Święta Kinga: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Szent Kinga)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
(Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
{{Uwaga polska|
+
#PATRZ [[Szent Kinga]]
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_Kinga
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Awi%C4%99ta_Kinga&action=history
 
|nota    = polski
 
}}
 
  
{|
+
[[Kategoria:Przekierowane]]
|
 
|}
 
 
 
{|
 
|-style="vertical-align:top;"
 
|
 
 
 
'''Święta Kinga''' (również '''Kunegunda'''; ur. [[5 marca]] [[1234]]{{u|a}} w [[Ostrzyhom]]iu, zm. [[24 lipca]] [[1292]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]) – [[Węgrzy|węgierska]] królewna z dynastii [[Arpadowie|Arpadów]], księżna krakowska i sandomierska, a następnie [[zakonnica]] w [[Zakon Świętej Klary|Zakonie Świętej Klary (klarysek)]], [[Dziewictwo|dziewica]], córka króla [[Władcy Węgier|Węgier]] [[Bela IV|Beli IV]] i [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]], żona [[władcy Polski|polskiego władcy]], [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]] oraz [[święty|święta]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
 
 
 
== Życiorys ==
 
Święta Kinga pochodziła z rodziny wielodzietnej. Jej siostrami były m.in. [[Małgorzata Węgierska|św. Małgorzata Węgierska]], [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]], księżna ruska, oraz [[Jolenta Helena|bł. Jolenta]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=77}}. Ciotką Kingi była [[Elżbieta z Turyngii|św. Elżbieta Węgierska]], szwagierką [[Błogosławiona Salomea|bł. Salomea]], a dalszymi krewnymi [[Jadwiga Śląska|św. Jadwiga Śląska]] i [[Agnieszka Przemyślidka (1211–1282)|św. Agnieszka z Pragi]].
 
 
 
W 1239 przybyła jako pięcioletnie dziecko do Polski. W [[Wojnicz]]u królewna została ze względów politycznych zaręczona z [[Książęta sandomierscy|księciem sandomierskim]] Bolesławem Wstydliwym, synem [[Leszek Biały|Leszka Białego]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=78}}, a następnie, mając 12 lat, jemu poślubiona według kanonicznej formy ''[[sponsalia de futuro]]'', choć jednocześnie, jak podkreślał średniowieczny ''Żywot świętej Kingi'', już od dziecinnych lat Kinga pragnęła życia dziewiczego{{odn|Michalski|2004|s=211–215}}{{odn|Witkowska|1961|s=41–162}}. Podobno przyniosła mu w [[posag]]u 40 tysięcy [[Grzywna (jednostka miar)|grzywien]], a według podania również sól węgierską, którą zaczęto wówczas w [[Bochnia|Bochni]] i [[Wieliczka|Wieliczce]] wydobywać na większą skalę. Chociaż sól znano w Polsce już wcześniej, to jednak pewne jest, że właśnie za czasów Kingi rozwinęło się jej wydobycie, prawdopodobnie za sprawą sprowadzonych przez nią górników węgierskich.
 
 
 
Początkowo przebywała na dworze książęcym w [[Sandomierz]]u, a następnie w [[Kraków|Krakowie]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=79}}. W wyniku zagrożenia najazdem [[Tatarzy|Tatarów]], przebywała później na [[Węgry|Węgrzech]] i na [[Morawy|Morawach]], w klasztorze [[Cystersi|cystersów]] w [[Welehrad]]zie{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=79}}. Po wycofaniu się wojsk tatarskich i ustaniu wewnętrznych walk o tron oraz pokonaniu [[Konrad I mazowiecki|Konrada Mazowieckiego]], książęca para powróciła w 1243 do Krakowa, mieszkając w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=80}}. Tutaj zaproponowała Bolesławowi, że pragnie zachować dozgonną [[Dziewictwo|czystość]] w małżeństwie, ślubując to przed biskupem krakowskim [[Jan Prandota|Janem Prandotą]] w [[Kościół św. Franciszka z Asyżu w Krakowie|kościele franciszkanów]]. Historycy, wiążąc zgodę Bolesława na ślub dziewictwa Kingi, nadali mu przydomek „Wstydliwy”{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=83-86}}. Następnie wstąpiła do [[III Zakon franciszkański|III Zakonu św. Franciszka]] zostając [[Tercjarze|tercjarką]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=86}}. Mając na uwadze dobro księstwa krakowskiego i sandomierskiego, czynnie pomagała swemu mężowi w ich odbudowie po niszczycielskim najeździe Tatarów, służąc swoim posagiem. Wsparła finansowo m.in. [[Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrę krakowską]] oraz liczne klasztory ojców: [[Benedyktyni|benedyktynów]], cystersów i [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]]. Była fundatorką wielu kościołów, m.in. w Bochni i Nowym Korczynie. Sprowadziła liczne zgromadzenia zakonne, m.in. [[Kanonicy Regularni od Pokuty|Kanoników Regularnych od Pokuty]] do Krakowa oraz siostry [[norbertanki]] do Krzyżanowic nad Nidą, fundując im przyklasztorne kościoły{{odn|Brewiarz|2005}}. Wzięła czynny udział w staraniach o kanonizację [[Stanisław ze Szczepanowa|św. Stanisława]]. Z jej inicjatywy Bolesław Wstydliwy i biskup Prandota wysyłali dwukrotnie poselstwo w tej sprawie do [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=87}}.
 
