Sylwester II: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Kategoria:2]] | [[Kategoria:2]] | ||
| − | |||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Sylwester_II | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Sylwester_II | ||
| Linia 15: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Sylwester II''' ([[łacina|łac.]] ''Silvester II'', właśc. '''Gerbert z Aurillac''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''', ur. ok. 945 w [[Owernia|Owernii]], zm. 12 maja 1003 w [[Rzym]]ie | + | '''Sylwester II''' ([[łacina|łac.]] ''Silvester II'', właśc. '''Gerbert z Aurillac''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''', ur. ok. 945 w [[Owernia|Owernii]], zm. 12 maja 1003 w [[Rzym]]ie<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 191-193. ISBN 83-06-02633-0.</ref>) – francuski uczony, [[matematyka|matematyk]], [[filozofia|filozof]], [[papież]] w okresie od 2 kwietnia 999 do 12 maja 1003<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 66-67. ISBN 83-7006-437-X.<ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Urodził się w miejscowości Belliac, w prowincji [[Owernia]], położonej w południowo-centralnej [[Francja|Francji]]. W wieku 12 lat wstąpił do [[benedyktyni|benedyktyńskiego]] klasztoru św. Geralda w [[Aurillac]]. Pobierał tam pierwsze nauki, które po przyjeździe do Katalonii dzięki [[Borrell II|Borrellowi II]] kontynuował u boku biskupa [[Hatto z Vich]] na obszarze Marchii Hiszpańskiej, prawdopodobnie także w katalońskim [[klasztor]]ze ''Santa María de Ripoll''. Poznał tam dziedziny nauki nieznane w północnej Europie, a studiowane w arabskiej Hiszpanii – matematykę, [[astronomia|astronomię]] i [[mechanika|mechanikę]] | + | Urodził się w miejscowości Belliac, w prowincji [[Owernia]], położonej w południowo-centralnej [[Francja|Francji]]. W wieku 12 lat wstąpił do [[benedyktyni|benedyktyńskiego]] klasztoru św. Geralda w [[Aurillac]]. Pobierał tam pierwsze nauki, które po przyjeździe do Katalonii dzięki [[Borrell II|Borrellowi II]] kontynuował u boku biskupa [[Hatto z Vich]] na obszarze Marchii Hiszpańskiej, prawdopodobnie także w katalońskim [[klasztor]]ze ''Santa María de Ripoll''. Poznał tam dziedziny nauki nieznane w północnej Europie, a studiowane w arabskiej Hiszpanii – matematykę, [[astronomia|astronomię]] i [[mechanika|mechanikę]]<ref name="Kelly" />. |
| − | W latach 972-981 sprawował funkcję nauczyciela szkoły katedralnej w [[Reims]] | + | W latach 972-981 sprawował funkcję nauczyciela szkoły katedralnej w [[Reims]]<ref name="Kelly" />. W 981 roku przybył do [[Italia (kraina historyczna)|Italii]], gdzie w [[Pawia|Pawii]] dołączył do dworu [[Otton II (cesarz rzymski)|Ottona II]]. Między innymi w tym czasie wziął udział w wygranej dyspucie z Oktrykiem, scholastykiem szkoły katedralnej w Magdeburgu, uważanym za najwybitniejszy umysł ówczesnych Niemiec<ref name="Kelly" />. W roku następnym cesarz mianował go opatem klasztoru w [[Bobbio]], jednak nie sprawdził się na tym stanowisku i po śmierci cesarza Ottona II (983) udał się do Reims, gdzie został doradcą [[arcybiskup]]a Adalberona, który umierając w 989 roku wyznaczył Gerberta na swego następcę<ref name="Kelly" />. Ten objął to stanowisko dopiero w 991 roku, po buncie kandydata królewskiego Arnulfa. Papież [[Jan XV]] zablokował jednak jego wybór, wobec tego Gerbert udał się na dwór cesarski i został wychowawcą młodocianego Ottona III. Cesarz po wyborze na tron papieski jego kuzyna [[Grzegorz V (papież)|Grzegorza V]], wsparł w 998 roku kandydaturę Gerberta na arcybiskupa [[Rawenna|Rawenny]]<ref name="Kelly" />. W niecały rok później, również wspierany przez cesarza, został wybrany papieżem i był pierwszą osobą na tym stanowisku pochodzącą z Francji<ref name="Wollpert" />. Jego imię nawiązywało do [[Sylwester I|Sylwestra I]] jako wzoru w stosunkach papież-cesarz<ref name="Kelly" />. |
