Bonifacy IX: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 17: | Linia 17: | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Urodził się w Neapolu, pochodził z rodziny arystokratycznej<ref name="Kelly" />. W grudniu 1381 papież [[Urban VI]], z którym łączyło go odległe pokrewieństwo, mianował go kardynałem diakonem [[Kościół św. Jerzego na Velabrum|San Giorgio in Velabro]], a następnie ok. 1387 | + | |
| + | === Dziecieństwo i młodość === | ||
| + | Urodził się w Neapolu, pochodził z rodziny arystokratycznej<ref name="Kelly" />. W grudniu 1381 papież [[Urban VI]], z którym łączyło go odległe pokrewieństwo, mianował go kardynałem diakonem [[Kościół św. Jerzego na Velabrum|San Giorgio in Velabro]], a następnie ok. 1387<ref>Współczesny ''Żywot papieża Bonifacego IX'' (L.A. Muratori, ''Scriptores rerum italicarum'', vol. III/2, kol. 830) podaje, że Tomacelli został promowany na kardynała-prezbitera podczas pobytu papieża Urbana VI w Lukce. Urban VI rezydował w tym mieście między końcem grudnia 1386 a październikiem 1387.</ref> kardynałem prezbiterem [[Bazylika Sant’Anastasia al Palatino|S. Anastasiae]]<ref name="Kelly" />. | ||
| + | |||
| + | === Pontyfikat === | ||
Bezpośrednio po wyborze na papieża Bonifacego, antypapież [[Klemens VII (antypapież)|Klemens VII]], urzędujący w [[Awinion]]ie [[ekskomunika|ekskomunikował]] go, za co nowo wybrany [[papież]] odwdzięczył się tym samym<ref name="Kelly" />. W 1391 potępił propozycję zwołania soboru w celu zakończenia [[wielka schizma zachodnia|wielkiej schizmy zachodniej]], a także przeciągnął na swoją stronę kilku [[kardynał]]ów, którzy w przeszłości odwrócili się od [[Urban VI|Urbana VI]]<ref name="Kelly" />. Bonifacy IX zmuszony był siłą przywrócić swoją władzę w [[Watykan]]ie<ref name="Kelly" />. Pierwszorzędne znaczenie miało dla niego królestwo Neapolu, w którym rządził [[Ludwik II Andegaweński]], mianowany przez Klemensa VII<ref name="Kelly" />. Papież jednak 29 maja 1390 roku, koronował na króla [[Władysław I (król Neapolu)|Władysława I]], syna [[Karol III z Durazzo|Karola III]]<ref name="Kelly" />. Walki pomiędzy frakcjami trwały tam około 10 lat, jednak dzięki najemnikom Bonifacego, Władysław I objął we władanie Neapol<ref name="Kelly" />. Bonifacy nie stronił jednak od nepotyzmu, mianując dwóch swoich braci władcami [[Spoleto]] i [[Ankona|Ankony]]<ref name="Kelly" />. | Bezpośrednio po wyborze na papieża Bonifacego, antypapież [[Klemens VII (antypapież)|Klemens VII]], urzędujący w [[Awinion]]ie [[ekskomunika|ekskomunikował]] go, za co nowo wybrany [[papież]] odwdzięczył się tym samym<ref name="Kelly" />. W 1391 potępił propozycję zwołania soboru w celu zakończenia [[wielka schizma zachodnia|wielkiej schizmy zachodniej]], a także przeciągnął na swoją stronę kilku [[kardynał]]ów, którzy w przeszłości odwrócili się od [[Urban VI|Urbana VI]]<ref name="Kelly" />. Bonifacy IX zmuszony był siłą przywrócić swoją władzę w [[Watykan]]ie<ref name="Kelly" />. Pierwszorzędne znaczenie miało dla niego królestwo Neapolu, w którym rządził [[Ludwik II Andegaweński]], mianowany przez Klemensa VII<ref name="Kelly" />. Papież jednak 29 maja 1390 roku, koronował na króla [[Władysław I (król Neapolu)|Władysława I]], syna [[Karol III z Durazzo|Karola III]]<ref name="Kelly" />. Walki pomiędzy frakcjami trwały tam około 10 lat, jednak dzięki najemnikom Bonifacego, Władysław I objął we władanie Neapol<ref name="Kelly" />. Bonifacy nie stronił jednak od nepotyzmu, mianując dwóch swoich braci władcami [[Spoleto]] i [[Ankona|Ankony]]<ref name="Kelly" />. | ||
Zamieszki, które wybuchły w Rzymie w 1392 r. zmusiły papieża do opuszczenia swojej siedziby i przeniesienia się do [[Perugia|Perugii]], a następnie do [[Asyż]]u<ref name="Kelly" />. Wykorzystując spisek zawarty przeciw sobie w 1398 r. Bonifacy IX obalił niezależną republikę i sam powołał nowych senatorów<ref name="Kelly" />. Jego wojska zajęły strategiczne miejsca w Rzymie dzięki czemu odzyskał pełne panowanie w tym mieście<ref name="Kelly" />. Po śmierci antypapieża Klemensa, Bonifacy odrzucił wszelkie propozycje zakończenia schizmy, a nawet propozycję bezpośredniego spotkania z nowym [[antypapież]]em, [[Benedykt XIII (antypapież)|Benedyktem XIII]]<ref