|
|
| (Nie pokazano 18 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:R]] | + | #PATRZ [[Иваниш Бериславић]] |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Brocca
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {{Uwaga|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_Berislavi%C4%87
| |
| − | |autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_Berislavi%C4%87&action=history
| |
| − | |nota = chorwacki
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | Ivan (Ivaniš) Berislavić (zm. 1514) był chorwackim arystokratą z chorwackiej rodziny Berislavić. Był kuzynem Franjo Berislavica.
| |
| − | | |
| − | Służył jako despot serbskiego despotyzmu w latach 1504–1514. Za despotę został intronizowany w Budapeszcie. [1] Zastąpił Jovana Brankovica po jego śmierci. Został powołany na to stanowisko przez chorwacko-węgierskiego króla Władysława II, a wcześniej musiał poślubić wdowę Brankovica Jelenę Jaksić [1]. Pierwsze dni swojego despotyzmu oznaczył inwazją na terytorium osmańskie, podpalając niektóre wioski, co doprowadziło do odwetu osmańskiego. [1] Interesujące jest to, że w serbskich rocznikach nigdy nie wspominano o nim jako despocie, ponieważ prawdopodobnie byli niezadowoleni z jego wyboru, mając nadzieję, że jeden z wielkich ludzi Jaksica przyjdzie po despota. [1] Planował zaatakować Smederevo bankiem z siedzibą w Belgradzie, George Kaniski, ale odkąd Turcy odkryli swój plan, porzucili ten zamiar. [1] Nieudany marsz był przedmiotem wzajemnych oskarżeń, w wyniku których własność została zniszczona przez siebie nawzajem. [1] Po śmierci na służbie zastąpił go jego syn Stjepan Berislavic.
| |
| − | | |
| − | Pełnił również funkcję Ban Jajačka Banova w latach 1511–1513, zastępując Balthazara Alapicia. Jego brat Franjo był jego zastępcą w tym okresie [2], a jego partnerem bankowym był Juraj Stražemanski. [1]
| |
| − | | |
| − | Powstał w celu obrony południowych granic państwa chorwacko-węgierskiego (zwłaszcza Węgier) wraz z „firmami Stevan, Mark i Petar Jaksic, Stjepan Bradac oraz Belgrad i Sabac” [1].
| |
| − | | |
| − | Wyróżniał się w bitwach przeciwko Turkom, którzy ostatecznie wyczerpali go finansowo i finansowo, ponieważ bankiety i despotyzm często wymagały wydatków osobistych, dlatego w 1513 r. Poprosił króla o zwolnienie go z urzędu. Król przyznał mu go 25 maja 1513 r. [1]
| |
| − | | |
| − | Był właścicielem lnu w Srijemu. Jego rezydencja znajdowała się w Kupiniku, a następnie w Brod na Savi, która była jego rezydencją, z której nadzorował miasta na wschodzie Chorwacji, wzdłuż Srijemu, Slawonii i Jajce Banovina.
| |
| − | | |
| − | '''Ivan (Ivaniš) Berislavić''' (u. [[1514.]]) bio je [[Kraljevina Hrvatska|hrvatskim]] [[hrvatsko plemstvo|velikašem]] iz hrvatske obitelji [[Berislavići Grabarski|Berislavića]]. Bio je bratić [[Franjo Berislavić|Franje Berislavića]].
| |
| − | | |
| − | Obnašao je dužnost despota [[Srpska despotovina|srpske despotovine]] od 1504. do 1514. godine. Za despota je ustoličen u [[Budim]]u.<ref name="Karbić">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije</ref> Na toj je dužnosti naslijedio [[Jovan Branković|Jovana Brankovića]] nakon njegove smrti. Na tu ga je dužnost postavio hrvatsko-ugarski kralj [[Vladislav II. Jagelović|Vladislav II.]]. Prije toga morao je oženiti Brankovićevu udovicu Jelenu [[Jakšić]].<ref name="Karbić"/> Prve dane svog despotstva obilježio je upadima na osmanski teritorij paleći neka sela, što je za posljedicu imalo osmanske osvetničke protuakcije.<ref name="Karbić"/> Zanimljivost je da ga srpski ljetopisci nigdje ne spominju kao despota, jer su vjerojatno bili nezadovoljni njegovim izborom, nadajući se da će za despota doći netko od velikaša [[Jakšić]]a.<ref name="Karbić"/> Planirao je s [[beogradska banovina|beogradskim banom]] [[Juraj Kaniški|Jurjem Kaniški]] napasti [[Smederevo]], no budući da su Turci otkrili njihov plan, odustali su od nakane. <ref name="Karbić"/>Neuspjeli pohod bio je predmetom međusobnih optuživanja, što je rezultiralo međusobnim uništavanjem imovine.<ref name="Karbić"/> Nakon što je umro na dužnosti ga je naslijedio sin [[Stjepan Berislavić]].
