[Włodzimierz zecki|Włodzimierz]] król Zety</small>
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | '''[[Urosz I Wukanowicz|Urosz I]]'''<br /><small>(panował ok. 1115-1131)</small>
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | Stefan Wukan
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="5" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="3" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex; "
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-top: 1px solid black;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | '''[[Urosz II Wukanowicz|Urosz II]]'''<br /><small>(panował 1131-1161)</small>
| |
| − | | colspan="2" | '''Belosz'''<br /><small>(panował 1161-1162)</small>
| |
| − | | colspan="2" | '''[[Desa Wukanowicz|Desa]]'''<br /><small>(panował 1162-1168)</small>
| |
| − | | colspan="2" | Helena<br />∞<br /><small>[[Bela II]] król Węgier</small>
| |
| − | | colspan="2" | Maria<br />∞<br /><small>[[Konrad II Znojemski|Konrad II znojemski]]</small>
| |
| − | |}
| |
| − | </div><div class="NavFrame" style="clear: none; display: none"></div></div>
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * Charles Cawley: ''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/MONTENEGRO.htm Medieval Lands]''. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2009.
| |
| − | * T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. Wrocław: Ossolineum, 1985. [[ISBN 83-04-01638-9]].
| |
| − | * John Fine: ''The Early Medieval Balkans''. Warszawa: The University of Michigan Press, 1991. [[ISBN 0-472-08149-7]].
| |
| − | * Georg Ostrogorski: ''Dzieje Bizancjum''. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2008. ISBN [[978-83-01-15268-0]].
| |
| − | * Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski: ''Historia Słowian południowych i zachodnich''. Warszawa: PWN, 1988. [[ISBN 83-01-07549-X]].
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Urzędnik infobox
| |
| − | |urzędnik = Belos
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Regent Wegier<br>Palatyn Królestwa Węgier<br>Ban jednolitej Chorwacji<br>Wielki Żupan Raszki
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | | |
| − | |1. tytuł = [[Regent Wegier]]
| |
| − | |1. od = 1141
| |
| − | |1. do = 1146
| |
| − | |1. powołanie =
| |
| − | |1. poprzednik = brak
| |
| − | |1. następca = brak
| |
| − | | |
| − | |2. tytuł = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
| |
| − | |2. od = 1146
| |
| − | |2. do = 1157
| |
| − | |2. powołanie =
| |
| − | |2. poprzednik = [[Fancsal, syn Belosa]]
| |
| − | |2. następca = [[Héder Henrik]]
| |
| − | | |
| − | |3. tytuł = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
| |
| − | |3. od = 1146
| |
| − | |3. do = 1157
| |
| − | |3. powołanie =
| |
| − | |3. poprzednik = [[Aleksije]]
| |
| − | |3. następca = [[Arpa]]
| |
| − | | |
| − | |4. tytuł = [[wielki żupan Raszki]]<br>Wielki Książę Serbii
| |
| − | |4. od = 1161
| |
| − | |4. do = 1162
| |
| − | |4. powołanie =
| |
| − | |4. poprzednik = [[Urosz II Wukanowicz|Urosz II]]
| |
| − | |4. następca = [[Desa Wukanowicz|Desa]]
| |
| − | | |
| − | |klan =
| |
| − | |ród = [[Wukanowicze]]
| |
| − | |rodzina =
| |
| − | |pochodzenie = węgierskie
| |
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
| |
| − | |data urodzenia =
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci =
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Urosz I Wukanowicz|Urosz I]]
| |
| − | |matka = nieznana
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = nieznana
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci = syn Nn
| |
| − | |dokonania =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Wukanowicz, Belosz}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
| |
| − | [[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Regenci Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Rody]]
| |
| − | [[Kategoria:Ród Wukanowiczów]]
| |
| − | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Władcy Serbii i Jugosławii]]
| |
| − | [[Kategoria:Wukanowicze]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Importowane]] | |