 
 
W uznaniu jej wkładu w dobro księstwa i kościoła Bolesław za radą biskupa Prandoty wydał 2 marca 1257 w Nowym Korczynie przywilej własności [[Sądecczyzna|Ziemi Sądeckiej]] dla swojej małżonki{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=88–89}}. Wykorzystując stan anarchii na Węgrzech księżniczka Kinga, dążąca do zacieśnienia związków [[Spisz]]a z Polską, obsadziła ten teren swoimi wojskami, które stacjonowały tam aż do jej śmierci.
 
 
 
Przełomowym momentem w jej życiu była śmierć 7 grudnia 1279 w Krakowie jej męża księcia Bolesława, kiedy to podjęła jako wdowa decyzję wstąpienia do zakonu [[Zakon Świętej Klary|klarysek]]{{odn|Brewiarz|2005}}. Najpierw przywilejem z 6 lipca 1280 dokonała fundacji [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztoru klarysek w Starym Sączu]], a następnie przywdziała habit zakonny stając się klaryską{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=92}}. Odtąd zamieszkiwała w tym klasztorze, choć musiała go opuścić pod koniec 1287, kiedy wraz z dwiema siostrami (Jolentą i Konstancją) oraz innymi siedemdziesięcioma zakonnicami uciekła na [[Zamek Pieniński]] bronić się przed [[III najazd mongolski na Polskę|najazdem tatarskim]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=96–97}}. 24 kwietnia 1289 złożyła [[Śluby zakonne|profesję zakonną]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=94}}. We wrześniu 1291 zapadła na poważną, śmiertelną chorobę, w wyniku której 24 lipca 1292 zmarła. Została pochowana po paru dniach pod posadzką klasztornej kaplicy{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=97–98}}. Obecnie jej relikwie spoczywają po translacji w specjalnej trumience na ołtarzu, na którym umieszczono jej XV-wieczną pozłacaną figurę{{odn|Nasza Arka|2005|s=13}}.
 
 
 
== Pierścień św. Kingi ==
 
Według legendy{{r|G}}, gdy polski książę krakowsko-sandomierski [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesław Wstydliwy]] poprosił o rękę [[Węgry|węgierskiej]] królewny Kingi, ta zwróciła się do swego ojca, aby w wianie nie dawano jej [[Złoto|złota]] i kosztowności, gdyż niosą za sobą pot i łzy ludzkie. Nie chciała też roju służby, bo ta jest znamieniem pychy. Życzyła sobie tylko jednego skarbu – [[sól kuchenna|soli]], którą chciała dać swej przyszłej ojczyźnie. [[Król]] Węgier podarował jej więc najbogatszą kopalnię [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] w [[Komitat Máramaros|Marmarosz]] ([[Prajd]]). Kinga, biorąc ją w posiadanie, wrzuciła do szybu swój zaręczynowy pierścień, zaś w drodze do kraju swego męża zabrała ze sobą doświadczonych górników węgierskich. W Polsce kazała im szukać soli. Znaleźli ją – jak pisze [[Piotr Skarga|Ksiądz Piotr Skarga]] – „w pierwszym bałwanie [bryle] soli, który wykopano, pierścień się on jej znalazł, który ujrzawszy Kunegunda i poznawszy, dziękowała Panu Bogu, który dziwy czyni tym, którzy Go miłują”.
 
 
 
== Beatyfikacja i kanonizacja ==
 
[[Plik:Poland Stary Sącz, Papal Altar.jpg|thumb|240px|Papieski ołtarz w [[Stary Sącz|Starym Sączu]], przy którym papież św. [[Jan Paweł II]] przewodniczył mszy świętej oraz kanonizował św. Kingę]]
 
Z inicjatywy sióstr klarysek przekonanych o świątobliwości jej życia podjęto próbę wyniesienia jej na ołtarze. Ważną przesłanką tego kroku były liczne cuda i łaski zdziałane za jej przyczyną. Założono wówczas w 1329 księgę klasztorną ([[Łacina|łac.]] „Miracula Sanctae Kyngae”) w celu ich dokumentowania{{r|BD}}. Zebrano wówczas 21 krótkich i zwięzłych opisów, spisanych w latach 1307–1312{{r|BD}}. Do ich inicjatywy przyłączyli się również inni pomysłodawcy. Apel o taką inicjatywę skierował [[Jan Długosz]] do biskupa krakowskiego [[Jakub z Sienna|Jakuba z Sienna]]{{r|BD}}. Następnie prymas abp. [[Jan Łaski (prymas)|Jan Łaski]] zabiegając w [[Rzym]]ie w 1514 o [[Kanonizacja|kanonizację]] [[Święty Kazimierz|Kazimierza królewicza]] poddał myśl, by równocześnie starać się o kanonizację kolejnych osób: Kingi, [[Jan Kanty|Jana Kantego]], [[Jacek Odrowąż|Jacka Odrowąża]] i [[Szymon z Lipnicy|Szymona z Lipnicy]]{{r|BD}}. Podobnie kard. [[Jerzy Radziwiłł (kardynał)|Jerzy Radziwiłł]] po przeprowadzeniu kanonicznej wizytacji klasztoru doszedł do wniosku, że należy zabiegać o wyniesienie jej na ołtarze{{r|BD}}. Żywotopisarz ks. Marcin Ignacy Frankowic zaznaczył, że kard. Radziwiłł jadąc do Rzymu na jubileuszowy rok 1600 zamierzał starać się u papieża [[Klemens VIII|Klemensa VIII]] o jej kanonizację{{r|BD}}.
 