| |
| − | | |
| − | Također je obnašao dužnost bana [[Jajačka banovina|Jajačke banovine]] od 1511. od 1513. godine, zamijenivši [[Baltazar Alapić|Baltazara Alapića]]. Bratić Franjo mu je u tom razdoblju bio zamjenikom<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref>, a sudrug u banstvu [[Juraj Stražemanski]].<ref name="Karbić"/>
| |
| − | | |
| − | Postavljen je za braniti južne granice hrvatsko-ugarske države (posebice Ugarske) zajedno sa "Stevanom, Markom i Petrom Jakšićem, Stjepanom Bradačem, te beogradskim i šabačkim četama".<ref name="Karbić"/>
| |
| − | | |
| − | Istakao se u borbama protiv Turaka koje su ga naposlijetku tjelesno i novčarski iscrpile, jer je banstvo i despotstvo često zahtijevalo osobne izdatke, tako da je 1513. zamolio kralja neka ga oslobodi službe. Kralj mu je udovoljio 25. svibnja 1513. godine.<ref name="Karbić"/>
| |
| − | | |
| − | Posjedovao je lena u Srijemu. Ondje mu se nalazilo boravište u Kupiniku, zatim Brod na Savi, koji mu je bio boravištem odakle je nadzirao gradove na istoku Hrvatske, po Srijemu, Slavoniji i Jajačkoj banovini.
| |
| − | | |
| − | == Izvori ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | {{GLAVNIRASPORED:Berislavić, Ivan}}
| |
| − | [[Kategorija:Hrvatsko plemstvo]]
| |
| − | [[Kategorija:Hrvatska povijest 1102.-1527.]]
| |
| − | | |
| − | | |
| − | '''Ivaniš Berislavić''' (zm. [[1514]]) – [[Despoci Serbscy na Węgrzech|despota serbski na Węgrzech]] latach 1504–1514.
| |
| − | | |
| − | Był następcą [[Jovan Branković|Jovana Brankovicza]]. Jego żona została małżonka poprzednika - Helena Jakšić. Jego panowanie było skoncentrowane na obronie ziem południowych Węgier przed agresją turecką. Jego następcą został jego syn [[Stefan Berislavić]].
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/5_2_l.html
| |
| − | | |
| − | {{Infobox royalty
| |
| − | |name = Ivaniš<br><small>Ivaniš Berislavić</small><br><small>Ivan Berislavić</small>
| |
| − | |full name = Ivaniš Berislavić
| |
| − | |posthumous name =
| |
| − | |image =
| |
| − | |caption =
| |
| − | |title = Serbian Despot
| |
| − | |succession= [[List of Serbian monarchs|Despot of Serbia]]
| |
| − | |reign = 1504–1514
| |
| − | |predecessor = [[Jovan Branković]]
| |
| − | |successor = [[Stjepan Berislavić]]
| |
| − | |spouse = Jelena Jakšić
| |
| − | |house = [[Berislavići Grabarski]]
| |
| − | |father =
| |
| − | |mother =
| |
| − | |religion = [[Catholic]]
| |
| − | |birth_date =
| |
| − | |birth_place =
| |
| − | |death_date =
| |
| − | |death_place =
| |
| − | |place of burial=
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | '''Ivaniš Berislavić''' ({{lang-la|Joannes Berizlo}}) was the [[Serbian Despotate|Despot of the Kingdom of Serbia]] (''regni Rascie despotus''<ref name="Ćorović2014">{{cite book|author=Vladimir Ćorović|title=Istorija srpskog naroda|url=https://books.google.com/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT432|date=13 January 2014|publisher=eBook Portal|pages=432–|id=GGKEY:XPENWQLDTZF}}</ref>) from 1504 to 1514.
| |
| − | | |
| − | == Tło ==
| |
| − | | |
| − | Ivaniš Berislavić był członkiem rodu Berislavić, chorwackiej rodziny szlacheckiej ze Slawonii, podległej Królestwu Węgier [2].
| |
| − | | |
| − | Ivaniš Berislavić was a member of the [[Berislavići Grabarski|House of Berislavić]], a Croatian noble family from [[Slavonia]], subordinate to the [[Kingdom of Hungary]].<ref name="karbic-2006">{{cite journal | url = http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=19646&lang=en | journal = Historical Contributions | publisher = Croatian Institute of History | location = Zagreb | issn = 0351-9767 | volume = 31 | number = 31 |date=December 2006 | title = Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije | first = Marija | last = Karbić | language = Croatian | pages = 71–85 | format = PDF}}</ref>
| |
| − | | |
| − | == Życie ==
| |
| − | | |
| − | Po śmierci despota Jovana Brankovića (1502) Władysław II Węgier uczynił Ivaniša Berislavića tymczasowym despotą Serbii. [2] Bez męskiego następcy dynastii Branković, stanowisko to otrzymała rodzina Berislavić, która była już spleciona z dynastią Branković z małżeństwem kuzyna Iwana Franjo Berislavića i Barbary Frankopan, która była wdową po Vuku Brankoviću II [2]. ] Ponadto ich majątki łączyły granice [3], a despot Đorđe Branković, a także Jovan byli zwolennikami Mathiasa Corvinusa, podobnie jak Berisławowie [2].
