|
|
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Matija_Gereb]
| + | #PATRZ [[Matija Gereb]] |
| | | | |
| − | Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/Matthias_Ger%C3%A9b]
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Blaž Podmanicki]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]<br />(1482-1489)
| |
| − | |następca = [[Egervári László]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | {| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
| |
| − | |-
| |
| − | |
| |
| − | {{Urzędnik infobox
| |
| − | |urzędnik = Geréb Mátyás<br>Matija Gereb
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
| |
| − | |1. od = 1482
| |
| − | |1. do = 1489
| |
| − | |1. powołanie =
| |
| − | |1. poprzednik =
| |
| − | |1. następca =
| |
| − | |ród = de Wingarth/Vingárt
| |
| − | |pochodzenie = chorwacko-węgierskie
| |
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier]] w unii personalnej z Królestwem Chorwacji
| |
| − | |data urodzenia = data nieznana
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = 1489
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = Geréb de Vingárt János
| |
| − | |matka = Szilágyi Zsófia<ref>Marek, Miroslav: [http://genealogy.euweb.cz/hung/kacsics.html Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families], Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]</ref>
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek =
| |
| − | |1. związek z =
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |dokonania = Udział w zwycięskiej<br>[https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Una bitwie nad Uną] (1483)
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | [[Plik:Schloss Erdödy, Jastrebarsko1, Croatia.JPG|thumb|left|Zamek [[Erdődy]] w Jastrebarsku, Chorwacja.]]
| |
| − | | |
| − | '''Matija Gereb''' de Wingarth<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok] </ref> (węg. ''Mátyás Geréb'') (bd-1489), chorwacki ban w latach 1483-1489, jako ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ''ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
| |
| − | | |
| − | Jako ban zastąpił [[Blaž Podmanicki|Blaža Podmanickiego]].
| |
| − | | |
| − | Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon]</ref>
| |
| − | | |
| − | Jest znany z tego, że odzyskał [[Jajce]] chorwackiemu królestwu wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku, uwalniając go z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>, razem z [[Podravska Moslavina|Podravską Moslaviną]], która do niego należała. Donacje króla zostały przekazane [[Šarengrad|Šarengradowi]], gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.<ref>[http://www.ilok.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=88 Ilok] </ref>.
| |
| − | | |
| − | Matija Gereb była młodszym bratem '''króla'''.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref> Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Kačići|Kačić]] z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie [[Kacsics]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=164 Hrvatski biografski leksikon] </ref>
| |
| − | | |
| − | Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy pokonał Turków jako chorwacki ban w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy [[Novi Grad]] w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.<ref>[http://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._%28R._Horvat%29/Hrvatska_god._1479.%E2%80%941490. Hr. wikizvor] Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490. </ref>
| |
| − | | |
| − | [...]
| |
| − | | |
| − | W latach 1489-1489 zbudował zamek w [[Jastrebarsko|Jastrebarsku]]<ref>[http://www.jastrebarsko.hr/jastrebarsko/kuturna_bastina/dvorci/ Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci ] Dvorac Erdödy, Jastrebarsko </ref> lub zamek z bramą miejską<ref>[http://onecroatia.info/destinacije/jastrebarsko/ Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu] </ref>, dziś znamy jako zamek [[Erdődy]], od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.
| |
| − | | |
| − | W [[Božjakovina|Božjakovinie]], która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Mátyása<ref>[http://www.dvorci.hr/page.aspx?PageID=1022 Hrvatski dvorci] Božjakovina - povijest </ref>, zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy Božjakovina (''castrum Bosyaco''). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne<ref name="Adamček">[http://www.brckovljani.hr/povijest/adam/adam_01.html Brckovljani] Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku</ref>.
| |
| − | | |
| − | Mátyás zmarł w 1489 r. Banem po nim został [[Ladislav od Egervára]].
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Geréb, Mátyás}}
| |
| − | [[Kategoria:Chorwaccy banowie]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1498]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Ród Geréb]] | |