 
 
13 marca 1625 ukazał się dekret [[Inkwizycja|Świętej Inkwizycji]], zatwierdzony przez papieża [[Urban VIII|Urbana VIII]], a 5 lipca 1634 ogłoszony został drugi dekret tegoż papieża, w których zaznaczono o podjęciu starań w celu przeprowadzenia procesu jej kanonizacji{{r|BD}}. Synod odbyty w [[Piotrków Trybunalski|Piotrkowie]] w 1628 przedstawił papieżowi Urbanowi VIII prośbę w sprawie podjęcia próby jej kanonizacji{{r|BD}}. Stosownymi pismami skierowanymi do [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]] poparli tę propozycję król [[Zygmunt III Waza]], bp [[Marcin Szyszkowski]] oraz siostry klaryski{{r|BD}}. Następnie bp Szyszkowski nie czekając na odpowiedź z Rzymu powołał specjalną Komisję, która 27 maja 1628 rozpoczęła pracę{{r|BD}}. Przesłuchano 82 świadków, zapoznano się z treścią najstarszych jej życiorysów, opisano cuda zdziałane za jej wstawiennictwem, po czym akta przesłano do Rzymu{{r|BD}}.
 
 
 
[[Kongregacja ds. Obrzędów]] po zapoznaniu się z dokumentacją procesu, uznała materiał za niewystarczający i poleciła przeprowadzenie nowego procesu{{r|BD}}. Proces ten został rozpoczęty 8 czerwca 1629 przez powołaną Komisję w następującym składzie{{r|BD}}:
 
* ks. Marcin Kłociński,
 
* ks. Jan Kwaśnicki,
 
* ks. Bartłomiej Fusoriusz,
 
* ks. Mikołaj Kownacki.
 
Przesłuchano wówczas 84 świadków, po czym zamknięto to postępowanie, przesyłając akta do Rzymu{{r|BD}}. Inicjatywa ta jednak zakończyła się niepowodzeniem{{r|BD}}.
 
 
 
Następnie kilkakrotne apelacje króla [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]] skierowane do papieża [[Innocenty XI|Innocentego XI]] spowodowały rozpoczęcie kolejnego postępowania procesowego 1 marca 1684, a [[postulator]]em mianowano o. Baltazara Milatiusa de Navo{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=98}}{{r|BD}}. Powołano Komisję w następującym składzie{{r|BD}}:
 
* bp [[Mikołaj Oborski]] – przewodniczący Komisji,
 
* ks. Maciej Tryliński,
 
* ks. Maciej Jan Balfor,
 
* ks. Adam Strykowski,
 
* ks. Franciszek Karol Adwedykowicz.
 
Po przesłuchaniu powołanych świadków, prace Komisji zostały zakończone 13 stycznia 1687, a następnie obszerne dokumenty przekazane Stolicy Apostolskiej{{r|BD}}. Ostatecznie 10 czerwca 1690 Kongregacja ds. Obrzędów zatwierdziła odwieczność kultu, a następnego dnia potwierdził to papież [[Aleksander VIII]], nadając Kindze tytuł [[Błogosławiony|błogosławionej]]{{odn|Bar|Szwarga|1987|s=98}}. Stosowne uroczystości pobeatyfikacyjne odbyły się 24 lipca 1691, które trwały kilka dni w Starym Sączu oraz Krakowie{{r|BD}}.
 
 
 
W 1733 ówczesna ksieni klasztoru starosądeckiego Teresa Stadnicka OSC podjęła pierwsze starania o jej kanonizację{{r|BD}}. Zebrano wówczas materiał w sprawie cudów, jakie miały miejsce po beatyfikacji za jej wstawiennictwem, po czym przesłano ten materiał do Rzymu{{r|BD}}. Kongregacja ds. Obrzędów po zapoznaniu się z tą dokumentacją poleciła biskupowi krakowskiemu kard. [[Jan Aleksander Lipski|Janowi Aleksandrowi Lipskiemu]] przeprowadzenie procesu kanonizacyjnego{{r|BD}}.
 
Powołano specjalny trybunał w składzie{{r|BD}}:
 
* kard. Jan Aleksander Lipski – przewodniczący trybunału,
 
* ks. [[Michał Wodzicki|Michał z Granowa Wodzicki]] – oficjał sądu biskupiego w Krakowie i opat cysterski z [[Wąchock]]a, późniejszy biskup przemyski,
 
* ks. Stanisław Czekayski – notariusz procesu
 
* ks. Michał Awedyk – prokurator procesu, kanonik kolegiaty sądeckiej.
 
Trybunał działał w okresie od 7 sierpnia 1742 do marca 1744, po czym obszerną dokumentację przekazano w 1749 Stolicy Apostolskiej, która po zapoznaniu się z aktami stwierdziła niedociągnięcia i braki, a proces został przerwany w wyniku licznych trudności{{r|BD}}.
 
 
 
W 1905 na prośbę biskupa tarnowskiego [[Leon Wałęga|Leona Wałęgi]], papież św. [[Pius X]] wydał [[brewe]] pozwalające na rozpoczęcie nowego procesu kanonizacyjnego uzupełniającego dotychczas zebrane dokumenty i zeznania świadków{{r|BD}}. [[Postulator]]em został mianowany franciszkanin o. [[Marian Sobolewski (franciszkanin)|Marian Sobolewski]] OFMConv., a następnie o. [[Wojciech Topoliński]] OFMConv{{r|BD}}. Kolejne lata i długotrwałość procesu przyniosły zmianę postulatora na o. [[Antonio Ricciardi|Antoniego Ricciardiego]] OFMConv., a następnie od 16 kwietnia 1990 na o. Ambrogia Sannę OFMConv{{r|BD}}. Wicepostulatorem został wówczas o. Izydor Borkiewicz OFMConv{{r|BD}}. W sierpniu 1993 biskup tarnowski [[Józef Życiński]] powołał Komisję historyczną, która zakończyła swoją działalność 26 maja 1994 po zebraniu dokumentacji, zawierającej ponad 600 stron maszynopisu formatu A4{{r|BD}}. 22 lutego 1994 rozpoczął się proces w sprawie cudownego uzdrowienia za jej przyczyną{{r|BD}}. W dniach 5–24 marca tegoż roku odbyło się przesłuchanie świadków, a 26 maja odbyła się w [[Tarnów|Tarnowie]] pod przewodnictwem bp. Życińskiego sesja kończąca ten proces, po czym akta zostały przesłane 24 lipca 1994 [[Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych|Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych]]{{r|BD}}. 3 marca 1995 Stolica Apostolska wydała dekret o ważności postępowania diecezjalnego{{r|BC}}. W 1996 złożono tzw. ''[[Positio]]'' wymagane w dalszym postępowaniu kanonizacyjnym{{r|BC}}.
 