=== Pontyfikat === | === Pontyfikat === | ||
| − | Zaraz po objęciu [[Stolica Apostolska|Stolicy Piotrowej]] Sylwester zezwolił Arnulfowi na objęcie funkcji [[biskupi i arcybiskupi Reims|arcybiskupa Reims]] | + | Zaraz po objęciu [[Stolica Apostolska|Stolicy Piotrowej]] Sylwester zezwolił Arnulfowi na objęcie funkcji [[biskupi i arcybiskupi Reims|arcybiskupa Reims]]<ref name="Kelly" />. Był uważany za reformatora – wzywał duchownych do przestrzegania [[celibat]]u i zdecydowanie potępił [[nepotyzm]] i [[symonia|symonię]], a także wzywał do wolnego wyboru [[opat]]ów przez mnichów<ref name="Kelly" />. |
| − | Inicjował i popierał dążenia [[Otton III (cesarz rzymski)|Ottona III]] do odrodzenia pod jego berłem [[Cesarstwo Rzymskie|cesarstwa rzymskiego]] jako [[cesarstwo uniwersalistyczne|uniwersalnej]] [[monarchia|monarchii]] [[chrześcijaństwo|chrześcijańskiej]] | + | Inicjował i popierał dążenia [[Otton III (cesarz rzymski)|Ottona III]] do odrodzenia pod jego berłem [[Cesarstwo Rzymskie|cesarstwa rzymskiego]] jako [[cesarstwo uniwersalistyczne|uniwersalnej]] [[monarchia|monarchii]] [[chrześcijaństwo|chrześcijańskiej]]<ref name="Kelly" />. Działania papieża bardzo ociepliły stosunki z Cesarstwem Niemieckim i dzięki temu w styczniu 1001 roku, Otton III podarował [[Państwo Kościelne|Państwu Kościelnemu]] osiem hrabstw Pentapolis, zaznaczając jednak, że nie jest to wypełnienie "[[Donacja Konstantyna|Donacji Konstantyna]]" (Otton słusznie uważał ją za [[falsyfikat]])<ref name="Kelly" />. |
| − | Wspierał chrystianizację młodych państw, m.in. poprzez utworzenie arcybiskupstwa w [[Gniezno|Gnieźnie]] i trzech innych biskupstw w [[Polska|Polsce]] (Kołobrzeg, Kraków, Wrocław), a także metropolii w [[Ostrzyhom|Ostrzyhomiu]] na [[Węgry|Węgrzech]] | + | Wspierał chrystianizację młodych państw, m.in. poprzez utworzenie arcybiskupstwa w [[Gniezno|Gnieźnie]] i trzech innych biskupstw w [[Polska|Polsce]] (Kołobrzeg, Kraków, Wrocław), a także metropolii w [[Ostrzyhom|Ostrzyhomiu]] na [[Węgry|Węgrzech]]<ref name="Wollpert" />. Sylwester przesłał księciu węgierskiemu [[Stefan I Święty|Vajkowi]] koronę królewską<ref name="Wollpert" />. Za [[pontyfikat]]u jego poprzednika, [[Grzegorz V (papież)|Grzegorza V]], zmarł [[Święty Wojciech|św. Wojciech]] (997) i niemal natychmiast, do Rzymu wyruszył jego przyrodni brat [[Radzim Gaudenty]]<ref name="Wollpert" />. Gdy tam dotarł, nowy papież Sylwester przeprowadził [[kanonizacja|kanonizację]] męczennika, natomiast Radzima powołał na stanowisko [[Biskupi gnieźnieńscy|arcybiskupa gnieźnieńskiego]]<ref name="Wollpert" />. |
| − | W lutym 1001 roku niezadowoleni Rzymianie zmusili papieża do ucieczki z miasta | + | W lutym 1001 roku niezadowoleni Rzymianie zmusili papieża do ucieczki z miasta<ref name="Wollpert" />. Ponieważ cesarz Otton III zmarł na [[malaria|malarię]] 23 stycznia 1002 roku, nie zdążył pomóc Sylwestrowi i władzę nad Rzymem przejął [[Krescencjusze#Jan III Krescencjusz|Jan Krescencjusz]]<ref name="Kelly" />. Jego rządy twardej ręki pozwoliły wprawdzie wrócić Sylwestrowi na [[Lateran]], lecz nie pozwoliły mu podjąć dalszej reformy Kościoła<ref name="Kelly" />. |
=== Działalność naukowa === | === Działalność naukowa === | ||