name="Wollpert" />. | Zamieszki, które wybuchły w Rzymie w 1392 r. zmusiły papieża do opuszczenia swojej siedziby i przeniesienia się do [[Perugia|Perugii]], a następnie do [[Asyż]]u<ref name="Kelly" />. Wykorzystując spisek zawarty przeciw sobie w 1398 r. Bonifacy IX obalił niezależną republikę i sam powołał nowych senatorów<ref name="Kelly" />. Jego wojska zajęły strategiczne miejsca w Rzymie dzięki czemu odzyskał pełne panowanie w tym mieście<ref name="Kelly" />. Po śmierci antypapieża Klemensa, Bonifacy odrzucił wszelkie propozycje zakończenia schizmy, a nawet propozycję bezpośredniego spotkania z nowym [[antypapież]]em, [[Benedykt XIII (antypapież)|Benedyktem XIII]]<ref name="Wollpert" />. | ||
| + | |||
| + | ===Zasługi === | ||
Dużą zasługą Bonifacego IX było odrestaurowanie [[Zamek Świętego Anioła|Zamku św. Anioła]]<ref name="Wollpert" />, jak i przejścia między zamkiem a siedzibą papieży. Miał swój wkład w reorganizację floty oraz w budowę punktów obronnych u wybrzeży [[Morze Tyrreńskie|Morza Tyrreńskiego]], a także w rozwój [[uniwersytet]]ów w [[Heidelberg]]u, [[Kolonia (Niemcy)|Kolonii]] i [[Erfurt|Erfurcie]]. Bonifacy IX w 1389 r. nakazał obchodzić w całym Kościele Katolickim święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Obchodzi się je obecnie w Kościele 31 maja. W 1391 i 1398 wydał bullę protekcyjną dla arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i biskupstwa wileńskiego. Poparł [[Polska|Polskę]] podczas walk z [[Zakon krzyżacki|Zakonem Krzyżackim]] i zakazał mu ataków na [[Litwa|Litwę]]. W 1397 r. utworzył na [[Uniwersytet Jagielloński|Akademii Krakowskiej]] wydział [[teologia|teologiczny]]<ref name="Wollpert" />. 7 października 1391 dokonał [[kanonizacja|kanonizacji]] [[Brygida Szwedzka|Brygidy Szwedzkiej]]<ref name="Kelly" />. | Dużą zasługą Bonifacego IX było odrestaurowanie [[Zamek Świętego Anioła|Zamku św. Anioła]]<ref name="Wollpert" />, jak i przejścia między zamkiem a siedzibą papieży. Miał swój wkład w reorganizację floty oraz w budowę punktów obronnych u wybrzeży [[Morze Tyrreńskie|Morza Tyrreńskiego]], a także w rozwój [[uniwersytet]]ów w [[Heidelberg]]u, [[Kolonia (Niemcy)|Kolonii]] i [[Erfurt|Erfurcie]]. Bonifacy IX w 1389 r. nakazał obchodzić w całym Kościele Katolickim święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Obchodzi się je obecnie w Kościele 31 maja. W 1391 i 1398 wydał bullę protekcyjną dla arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i biskupstwa wileńskiego. Poparł [[Polska|Polskę]] podczas walk z [[Zakon krzyżacki|Zakonem Krzyżackim]] i zakazał mu ataków na [[Litwa|Litwę]]. W 1397 r. utworzył na [[Uniwersytet Jagielloński|Akademii Krakowskiej]] wydział [[teologia|teologiczny]]<ref name="Wollpert" />. 7 października 1391 dokonał [[kanonizacja|kanonizacji]] [[Brygida Szwedzka|Brygidy Szwedzkiej]]<ref name="Kelly" />. | ||
Wersja z 07:45, 3 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bonifacy IX, łac. Bonifacuis IX, właśc. Pietro Tomacelli (ur. ok. 1350 w Neapolu[1], zm. 1 października 1404 w Rzymie[2]) – papież w okresie od 2 listopada 1389 do 1 października 1404[2]. Spis treściŻyciorysDziecieństwo i młodośćUrodził się w Neapolu, pochodził z rodziny arystokratycznej[1]. W grudniu 1381 papież Urban VI, z którym łączyło go odległe pokrewieństwo, mianował go kardynałem diakonem San Giorgio in Velabro, a następnie ok. 1387[3] kardynałem prezbiterem S. Anastasiae[1]. PontyfikatBezpośrednio po wyborze na papieża Bonifacego, antypapież Klemens VII, urzędujący w Awinionie ekskomunikował go, za co nowo wybrany papież odwdzięczył się tym samym[1]. W 1391 potępił propozycję zwołania soboru w celu zakończenia wielkiej schizmy zachodniej, a także przeciągnął na swoją stronę kilku kardynałów, którzy w przeszłości odwrócili się od Urbana VI[1]. Bonifacy IX zmuszony był siłą przywrócić swoją władzę w Watykanie[1]. Pierwszorzędne znaczenie miało dla niego królestwo Neapolu, w którym rządził Ludwik II Andegaweński, mianowany przez Klemensa VII[1]. Papież jednak 29 maja 1390 roku, koronował na króla Władysława I, syna Karola III[1]. Walki pomiędzy frakcjami trwały tam około 10 lat, jednak dzięki najemnikom Bonifacego, Władysław I objął we władanie Neapol[1]. Bonifacy nie stronił jednak od