 
 
17 grudnia 1996 odbyła się sesja [[Kolegium konsultorów|konsultorów]] teologicznych, a 10 października 1997 sesja kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, po których 3 lipca 1998 promulgowano za zgodą papieża św. [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] dekret o heroiczności jej życia i cnót{{r|BC}}. Do kanonizacji potrzebny był cud za jej wstawiennictwem, który po wnikliwej analizie uznano za nadzwyczajny, potwierdzony stosownym postępowaniem przez Kongregację Spraw Kanonizacyjnych 12 lutego 1999, co otworzyło drogę do jej rychłej kanonizacji{{r|BC}}.
 
 
 
16 czerwca 1999 kanonizował ją św. Jan Paweł II podczas swojej pielgrzymki do Polski w uroczystej [[Msza|mszy świętej]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]] przy licznym udziale duchowieństwa i wiernych{{r|C}}. Specjalny obraz z wizerunkiem świętej na uroczystość kanonizacji namalował krakowski artysta Piotr Moskal{{r|H}}.
 
 
 
== Genealogia ==
 
{| class=wikitable cellspacing="1" cellpadding="3" style="border:1px solid #AAAAAA;font-size:85%; line-height:1.2em" 
 
|-bgcolor=#E4E4E4
 
|colspan=17 bgcolor=#DCDCDC style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align=center|[[Plik:Arpad.png|25px]] '''Tablica rodowodowa'''{{r|BG}}
 
|-
 
|align=center|'''Prapradziadkowie'''||width= 130 align=center| [[Gejza II|Gejza II Arpad]], król Węgier i Chorwacji<br />(1130–1162)<br />[[Eufrozyna Mścisławówna]], królowa Węgier<br />(1130–1186) ||width= 130 align=center| [[Renald z Châtillon]], książę, regent Antiochii<br />(1125–4.07.1187)<br />[[Konstancja z Antiochii]], księżna Antiochii<br />(1127–1164) ||width= 130 align=center| Bertold III, książę Andechs<br />(1115–14.12.1188)<br />Jadwiga von Wittelsbach<br />(1125–16.07.1174) ||width= 130 align=center| [[Dedo III]], margrabia Łużyc<br />(1136–16.08.1190)<br />Matylda z Heinsbergu<br />(1130–20.11.1189) ||width= 130 align=center| Constantin Laskarys<br />(?–?)<br />Maria Komnena, księżna bizantyńska<br />(1106–?) ||width= 130 align=center| ? ||width= 130 align=center| [[Andronik Angelos]], <br />(1122–1211)<br />Eufrozyna Kastamonitissa<br />(1125–1195)  ||width= 130 align=center|[[Andronik Kamater]], książę bizantyński<br />(1108–1176)<br />Qirwerne, księżniczka Etiopii<br />(1099–?)
 
|- bgcolor=#F5F5F5
 
|align=center|'''Pradziadkowie'''||colspan=2 align=center| [[Bela III|Bela III Arpad]], król Węgier i Chorwacji<br />(1148–23.04.1196)<br />[[Agnieszka z Châtillon]], królowa Węgier<br />(1154–1184) ||colspan=2 align=center| [[Bertold IV]], książę Andechs<br />(1159–12.08.1204)<br />[[Agnieszka von Rochlitz]], księżna Meranii<br />(?–25.03.1195)||colspan=2 align=center| Manuel Laskarys<br />(1140–11.1221)<br />Joanna Karatzaina<br />(1148–1186) ||colspan=2 align=center| [[Aleksy III Angelos]], cesarz bizantyński<br />(1153–1211)<br />[[Eufrozyna Dukaina Kamaterina]], cesarzowa bizantyńska<br />(1155–1211) 
 
|-
 
|align=center|'''Dziadkowie'''||colspan=4 align=center| [[Andrzej II węgierski]], król Węgier i Chorwacji<br />(1176–25.09.1235)<br />[[Gertruda z Meran]], królowa Węgier<br />(24.09.1185–28.09.1213)  ||colspan=4 align=center| [[Teodor I Laskarys]], cesarz nicejski<br />(1175–08.1222)<br />[[Anna Angelina|Anna Komnena Angelina]], cesarzowa bizantyńska<br />(1176–1212)
 
|- bgcolor=#F5F5F5
 
|align=center|'''Rodzice'''||colspan=8 align=center| [[Bela IV|Bela IV Arpad]], król Węgier i Chorwacji<br />(29.11.1206–3.05.1270)<br />[[Maria Laskarina]], królowa Węgier<br />(1206–24.06.1270)
 
|- bgcolor=#FFFF00
 
|colspan=9 align=center|'''Święta Kinga, księżna krakowska i sandomierska, klaryska'''<br />(5.03.1234–24.07.1292)
 
|-
 
|}
 
 
 
== Upamiętnienie ==
 
[[Wspomnienie liturgiczne]] w Kościele katolickim obchodzone jest w ''[[dies natalis]]'' (24 lipca). W [[Kościół katolicki w Polsce|polskim Kościele]] ma rangę wspomnienia obowiązkowego.
 