| |
| − | | |
| − | Jednak decyzja najwyraźniej nie została przyjęta z zadowoleniem w Serbii, gdzie lokalni kronikarze nie wspominają imienia Ivaniša Berislavicia, prawdopodobnie dlatego, że spodziewali się przywileju przejścia do serbskiego domu Jakšića, który również służył królowi węgierskiemu [ 2]
| |
| − | | |
| − | Oficjalny akt uczynienia Ivaniša despotą został potwierdzony przez Buddę w styczniu 1504 r., Kiedy zaaranżowano jego małżeństwo z wdową Jovana Jeleną (z domu Jakšić) i otrzymał tytuł despoty Serbii [2]. Samo małżeństwo zostało przełożone do maja 1504 r. Z powodu choroby Eleny [2].
| |
| − | | |
| − | Ivaniš został mianowany obrońcą Kościoła prawosławnego na Węgrzech, aw kartach podpisał: „W łasce Bożej despotę Serbii”.
| |
| − | | |
| − | Obroną południowej granicy Królestwa Węgier zajął się Berislavić jako despot, przy wsparciu Stevana, Marko i Petara Jakšića, Stjepana Bradača oraz sił zbrojnych Belgradu i Szabaca. [2] [3]
| |
| − | | |
| − | Jego syn Stefan miał tytuł „Serbskiego Despota” aż do swojej porażki w bitwie przeciwko Turkom w 1535 r.
| |
| − | | |
| − | Berislavić otrzymał dawny przydział Jovana, który Węgrzy skonfiskowali jego śmiercią. Jego rezydencja znajdowała się w Kupinik, w Śremie.
| |
| − | | |
| − | Berislavić został również nazwany „Ban of Jajce” w 1511 roku, zastępując Baltazara Alapicia. [2] [4]
| |
| − | | |
| − | Przysięgał zabezpieczyć południowe granice Węgier i był lojalny wobec swego ludu. Miał także siedzibę w Brod na Sawie, skąd oglądał swoje miasta w Śremie i Slawonii, w tym Jajce Banovina.
| |
| − | | |
| − | Ponieważ jego obowiązki wiązały się ze znacznym wysiłkiem, a także kosztami finansowymi, wielokrotnie prosił króla o usunięcie go ze służby jako Ban of Jajce w 1513 r., A król zastosował się 25 maja [2] To była ostatnia wzmianka o nim żyjącym, i przypuszczano, że zmarł w 1514 r., Ponieważ jego żona, despotyczna Elena, została wymieniona jako Pan sił zbrojnych Despota.
| |
| − | | |
| − | After the death of despot [[Jovan Branković]] (1502), [[Vladislaus II of Hungary]] made Ivaniš Berislavić the interim despot of Serbia.<ref name="karbic-2006"/> With no male successor to the [[Branković dynasty]], the position was given to the Berislavić family which had already been intertwined with the Branković dynasty with the marriage of Ivan's cousin [[Franjo Berislavić]] and Barbara [[House of Frankopan|Frankopan]], who had been the widow of [[Vuk Branković II]].<ref name="karbic-2006"/> In addition, their estates shared borders,<ref name="ivic-32"/> and despot [[Đorđe Branković]] as well as Jovan had been supporters of [[Mathias Corvinus]] just like the Berislavićs.<ref name="karbic-2006"/>
| |
| − | | |
| − | Nevertheless, the decision was apparently not welcomed in Serbia, where the local chroniclers would not mention Ivaniš Berislavić by name, likely because they had expected the privilege to pass to the Serbian [[House of Jakšić]], who were also in service of the Hungarian king.<ref name="karbic-2006"/>
| |
| − | | |
| − | The official act of making Ivaniš the despot was confirmed by January 1504 in [[Buda]], when his marriage with Jovan's widow [[Jelena Jakšić|Jelena]] (née Jakšić) was arranged, and he received the title of ''[[despot (title)|despot]] of Serbia''.<ref name="karbic-2006"/> The marriage itself was postponed until May 1504 because of Jelena's illness.<ref name="karbic-2006"/>
| |
| − | | |
| − | Ivaniš was put as [[protector (title)|protector]] of the [[Orthodox Church]] in Hungary, and in the charters he signed as "In God's Grace, the Despot of Serbia".