| − | Uznawany za najwybitniejszego matematyka X wieku, rozpowszechnił w [[Chrześcijaństwo|chrześcijańskiej]] [[Europa|Europie]] [[cyfry arabskie]] oraz system dziesiętny. [[Charles Seife]] twierdził, że Sylwester II poznał cyfry arabskie w czasie podróży do Hiszpanii, ale była to wersja bez [[0 (liczba)|zera]] | + | Uznawany za najwybitniejszego matematyka X wieku, rozpowszechnił w [[Chrześcijaństwo|chrześcijańskiej]] [[Europa|Europie]] [[cyfry arabskie]] oraz system dziesiętny. [[Charles Seife]] twierdził, że Sylwester II poznał cyfry arabskie w czasie podróży do Hiszpanii, ale była to wersja bez [[0 (liczba)|zera]]<ref>''Prawdopodobnie dowiedział się o liczbach podczas wizyty w Hiszpanii i zabrał je ze sobą, gdy wrócił do Włoch. Ale wersja, której się nauczyli, nie miała zera'' - Seife, Charles: ''Zero. Biografia niebezpiecznego pomysłu''. Penguin Books, New York 2000. ISBN 0-670-88457-X. s. 77.</ref>. Jako jeden z pierwszych uczonych europejskich zajmował się [[logika|logiką]] formalną. Posługiwał się [[organy|organami]], [[liczydło|liczydłem]] oraz [[globus]]ami (ziemskim i niebieskim)<ref name="Kelly" />. Jest autorem traktatu ''De rationali et de ratione uti'', w którym rozważa m.in. kwestię klasyfikacji nauk. Był też kolekcjonerem [[rękopis|manuskryptów]]<ref name="Kelly" />. |
=== Śmierć === | === Śmierć === | ||
| − | Ze względu na swoją rozległą matematyczną wiedzę, podejrzewany bywał o kontakty z siłami piekielnymi | + | Ze względu na swoją rozległą matematyczną wiedzę, podejrzewany bywał o kontakty z siłami piekielnymi<ref name="Kelly" />. Potrafił posługiwać się tzw. [[Noty tyrońskie|notami tyrońskimi]] oraz [[Abakus (liczydło)|abakusem]], co u niewykształconych ludzi wywoływało kontrowersje. |
Zginął w [[Rzym]]ie, w tajemniczych okolicznościach, co stało się podstawą dla różnych legend o jego śmierci. Miał być według nich porwany przez diabły. | Zginął w [[Rzym]]ie, w tajemniczych okolicznościach, co stało się podstawą dla różnych legend o jego śmierci. Miał być według nich porwany przez diabły. | ||
| Linia 91: | Linia 90: | ||
|} | |} | ||
| − | {{ | + | {{SORTUJ:Sylwester 02}} |
| + | |||
[[Kategoria:Arcybiskupi Reims]] | [[Kategoria:Arcybiskupi Reims]] | ||
[[Kategoria:Francuscy astrologowie]] | [[Kategoria:Francuscy astrologowie]] | ||
| Linia 97: | Linia 97: | ||
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1003]] | [[Kategoria:Zmarli w 1003]] | ||
| + | [[Kategoria:Zmarli w XI wieku]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w X wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w X wieku]] | ||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Importowane]] | [[Kategoria:Importowane]] | ||
Wersja z 09:22, 4 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Sylwester II (łac. Silvester II, właśc. Gerbert z Aurillac OSB, ur. ok. 945 w Owernii, zm. 12 maja 1003 w Rzymie[1]) – francuski uczony, matematyk, filozof, papież w okresie od 2 kwietnia 999 do 12 maja 1003Błąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego ŚmierćZe względu na swoją rozległą matematyczną wiedzę, podejrzewany bywał o kontakty z siłami piekielnymi[1]. Potrafił posługiwać się tzw. notami tyrońskimi oraz abakusem, co u niewykształconych ludzi wywoływało kontrowersje. Zginął w Rzymie, w tajemniczych okolicznościach, co stało się podstawą dla różnych legend o jego śmierci. Miał być według nich porwany przez diabły. Został pochowany w Bazylice św. Jana na Lateranie. PrzypisyBibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}