 
 
W 1715 papież [[Benedykt XIII (papież)|Benedykt XIII]] ogłosił bł. Kingę [[patron (chrześcijaństwo)|patronką]] [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Królestwa Polskiego i Litwy]], a w 1901 biskup [[Leon Wałęga]] obrał bł. Kingę patronką [[diecezja tarnowska|diecezji tarnowskiej]]. Kinga jest również opiekunką [[górnictwo|górników solnych]]{{r|K}}.
 
 
 
16 stycznia 2007, podczas opłatkowego spotkania miast i gmin papieskich, ks. bp [[Piotr Libera]] ogłosił, że Święta Kinga została – stosowną decyzją Stolicy Apostolskiej – ustanowiona patronką [[Samorząd terytorialny w Polsce|polskich samorządowców]]{{r|B}}. Natomiast 19 lutego 2014 Rada Miasta Starego Sącza przez aklamację przyjęła rezolucję ustanawiającą św. Kingę patronką miasta{{r|L}}.
 
 
 
7 kwietnia 1999 biskup tarnowski powołał Stowarzyszenie Czcicieli św. Kingi{{r|J}}. W tym samym roku powstał film dokumentalny w reżyserii Piotra Zarębskiego pt. ''Święta Matka Kinga''{{r|M}}. Świętej poświęcono również specjalne kaplice w [[Kopalnia soli Bochnia|kopalniach soli w Bochni]]{{r|I}} i [[Kopalnia soli Wieliczka#Kaplica św. Kingi|Wieliczce]]. Powstało również wiele legend związanych z jej działalnością{{r|E}}.
 
 
 
Gimnazjum nr 1 w [[Bochnia|Bochni]] od 1999 nosi imię św. Kingi{{r|AA}}. Ponadto gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu{{r|AB}} i samorządowe gimnazjum w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]{{r|AC}} również noszą jej imię. Szkoły podstawowe w: [[Bilczyce|Bilczycach]]{{r|AE}}, [[Janczowa|Janczowej]]{{r|CC}}, [[Kamionka Wielka (Polska)|Kamionce Wielkiej]] (nr 2){{r|CA}}, [[Knurów (województwo małopolskie)|Knurowie]]{{r|AF}}, [[Łukowa (województwo świętokrzyskie)|Łukowej]]{{r|AG}}, [[Maciejowa (wieś)|Maciejowej]]{{r|AH}}, [[Olszanka (województwo małopolskie)|Olszance]]{{r|AI}}, [[Podstolice (województwo małopolskie)|Podstolicach]]{{r|CB}}, [[Popowice (województwo małopolskie)|Popowicach]]{{r|AJ}}, [[Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku|Sanoku (nr 2)]]{{r|AK}} oraz Zespół Szkolno Przedszkolny w [[Ujanowice|Ujanowicach]]{{r|CD}} noszą jej imię. Zespół Szkół Zawodowych w [[Podegrodzie (województwo małopolskie)|Podegrodziu]] również nosi jej imię{{r|AL}}.
 
 
 
W Wieliczce m.in. park nazwano jej imieniem{{r|BB}}. Wielu ulicom w kilkudziesięciu miejscowościach w Polsce nadano również jej imię.
 
 
 
Warto dodać, że z inicjatywy byłego proboszcza Polskiej Parafii Personalnej w [[Budapeszt|Budapeszcie]] przy ul. Óhegy utca 11 ([[Język węgierski|węg.]] ''Lengyel nemzetiségi templom''), ks. Leszka Kryży oraz prof. Sylwestra Rostettera został w 2005 założony w tej parafii chór pod nazwą ''Chór św. Kingi''{{r|BJ|BK}}. Chór ten działa przy Kościele Polskim i Stowarzyszeniu Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha, który liczy około 30 osób{{r|BJ}}. Ponadto w kościele przy tej parafii znajduje się [[relikwiarz]] św. Kingi{{r|BI}}.
 
{{Galeria|Nazwa=Galeria|wielkość=240|pozycja=right
 
|Plik:Kinga węgierska.jpg|Święta Kinga
 
|Plik:Kinga of Poland.PNG|Święta Kinga
 
|Plik:Kinga CP.jpg|Solna rzeźba Świętej Kingi i górników w [[Kopalnia soli Wieliczka|kopalni soli w Wieliczce]] ilustrująca legendę o pierścieniu Świętej Kingi
 
|Plik:Święta Kinga (sculpture).jpg| Figura przy kościele św. Józefa w [[Muszyna|Muszynie]]
 
|Plik:Ferdynand Olesiński - Święta Kinga.jpg|Obraz ilustrujący legendę o św. Kindze
 
|Plik:StSacz kinga.jpg|Pomnik Św.Kingi w klasztorze Klarysek w Starym Sączu
 
}}
 
 
 
=== Pamiątki po świętej ===
 
Do najcenniejszych pamiątek pozostawionych przez świętą zalicza się{{r|D}}:
 
* rękopiśmienny, pergaminowy [[Psałterz św. Kingi|Psałterz bł. Kingi]] z XIII w., pisany w języku łacińskim,
 
* pierścień zaręczynowy Kingi w ametystowym oczku z postaciami narzeczonych,
 
* [[krzyż]] sporządzony z małżeńskich, książęcych diademów ze złota, pereł i kamieni szlachetnych{{odn|Nasza Arka|2005|s=6}},
 
* medalion z [[krucyfiks]]em i portretem kobiety,
 
* pieczęć klasztorną z [[Kryształ górski|kryształu górskiego]],
 
* [[jaspis]]ową łyżeczkę ze srebrną rękojeścią.
 