| |
| − | | |
| − | The defence of the southern border of the Kingdom of Hungary was handled by Berislavić as despot, with support of Stevan, Marko and Petar Jakšić, Stjepan Bradač, and the armed forces of [[Belgrade]] and [[Šabac]].<ref name="karbic-2006"/><ref name="ivic-32">{{harvnb|Ivić|1914|p=32}}</ref>
| |
| − | | |
| − | His son, Stefan, had the title of "Serbian Despot" until his defeat in battle against the Ottomans in 1535.
| |
| − | | |
| − | Berislavić received the former appanage of Jovan, which the Hungarians had confiscated with his death. His residence was at [[Kupinovo|Kupinik]], in [[Srem]].
| |
| − | | |
| − | Berislavić was also named the "Ban of [[Jajce]]" in 1511, replacing Baltazar Alapić.<ref name="karbic-2006"/><ref name="ivic-35"/>
| |
| − | | |
| − | He took an oath to secure the southern borders of Hungary and being loyal to his people. He also had a seat at [[Slavonski Brod|Brod]] on the [[Sava]], from where he viewed his cities in Srem and [[Slavonia]], including Jajce Banovina.
| |
| − | | |
| − | Because his duties involved a significant effort as well as financial cost, he repeatedly asked the Hungarian King to remove him from service as Ban of Jajce in 1513, and the King complied on May 25.<ref name="karbic-2006"/> This was the last mention of him alive, and he is assumed to have died in 1514, because his wife despot Jelena is mentioned as the Lord of the Despot's military forces.<ref name="karbic-2006"/><ref name="ivic-35">{{harvnb|Ivić|1914|p=35}}</ref>
| |
| − | | |
| − | <!-- ==Aftermath==
| |
| − | | |
| − | Godine 1521, turska vojska je krenula da osvoji Šabac. Pošto se Kupinik, rezidencija despotice Jelene, nalazio u blizini Šapca, despotica pošalje jednog čoveka Turcima, da javi kako će se pokoriti sultanu. Sultan pristane da joj poštedi zemlju. Radi tačnijeg sporazuma, pošalje sultan u Kupinik jednog tumača, ali se despotica, međutim, predomisli, pa pokupi svoje stvari i pobegne iz Kupinika u Ugarsku, a tumača pošalje kao roba ugarskom kralju.
| |
| − | | |
| − | Kad sultan sazna za ovo, naloži Bali-begu da zauzme Kupinik, a Mustafa paši da zauzme ostale gradove u Sremu. Posle zauzimanja Šapca, krenuo je sultan na Zemun i Beograd, a usput je svratio u Kupinik, da razgleda napuštene despotske dvorove. Bali-beg je u toku septembra 1521. razorio i spalio mnoga mesta u Sremu, kao Slankamen, Karlovce, Petrovaradin, Kamenicu, Čerević i Mitrovicu. Narod se u strahu spasavao bekstvom preko Dunava ispred turskih četa. Despotica Jelena se sklonila na slavonske posede familije Berislava.
| |
| − | | |
| − | Kao srpskog despota nasledio ga je sin Stevan Berislavić. -->
| |
| − | | |
| − | {{s-start}}
| |
| − | {{s-reg|}}
| |
| − | {{s-break}}
| |
| − | {{s-vac|last=[[Jovan Branković]]}}
| |
| − | {{s-ttl|title=Despot of the Kingdom of Serbia|years=1504–1514}}
| |
| − | {{s-aft|after=[[Stefan Berislavić]]}}
| |
| − | {{end}}
| |
| − | | |
| − | ==Przypisy==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Źródła ==
| |
| − | | |
| − | * Ivić, Aleksa (1914). ''Istorija Srba u Ugarskoj od pada Smedereva do seobe pod Čarnojevićem (1495-1690)''. Privrednikova knijižara.
| |
| − | | |
| − | * Božanić, S. 2007, "Srem in the period between 1502 and 1526", Spomenica Istorijskog arhiva Srem, no. 6, str. 72–88.
| |
| − | | |
| − | * Aleksa Ivić: Istorija Srba u Vojvodini. Novi Sad 1929.
| |
| − | | |
| − | * Mitrović, K. 2008, "Povelja despotice Jelene Jakšić manastiru Hilandaru", Stari srpski arhiv, no. 7, str. 195–203.
| |
| − | | |
| − | * [http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/5_2_l.html Rastko e-library], Istorija Srba
| |
| − | | |
| − | * [http://www.pravoslavlje.nl/foto_manastiri_crkve/crkva_sretenjska_krusedol.htm Crkva Sretenjska]
| |
| − | | |
| − | {{Serbian monarchs}}
| |
| − | | |
| − | {{-}}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Berislavic, Ivanis}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Berislavić]]
| |
| − | [[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Władcy Serbii]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1514]] | |