nepotyzmu, mianując dwóch swoich braci władcami Spoleto i Ankony[1]. Zamieszki, które wybuchły w Rzymie w 1392 r. zmusiły papieża do opuszczenia swojej siedziby i przeniesienia się do Perugii, a następnie do Asyżu[1]. Wykorzystując spisek zawarty przeciw sobie w 1398 r. Bonifacy IX obalił niezależną republikę i sam powołał nowych senatorów[1]. Jego wojska zajęły strategiczne miejsca w Rzymie dzięki czemu odzyskał pełne panowanie w tym mieście[1]. Po śmierci antypapieża Klemensa, Bonifacy odrzucił wszelkie propozycje zakończenia schizmy, a nawet propozycję bezpośredniego spotkania z nowym antypapieżem, Benedyktem XIII[2]. ZasługiDużą zasługą Bonifacego IX było odrestaurowanie Zamku św. Anioła[2], jak i przejścia między zamkiem a siedzibą papieży. Miał swój wkład w reorganizację floty oraz w budowę punktów obronnych u wybrzeży Morza Tyrreńskiego, a także w rozwój uniwersytetów w Heidelbergu, Kolonii i Erfurcie. Bonifacy IX w 1389 r. nakazał obchodzić w całym Kościele Katolickim święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Obchodzi się je obecnie w Kościele 31 maja. W 1391 i 1398 wydał bullę protekcyjną dla arcybiskupstwa gnieźnieńskiego i biskupstwa wileńskiego. Poparł Polskę podczas walk z Zakonem Krzyżackim i zakazał mu ataków na Litwę. W 1397 r. utworzył na Akademii Krakowskiej wydział teologiczny[2]. 7 października 1391 dokonał kanonizacji Brygidy Szwedzkiej[1]. Został pochowany w Bazylice św. Piotra[2]. CiekawostkiOd ustanowionych przez Bonifacego IX horrendalnie wysokich podatków, pochodzi przysłowie „annaty Bonifacjańskie”[1]. Przypisy
Bibliografia
|
=problemy-w-cytuj | url=uri! | tytuł=txt! | autor= | nazwisko= | imię= | autor link= | autor2= | autor3= | autor4= | autor5= | imię2= | imię3= | imię4= | imię5= | nazwisko2= | nazwisko3= | nazwisko4= | nazwisko5= | autor link2= | autor link3= | autor link4= | autor link5= | data= | rok= | miesiąc= | data dostępu= | praca= | opublikowany= | oznaczenie= | strony= | język= | archiwum=uri? | zarchiwizowano= | id= | cytat= | odn=
}}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ 1,0 1,1 K. Eubel, Hierarchia Catholica, vol. I, Padwa 1913-1960, s. 24. Souchon, II, s. 308 przytacza dokument datowany 13 czerwca 1380 na potwierdzenie, że Tomacelli już wtedy był kardynałem, jednakże w dokumencie tym jest mowa jedynie o nadaniu kilku angielskich beneficjów Kardynałowi z Neapolu, bez wskazania jego imienia, nazwiska czy kościoła tytularnego. Jansen, s. 2, podaje, że Tomacelli jest poświadczony w dokumentach kurialnych dopiero od 1382 roku.
- ↑ John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 321–324. {{#invoke:ISBN|link|83-06-02633-0}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | tytuł = txt! | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | data = | rok = | miesiąc = | strony = | kolumny = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link = | nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn = }}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
- ↑ Współczesny Żywot papieża Bonifacego IX (L.A. Muratori, Scriptores rerum italicarum, vol. III/2, kol. 830) podaje, że Tomacelli został promowany na kardynała-prezbitera podczas pobytu papieża Urbana VI w Lukce. Urban VI rezydował w tym mieście między końcem grudnia 1386 a październikiem 1387.
- ↑ Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 115. {{#invoke:ISBN|link|83-7006-437-X}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | tytuł = txt! | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | data = | rok = | miesiąc = | strony = | kolumny = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link = | nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn = }}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
Kategorie:
- Strony zawierające wywołania szablonów z parametrami o takich samych nazwach
- 1pp
- Szablon cytuj do sprawdzenia
- Szablon cytuj stronę – kursywa w tytule
- Szablon cytuj stronę – autorzy do sprawdzenia
- Szablon cytuj stronę – goły link w tytule
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Błędna wartość parametru państwo
- Papieże
- Urodzeni w XIV wieku
- Zmarli w 1404
- Importowane
- Szablon cytuj książkę – gołe linki
- Szablon cytuj książkę – autorzy do sprawdzenia