 
 
=== Ikonografia ===
 
W [[ikonografia chrześcijańska|ikonografii]] św. Kinga przedstawiana jest w stroju [[Zakon Świętej Klary|klaryski]] lub księżnej, w ręku trzyma makietę klasztoru ze Starego Sącza, czasami bryłę soli w której bywa pierścień.
 
 
 
== Zobacz też ==
 
{{Wikiźródła|Żywot świętej Kunegundy, Księżnej Polskiej}}
 
{{Wikiźródła|Z życia domowego szlachty sandeckiej/Rozdział VI|Kult Świętej Kingi}}
 
{{portal|Święci|Zakony|Katolicyzm}}
 
* [[Beatyfikowani i kanonizowani przez Jana Pawła II]]
 
* Imiona: [[Kinga]] i [[Kunegunda]]
 
* [[Kunegunda Luksemburska|Św. Kunegunda Luksemburska]]
 
* [[Klasztor klarysek w Starym Sączu]]
 
* [[Figura św. Kingi w Dębnie]]
 
* [[Kapliczka św. Kingi]]
 
* [[wstawiennictwo świętych|modlitwa za wstawiennictwem świętego]]
 
* [[Most im. św. Kingi]]
 
* [[Polscy święci i błogosławieni]]
 
* {{Cytuj stronę | url =http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | tytuł =Litania do św. Kingi | nazwisko = | imię = | nazwisko2 = | imię2 = | autor = | data = | praca = | opublikowany =Klaryski.opw.pl  | strony = | język = | data dostępu = 2016-07-23 | archiwum =http://archive.fo/2016.07.24-020321/http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | zarchiwizowano =2016-07-24}}
 
{{Zobacz kategorię|Parafie pod wezwaniem św. Kingi|Świątynie pod wezwaniem św. Kingi}}
 
 
 
== Uwagi ==
 
* Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224 (→ ''[http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#B4 Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)]'').
 
 
 
== Przypisy ==
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 77.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 78.
 
# Michalski 2004 ↓, s. 211–215.
 
# Witkowska 1961 ↓, s. 41–162.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 79.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 80.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 83-86.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 86.
 
# Brewiarz 2005 ↓.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 87.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 88–89.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 92.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 96–97.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 94.
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 97–98.
 
# Nasza Arka 2005 ↓, s. 13.
 
# Legendy o pierścieniu Świętej Kingi (pol.). klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
# Święta Kinga. Dzieje kultu (pol.). klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
# Bar i Szwarga 1987 ↓, s. 98.
 
# ~13th Century~ (Kinga [Cunegunda]) (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2017-05-16].
 
# Jan Paweł II: Homilia wygłoszona podczas Mszy św. kanonizacyjnej bł. Kingi (pol.). nauczaniejp2.pl, 1999-06-16. [dostęp 2017-04-10].
 
# Obraz kanonizacyjny Świętej Kingi (pol.). klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
# Święta Kinga, Princess of Poland. geni.com. [dostęp 2018-01-02].
 
# Święta Kinga – patronka górników solnych (pol.). W: Kopalnia Soli „Wieliczka” [on-line]. kopalnia.pl, 2015-07-24. [dostęp 2017-05-14].
 
# Święta Kinga patronką samorządowców. W: Serwis informacyjny Gminy Dukla [on-line]. dukla.pl. [dostęp 2012-09-09].
 
# Agnieszka Małecka: Święta Kinga oficjalnie patronką Starego Sącza (pol.). sacz.in, 2016-06-17. [dostęp 2017-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-23)].
 
# Stowarzyszenie Świętej Kingi (pol.). centrumopoka.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
# Święta Matka Kinga (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
# Kopalnia soli Bochnia. Kaplica św. Kingi. kopalnia-bochnia.pl. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-13)].
 
# Legenda o Św. Kindze – Zamek Pieniny (pol.). pieniny.com. [dostęp 2015-05-23].
 
# Gimnazjum nr 1 w Bochni. Informacje o szkole. g1bochnia.neostrada.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu. gim5.nsacz.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Samorządowe Gimnazjum św. Kingi w Nowym Korczynie. gimnazjumswkingi.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Szkoła Podstawowa im. Świętej Kingi w Bilczycach. spbilczyce.edupage.org. [dostęp 2017-05-20].
 
# Kontakt. W: Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Janczowej [on-line]. janczowa.korzenna.pl. [dostęp 2018-07-04].
 
# Nasza szkoła. W: Szkoła Podstawowa Nr 2 w Kamionce Wielkiej [on-line]. kamionkawielka.szkola.pl. [dostęp 2018-07-04].
 
# Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Knurowie. spknurow.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Łukowej. szkolalukowa.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Maciejowej. spmaciejowa.labowa.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Olszance. spolszanka.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# O szkole. W: Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Podstolicach [on-line]. sppodstolice.szkolnastrona.pl. [dostęp 2018-07-04].
 
# Szkoła Podstawowa w Popowicach. sp-popowice.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku. sp2.sanok.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# O patronie. W: Zespół Szkolno Przedszkolny w Ujanowicach [on-line]. zsujanowice.edu.pl. [dostęp 2019-05-13].
 
