Krsto I. Frankopan: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 35: | Linia 35: | ||
|data śmierci = 22 września 1527 (wiek 44–45) | |data śmierci = 22 września 1527 (wiek 44–45) | ||
|miejsce śmierci = Varaždin, Chorwacja | |miejsce śmierci = Varaždin, Chorwacja | ||
| − | |przyczyna śmierci = | + | |przyczyna śmierci = śmiertelnie raniony kulą armatnią |
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = [[ | + | |ojciec = [[Bernardin Frankopan]]<br>hrabia Krk i Modrus |
|matka = Luiza Marzano d'Aragona | |matka = Luiza Marzano d'Aragona | ||
|rodzeństwo = [[Frangepán Beatrix|Beatrix]]/Beatrica<br>Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo | |rodzeństwo = [[Frangepán Beatrix|Beatrix]]/Beatrica<br>Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo | ||
| Linia 57: | Linia 57: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' | + | '''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin Frankopan|Bernardina Ozaljsky'ego]] i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „''Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector''”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i [[Zapolje|Zapoliem]], uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
[[Plik:Krsto Frankopan Zrinjevac.jpg|250px|left|Krsto Frankapan na zagrebačkom [[Zrinjevac|Zrinjevcu]]]] | [[Plik:Krsto Frankopan Zrinjevac.jpg|250px|left|Krsto Frankapan na zagrebačkom [[Zrinjevac|Zrinjevcu]]]] | ||
| − | + | Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], a po jego śmierci węgierskiemu królowi [[Władysław II Jagiellończyk|Władysławowi II Jagiellończykowi]]. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę [[Novigrad]] i część mienia miasta [[Postojna]], a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa<ref name="hbl414">Hrvatski biografski leksikon, str. 414.</ref>. | |
| + | W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.<ref name="hbl414"/> | ||
| + | W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii. | ||
| − | Od | + | Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]]. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 415.</ref> W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków '''Jajce''' i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król [[Ludwik II]] nadał mu tytuł ''obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii''. |
| − | + | Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. <ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 415.</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | + | Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod [[Bitwa pod Mohaczem|Mohaczem]] i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „''naszego gubernatora i najwyższego obrońcy''” (łac. ''Nostro Governatore et defensor generale''). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár. | |
| − | + | Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią. | |
| − | + | == Rodzina == | |
| + | Krsto był dwukrotnie żonaty. | ||
| + | Pierwsza żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa. | ||
| + | Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay. | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 96: | Linia 99: | ||
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Ősei == | == Ősei == | ||
Wersja z 13:58, 27 wrz 2019
| Poprzednik: | Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (1527) |
Następca: |
| Batthyány Ferenc | Batthyány Ferenc |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Krsto I. Frankapan Brinjski lub Ozaljski (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia Bernardina Ozaljsky'ego i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i Zapoliem, uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie[1].
Życiorys
Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla Macieja Korwina, a po jego śmierci węgierskiemu królowi Władysławowi II Jagiellończykowi. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę Novigrad i część mienia miasta Postojna, a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa[2].
W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.[2]
W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii.
Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla Macieja Korwina. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.[3] W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków Jajce i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król Ludwik II nadał mu tytuł obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii.
Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. [4]
Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod Mohaczem i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „naszego gubernatora i najwyższego obrońcy” (łac. Nostro Governatore et defensor generale). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár.
Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią.
Rodzina
Krsto był dwukrotnie żonaty. Pierwsza żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa. Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay.
Przypisy
Link zewnętrzny
Ősei
<templatestyles src="Modul:Navbox/style.css" />
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
