Krsto I. Frankapan: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Za: [https://hu.wikipedia.org/wiki/Frangep%C3%A1n_Krist%C3%B3f] Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/Christoph_Frankopan] Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Krsto_I._Frank...") |
|||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
{{Magnat infobox | {{Magnat infobox | ||
| − | |władca = Krsto | + | |władca = Krsto Frankapan Brinjski<br>Frangepán Kristóf |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji) | |tytulatura = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji) | ||
| Linia 30: | Linia 30: | ||
|1. poprzednik = [[Ivan Karlović]] | |1. poprzednik = [[Ivan Karlović]] | ||
|1. następca = [[Batthyány Ferenc]] | |1. następca = [[Batthyány Ferenc]] | ||
| − | |ród = [[ | + | |ród = [[Frankapan]] |
|data urodzenia = 1482 | |data urodzenia = 1482 | ||
|miejsce urodzenia = Modruš, Chorwacja | |miejsce urodzenia = Modruš, Chorwacja | ||
| Linia 37: | Linia 37: | ||
|przyczyna śmierci = śmiertelnie raniony kulą armatnią | |przyczyna śmierci = śmiertelnie raniony kulą armatnią | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = [[Bernardin | + | |ojciec = [[Bernardin Frankapan]]<br>hrabia Krk i Modrus |
|matka = Luiza Marzano d'Aragona | |matka = Luiza Marzano d'Aragona | ||
|rodzeństwo = [[Frangepán Beatrix|Beatrix]]/Beatrica<br>Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo | |rodzeństwo = [[Frangepán Beatrix|Beatrix]]/Beatrica<br>Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo | ||
| Linia 57: | Linia 57: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin | + | '''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin Frankapan|Bernardina Ozaljsky'ego]] i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „''Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector''”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i [[Zapolje|Zapoliem]], uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
Wersja z 14:09, 27 wrz 2019
| Poprzednik: | Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (1527) |
Następca: |
| Batthyány Ferenc | Batthyány Ferenc |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Krsto I. Frankapan Brinjski lub Ozaljski (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia Bernardina Ozaljsky'ego i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i Zapoliem, uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie[1].
Spis treści
Życiorys
Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla Macieja Korwina, a po jego śmierci węgierskiemu królowi Władysławowi II Jagiellończykowi. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę Novigrad i część mienia miasta Postojna, a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa[2].
W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.[2]
W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii.
Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla Macieja Korwina. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.[3] W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków Jajce i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król Ludwik II nadał mu tytuł obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii.
Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. [4]
Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod Mohaczem i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „naszego gubernatora i najwyższego obrońcy” (łac. Nostro Governatore et defensor generale). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár.
Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią.
Rodzina
Krsto zmarł bezpotomnie, choć był dwukrotnie żonaty.
- Pierwszą żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa.
- Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay.
Przodkowie
| 16. Frangepán János vegliai gróf | ||||||||||||||||
| 8. Frangepán Miklós | ||||||||||||||||
| 17. Görzi Anna vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 4. Frangepán István | ||||||||||||||||
| 18. Garai Miklós (nádor, ?–1386) | ||||||||||||||||
| 9. Garai Dorottya | ||||||||||||||||
| 19. N. N. | ||||||||||||||||
| 2. Frangepán Bernát | ||||||||||||||||
| 20. I. Albert modenai úr | ||||||||||||||||
| 10. III. Miklós modenai úr | ||||||||||||||||
| 21. Isotta Albaresani | ||||||||||||||||
| 5. Estei Isotta vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 22. N. N. | ||||||||||||||||
| 11. Filippa della Tavola | ||||||||||||||||
| 23. N. N. | ||||||||||||||||
| 1. Frangepán Kristóf | ||||||||||||||||
| 24. Marzanói Jakab sessai herceg | ||||||||||||||||
| 12. Marzanói János Antal sessai herceg | ||||||||||||||||
| 25. Sanseverino Katalin sessai hercegné | ||||||||||||||||
| 6. Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg | ||||||||||||||||
| 26. Carlo Ruffo | ||||||||||||||||
| 13. Ruffo Covella sessai hercegné | ||||||||||||||||
| 27. Ceccarella Sanseverino | ||||||||||||||||
| 3. Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 28. I. Ferdinánd aragóniai király | ||||||||||||||||
| 14. V. Alfonz aragóniai király | ||||||||||||||||
| 29. Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné | ||||||||||||||||
| 7. Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné | ||||||||||||||||
| 30. Enrico Carlino | ||||||||||||||||
| 15. Giraldina Carlino | ||||||||||||||||
| 31. Isabella Carlino | ||||||||||||||||