# Zespół Szkół Zawodowych im. Św. Kingi w Podegrodziu. podegrodzie.pl. [dostęp 2017-05-20].
 
# PARK ŚW. KINGI. zdrojowe.wieliczka.eu, 2010-05-25. [dostęp 2017-05-20].
 
# Chór św. Kingi. W: Stowarzyszenie Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha [on-line]. dombudapeszt.com. [dostęp 2018-04-02].
 
# Lengyel nemzetiségi templom (mapa) 1:6000 (węg. • cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-04-02].
 
# Leszek Wątróbski: Dobrze być Polakiem na Węgrzech. W: Dziennik Kijowski [on-line]. dk.com.ua, 2014. [dostęp 2018-04-02].
 
# ks. Stanisław Groń SJ: Pamiątki po św. Kindze (pol.). gron.com. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-08)].
 
# Nasza Arka 2005 ↓, s. 6.
 
 
 
== Bibliografia ==
 
 
 
* ks. Stanisław Groń SJ: [http://web.archive.org/web/20150726172353/http://www.gron.com:80/kinga.htm Starosądecka Miłościwa Pani i Opiekunka – Św. Kinga] (pol.). gron.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-26)].
 
* Maciej Michalski: [https://repozytorium.amu.edu.pl/handle/10593/8382 Kobiety i świętość w żywotach trzynastowiecznych księżnych polskich]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004. ISBN 83-7177-369-2.
 
* Święta Kinga, [http://www.nasza-arka.pl/2005/rozdzial.php?numer=8&rozdzial=1 Królewna, księżna, mniszka]. „Nasza Arka”. 8 (56), 2005.
 
* ''http://www.brewiarz.pl/czytelnia/swieci/07-24a.php3 Święta Kinga, dziewica]'' (pol.). W: ''Internetowa Liturgia Godzin'' [on-line]. brewiarz.pl, sierpień 2005.
 
* ks. Kazimierz Szwarga, o. Joachim Roman Bar OFMConv.: ''Polscy Święci. Błogosławiona Kinga''. T. 11. Warszawa: ATK, 1987.
 
* Maria Helena Witkowska. ''„Vita sanctae Kyngae ducisse cracoviensis” jako źródło hagiograficzne''. „Roczniki Humanistyczne”. 2. 10 (1961). s. 41–162.
 
 
 
== Linki zewnętrzne ==
 
 
 
* Michał Kozłowski: [http://www.histmag.org/Swieta-Kinga-patronka-Polski-9137 Święta Kinga - patronką Polski] (pol.). histmag.org.
 
 
 
* Leszek Migrała: [http://www.stary.sacz.pl/pl/3627/0/Swieta_Kinga.html Księżna Kinga – rys biograficzny] (pol.). stary.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
 
 
* Jan Pabis: ''[https://polona.pl/item/o-kanonizacje-bl-kunegundy,NzU4NjU0MjI/0/#info:metadata O kanonizację bł. Kunegundy}''. Wyd. 2. Tarnów: „Veritas”, 1947.
 
 
 
* Maria Sandoz: ''[https://polona.pl/item/blogoslawiona-kinga-krolowa-i-patronka-polski,NjY4NDI1NDQ/4/#info:metadata Błogosławiona Kinga: królowa i patronka Polski]''. Kraków: Nakładem PP. Franciszkanek w Starym Sączu, 1892.
 
 
 
* Karol Bołoz Antoniewicz: ''[https://polona.pl/item/zywoty-swietych-polskich-wspomnienie-pierwsze-o-swietej-kunegundzie,NDM3MzEw/4/#info:metadata Żywoty Świętych Polskich: wspomnienie pierwsze o świętej Kunegundzie]''. Gniezno: Nakładem i drukiem E. Günthera, 1849.
 
 
 
* Jan Długosz: ''[https://polona.pl/item/joannis-dlugossii-senioris-canonici-cracoviensis-opera-omnia-jana-dlugosza-kanonika,MTgyMzE4MjM/230/#info:metadata Vita beatae Kunegundis]''. Kraków: 1887. (łac.)
 
 
 
* Wojciech Kętrzyński: ''[https://polona.pl/item/vita-et-miracula-sanctae-kyngae-ducissae-cracoviensis,MTQ5MzY3OTY/6/#info:metadata Vita et miracula sanctæ Kyngæ ducissæ Cracoviensis]''. Lwów: Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1884. (łac.)
 
 
 
* [http://www.klaryski.sacz.pl/www.klaryski.stary.sacz.pl/pl/25050/0/Kalendarium.html Kalendarium życia i kultu Świętej Kingi] (pol.). klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
 
 
 
|
 
{{Święty infobox
 
|imię i nazwisko            = Kinga OSC
 
|imię i nazwisko oryginalne = Kunegunda
 
|imię przybrane            =
 
|imię przybrane oryginalne  =
 
|tytuł                      = [[Dziewictwo|dziewica]], księżna, [[zakonnica]]
 
|grafika                    = Święta_Kinga.jpeg
 
|opis grafiki              = Wizerunek św. Kingi na obrazie w klasztorze klarysek w Starym Sączu
 
|herb                      = Arpad.png
 
|dewiza                    =
 
|dewiza - j. polski        =
 
|państwo                    =
 
|data urodzenia            = {{Dts|05|03|1234}}{{u|a}}
 
|miejsce urodzenia          = [[Plik:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|Królestwo Węgier|20 px]] [[Ostrzyhom]]
 
|data śmierci              = {{Dts|24|07|1292}}
 
|miejsce śmierci            = [[Plik:Alex K Kingdom of Poland-flag.svg|Księstwo Krakowskie|20 px]] [[Stary Sącz]]
 
