Bitwa pod Kressenbrunn: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Kressenbrunn |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitwa_pod_Kressenb...") |
|||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Kategoria:2]] | [[Kategoria:2]] | ||
| − | |||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Kressenbrunn | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Kressenbrunn | ||
| Linia 14: | Linia 13: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Bitwa pod Kressenbrunn''' (dziś ''Groissenbrunn'' część [[Engelhartstetten]] w [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]], 15 km na północny zachód od [[Bratysława|Bratysławy]]) – starcie zbrojne, które miało miejsce 12 lipca 1260 r. Była to decydująca bitwa czeskiego króla [[Przemysł Ottokar II|Przemysła Ottokara II]] w walkach z królem Węgier [[Bela IV|Belą IV]]. | ||
| + | |||
| + | W połowie XIII w. [[Czechy|Czesi]] w wyniku działań zbrojnych znacznie rozszerzyli swoje Królestwo, opanowując [[Cheb]] (Eger) oraz Austrię i Karyntię. Przeciwko hegemonii Przemysła II opowiedział się król węgierski [[Bela IV]], który wiosną 1260 r. zawiązał sojusz z władcą [[Ruś Czerwona|Rusi Halickiej]] [[Daniel Halicki|Danielem]] oraz księciem krakowskim [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesławem Wstydliwym]]. Węgrów wzmocniły także wojska Serbów, Bułgarów, Wołochów i Greków. Według kronikarzy siły te miały liczyć ponad 150 000 ludzi. Wojska Ottokara składały się natomiast z Czechów, Morawian, Austriaków, a także sił posiłkowych z Magdeburga, Miśni i Śląska. Łącznie wojska Przemysła Ottokara II liczyły 100 000 ludzi, w tym 7000 ciężkiego rycerstwa<ref name = "GoK">[https://books.google.pl/books?id=eo5pAAAAcAAJ&pg=PA48&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwivqu3k27LPAhVIkywKHUbACmwQ6AEINzAD#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte des österreichischen Kaiserstaates, von seinem Ursprunge bis auf Neuzeit], Praga 1859, str. 47-48</ref>. | ||
| + | |||
| + | Obie armie rozstawiły się obozem w okolicach granicy węgiersko-morawskiej po obu stronach rzeki [[Morawa (lewy dopływ Dunaju)|Morawy]] – Czesi na prawym, natomiast [[Węgry|Węgrzy]] na lewym brzegu rzeki. Żaden z władców nie chciał jednak przekraczać rzeki z obawy przed trudami przeprawy. W końcu Przemysł porozumiał się z królem węgierskim Belą proponując mu, że jedna z armii na rycerskich warunkach może przekroczyć rzekę nie będąc atakowana przez przeciwnika. Rozejm miał trwać do południa 13 lipca<ref>[https://books.google.pl/books?id=PJQAAAAAcAAJ&pg=PA145&lpg=PA145&dq=schlacht+bei+kressenbrunn&source=bl&ots=vu5lAm8dk2&sig=xbP5K9Lc1dhZO-NdjYvopfbsSbY&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjm6OeMzLLPAhWLWCwKHTbzDlg4FBDoAQgqMAE#v=onepage&q=schlacht%20bei%20kressenbrunn&f=false Geschichte Österreich's, seiner Völker und Länder, und der ..., Tom 1] str. 145</ref>. Czesi nie spodziewając się ataku Węgrów, wycofali część swoich sił w kierunku kraju. Sytuację wykorzystał królewski syn [[Stefan V węgierski|Stefan]], który przekroczył rzekę i w okolicy wsi Kressenbrunn starł się z ciężkozbrojnymi Czechami. W tym momencie siły Ottokara zawróciły na pomoc swoim rycerzom uderzając na Węgrów ze skrzydła. W walce ciężko ranny został Stefan, którego zniesiono z pola bitwy<ref>[http://haltenraum.com/article/schlacht-bei-kressenbrunn Schlacht bei Kressenbrunn] na www.haltenraum.com (de)</ref>. Po powrocie reszty czeskiego rycerstwa, Węgrzy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Ich straty wyniosły 18 000 zabitych na polu bitwy, w tym 14 000 utopionych w rzece<ref name = "GoK"/>. | ||
| + | |||
| + | Wynikiem bitwy było zawarcie 31 marca 1261 pokoju w Wiedniu, na mocy którego Bela odstąpił na rzecz Przemysła Ottokara II uzyskaną po wygaśnięciu [[Babenbergowie|Babenbergów]] [[Styria|Styrię]]. Jednocześnie postanowiono o zawarciu małżeństwa czeskiego króla z [[Kunegunda Halicka|Kunegundą]], wnuczką Beli IV, co nastąpiło jeszcze w tym samym roku w Hainburgu<ref>[http://www.natuerlich-marchegg.at/ottokar.html Ottokar] na www.natuerlich-marchegg.at (niem.).</ref>. Ustalenie się granicy z Węgrami pozwoliło królowi czeskiemu na założenie miasta [[Marchegg]]. W tamtejszym zamku znajduje się obecnie ekspozycja muzealna poświęcona m.in. bitwie i osobie króla<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.schloss.marchegg.at/de/ausstellung/ottokar | tytuł = Schloss Marchegg - Ausstellung | archiwum = http://archive.is/NhwxL}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | Dla upamiętnienia swojego zwycięstwa, w 1263 król czeski ufundował klasztor cystersów [[Zlatá Koruna]] i zasiedlił go zakonnikami z [[Heiligenkreuz (Dolna Austria)|Heiligenkreuz]]<ref>[http://www.czech.cz/de/66568-zlata-koruna-kloster Zlata Koruna – Kloster] (niem.).</ref>. | ||
| + | |||
| + | Z okazji 750-lecia bitwy w 2010 r. w miejscu jej stoczenia posadowiono kamienny obelisk z tablicą pamiątkową. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{Przypisy}} | ||
| + | |||
| + | [[Plik:GuentherZ 2010-10-09 0030 Groissenbrunn Denkmal Schlacht Ottokar Bela.jpg|thumb|left|Obelisk ustawiony w miejscu bitwy]] | ||
{{Wojna infobox | {{Wojna infobox | ||
| Linia 50: | Linia 66: | ||
|commons = | |commons = | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Kressenbrun, bitwa}} | {{SORTUJ:Kressenbrun, bitwa}} | ||
Wersja z 17:40, 12 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitwa pod Kressenbrunn (dziś Groissenbrunn część Engelhartstetten w Dolnej Austrii, 15 km na północny zachód od Bratysławy) – starcie zbrojne, które miało miejsce 12 lipca 1260 r. Była to decydująca bitwa czeskiego króla Przemysła Ottokara II w walkach z królem Węgier Belą IV. W połowie XIII w. Czesi w wyniku działań zbrojnych znacznie rozszerzyli swoje Królestwo, opanowując Cheb (Eger) oraz Austrię i Karyntię. Przeciwko hegemonii Przemysła II opowiedział się król węgierski Bela IV, który wiosną 1260 r. zawiązał sojusz z władcą Rusi Halickiej Danielem oraz księciem krakowskim Bolesławem Wstydliwym. Węgrów wzmocniły także wojska Serbów, Bułgarów, Wołochów i Greków. Według kronikarzy siły te miały liczyć ponad 150 000 ludzi. Wojska Ottokara składały się natomiast z Czechów, Morawian, Austriaków, a także sił posiłkowych z Magdeburga, Miśni i Śląska. Łącznie wojska Przemysła Ottokara II liczyły 100 000 ludzi, w tym 7000 ciężkiego rycerstwa[1]. Obie armie rozstawiły się obozem w okolicach granicy węgiersko-morawskiej po obu stronach rzeki Morawy – Czesi na prawym, natomiast Węgrzy na lewym brzegu rzeki. Żaden z władców nie chciał jednak przekraczać rzeki z obawy przed trudami przeprawy. W końcu Przemysł porozumiał się z królem węgierskim Belą proponując mu, że jedna z armii na rycerskich warunkach może przekroczyć rzekę nie będąc atakowana przez przeciwnika. Rozejm miał trwać do południa 13 lipca[2]. Czesi nie spodziewając się ataku Węgrów, wycofali część swoich sił w kierunku kraju. Sytuację wykorzystał królewski syn Stefan, który przekroczył rzekę i w okolicy wsi Kressenbrunn starł się z ciężkozbrojnymi Czechami. W tym momencie siły Ottokara zawróciły na pomoc swoim rycerzom uderzając na Węgrów ze skrzydła. W walce ciężko ranny został Stefan, którego zniesiono z pola bitwy[3]. Po powrocie reszty czeskiego rycerstwa, Węgrzy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Ich straty wyniosły 18 000 zabitych na polu bitwy, w tym 14 000 utopionych w rzece[1]. Wynikiem bitwy było zawarcie 31 marca 1261 pokoju w Wiedniu, na mocy którego Bela odstąpił na rzecz Przemysła Ottokara II uzyskaną po wygaśnięciu Babenbergów Styrię. Jednocześnie postanowiono o zawarciu małżeństwa czeskiego króla z Kunegundą, wnuczką Beli IV, co nastąpiło jeszcze w tym samym roku w Hainburgu[4]. Ustalenie się granicy z Węgrami pozwoliło królowi czeskiemu na założenie miasta Marchegg. W tamtejszym zamku znajduje się obecnie ekspozycja muzealna poświęcona m.in. bitwie i osobie króla[5]. Dla upamiętnienia swojego zwycięstwa, w 1263 król czeski ufundował klasztor cystersów Zlatá Koruna i zasiedlił go zakonnikami z Heiligenkreuz[6]. Z okazji 750-lecia bitwy w 2010 r. w miejscu jej stoczenia posadowiono kamienny obelisk z tablicą pamiątkową. Przypisy
Plik:GuentherZ 2010-10-09 0030 Groissenbrunn Denkmal Schlacht Ottokar Bela.jpg Obelisk ustawiony w miejscu bitwy
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||