|1. funkcja                =
 
|1. funkcja - okres        =
 
|2. funkcja                =
 
|2. funkcja - okres        =
 
|wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 
|kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 
|inkardynacja              = [[Zakon Świętej Klary]]
 
|data ślubów zakonnych      = {{Dts|24|04|1289}}
 
|data diakonatu            =
 
|data ordynacji            =
 
|data święceń              =
 
|data nominacji            =
 
|data sakry                =
 
|data patriarchatu          =
 
|data kreacji              =
 
|papież kreujący            =
 
|kościół tytularny          =
 
|data pontyfikatu          =
 
|odznaczenia                =
 
|commons                    =
 
|wikiźródła                =
 
|wikicytaty                =
 
|wikinews                  =
 
|www                        =
 
}}
 
{{Święty infobox
 
|rodzaj              = Święta
 
|imię                = <span></span>
 
|imię oryginalne      =
 
|tytuły              =
 
|grafika              =
 
|podpis grafiki      =
 
|data urodzenia      =
 
|miejsce urodzenia    =
 
|data śmierci        =
 
|miejsce śmierci      =
 
|kościół              =
 
|data beatyfikacji    = {{Dts|10|06|1690}}
 
|miejsce beatyfikacji = [[Rzym]]
 
|beatyfikujący        = [[Aleksander VIII|Aleksandra VIII]] (aprobata kultu)
 
|data kanonizacji    = {{Dts|16|06|1999}}
 
|miejsce kanonizacji  = Stary Sącz
 
|kanonizujący        = [[Jan Paweł II|św. Jana Pawła II]]
 
|wspomnienie          = [[24 lipca]]
 
|atrybuty            = makieta klasztoru, bryła soli z pierścieniem
 
|patron              = [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Królestwa Polskiego i Litwy]], [[Diecezja tarnowska|diecezji tarnowskiej]], Starego Sącza, [[Samorząd terytorialny w Polsce|polskich samorządowców]], ubogich i [[górnictwo|górników solnych]]
 
|miejsce kultu        = [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztor sióstr klarysek w Starym Sączu]]
 
|faksymile            =
 
|opis faksymile      =
 
|commons              =
 
|wikiźródła          =
 
|wikicytaty          =
 
}}
 
{{Władca infobox
 
|władca            = <span></span>
 
|imiona            =
 
|tytulatura        = z Bożej łaski księżna krakowska i sandomierska, pani sądecka i Pienin
 
|grafika          = nie
 
|opis grafiki      =
 
|herb              =
 
|opis herbu        =
 
|faksymile        =
 
|opis faksymile    =
 
|dewiza            =
 
|1. tytuł          = [[Żony władców Polski|Księżna krakowska]]
 
|1. od            = 1243/1247
 
|1. do            = 1279
 
|1. koronacja      =
 
|1. jako          = żona
 
|1. kogo          = [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]]
 
|1. poprzednik    = [[Agafia Światosławówna|Agafia]]
 
|1. następca      = [[Gryfina Halicka|Gryfina]]
 
|2. tytuł          = [[Żony władców Polski|Księżna sandomierska]]
 
|2. od            = 1239/1247
 
|2. do            = 1279
 
|2. koronacja      =
 
|2. jako          = żona
 
|2. kogo          = [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]]
 
|2. poprzednik    = [[Grzymisława (zm. 1258)|Grzymisława]]
 
|2. następca      = [[Gryfina Halicka|Gryfina]]
 
|3. tytuł          = pani [[Sądecczyzna|sądecka]]
 
|3. od            = 1257
 
|3. do            = 1292
 
|3. koronacja      =
 
|3. jako          = żona
 
|3. kogo          = [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]]
 
|3. poprzednik    = -
 
|3. następca      = [[Gryfina Halicka|Gryfina]]
 
|dynastia          = [[Arpadowie]]
 
|data urodzenia    =
 
|miejsce urodzenia =
 
|data śmierci      =
 
|miejsce śmierci  =
 
|przyczyna śmierci =
 
|miejsce spoczynku =
 
|ojciec            = [[Bela IV]]
 
|matka            = [[Maria Laskarina]]
 
|rodzeństwo        = Małgorzata, Anna, Katarzyna, Elżbieta, [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja węgierska]], bł. [[Jolenta Helena]], [[Stefan V węgierski]], św. [[Małgorzata Węgierska]], Bela
 
|1. związek        = mąż
 
|1. związek z      = [[Bolesław V Wstydliwy]]
 
|1. związek od    = 1246
 
|1. związek do    = {{Dts|07|12|1279}}
 
|1. dzieci        =
 
|odznaczenia      =
 
|commons          = Category:Kunigunda of Hungary
 
|wikiźródła        =
 
|wikicytaty        = Święta Kinga
 
}}
 
|}
 
 
 
{{SORTUJ:Kinga}}
 
 
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Dynastie]]
 
[[Kategoria:Dynastia Arpadów]]
 
[[Kategoria:Ludzie związani z Krakowem]]
 
[[Kategoria:Ludzie związani z Krościenkiem nad Dunajcem]]
 
[[Kategoria:Ludzie związani ze Starym Sączem]]
 
[[Kategoria:Patroni Polski]]
 
[[Kategoria:Polskie klaryski]]
 
[[Kategoria:Polscy święci katoliccy]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1234]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Węgierskie klaryski]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1292]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Żony polskich książąt]]
 
[[Kategoria:Żony władców Polski]]
 
[[Kategoria:Importowane]]
 

Aktualna wersja na dzień 19:57, 11 maj 2020

Przekierowanie do: