Délvidék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 21: Linia 21:
  
 
W XVIII i XIX wieku Délvidék odnosił się tylko do [[Bácska|Bácski]] i [[Banat]]u <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/1-1549.html "Délvidék"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. Po rozczłonkowaniu Węgier w 1920 r. znaczenie to zostało jeszcze bardziej zawężone do obszarów dawnego Królestwa Węgier, przyłączonych do nowo utworzonego państwa jugosłowiańskiego <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/1-1549.html "Délvidék"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. W drugiej wojnie światowej terytoria Jugosławii zajęte i przyłączone przez Węgry ([[Bačka]], część [[Baranya]], [[Međimurje]] i [[Prekmurje]]) zostały nazwane „terytoriami południowymi, którewrócił do ojczyzny” , Banat, podzielony między Rumunię a okupowaną przez Niemców Serbię, nie był już uważany za część koncepcji.
 
W XVIII i XIX wieku Délvidék odnosił się tylko do [[Bácska|Bácski]] i [[Banat]]u <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/1-1549.html "Délvidék"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. Po rozczłonkowaniu Węgier w 1920 r. znaczenie to zostało jeszcze bardziej zawężone do obszarów dawnego Królestwa Węgier, przyłączonych do nowo utworzonego państwa jugosłowiańskiego <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/1-1549.html "Délvidék"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. W drugiej wojnie światowej terytoria Jugosławii zajęte i przyłączone przez Węgry ([[Bačka]], część [[Baranya]], [[Međimurje]] i [[Prekmurje]]) zostały nazwane „terytoriami południowymi, którewrócił do ojczyzny” , Banat, podzielony między Rumunię a okupowaną przez Niemców Serbię, nie był już uważany za część koncepcji.
 
<small><small><small><small>By the 18th and 19th centuries, ''Délvidék'' referred only to [[Bácska]] and [[Banat]].<ref name="Délvidék"/> After the 1920 dismemberment of Hungary, the meaning was further narrowed to only those areas of the former Kingdom of Hungary attached to the newly formed [[Kingdom of Serbs, Croats, and Slovenes|Yugoslav state]].<ref name="Délvidék"/> In the [[Second World War]], the [[Hungarian occupation of Yugoslav territories|Yugoslav areas occupied and annexed by Hungary]] ([[Bačka]], part of [[Baranya (region)|Baranja]], [[Međimurje]], and [[Prekmurje]]) were in some Hungarian sources called ''"az anyaországhoz visszatért délvidéki területek"'' ("the southern territories returned to the motherland"). Banat, divided between Romania and German-occupied Serbia was no longer considered part of the concept. </small></small> </small></small>
 
  
 
We współczesnym użyciu Délvidék ma kilka zastosowań. Może odnosić się do imponująco określonego obszaru północnego basenu panońskiego w Serbii, w tym Wojwodiny, regionu Belgradu i równiny Maczwy (Mačva), a także wschodniej Chorwacji ([[Baranya]] i [[Syrmia]] Zachodnia). Czasami ten termin jest używany (szczególnie przez irredentystę) w wąskim znaczeniu Wojwodiny, chociaż w dużej mierze został zastąpiony [[Vajdaság]], węgierską nazwą Wojwodiny <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/5-1110.html "Vajdaság"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. ''Délvidék'' Hungarians" (Południowi Węgrzy) mogą odnosić się do Węgrów z Wojwodiny lub, w szerszym znaczeniu, zarówno do Węgrów z Wojwodiny, jak i Węgrów z Chorwacji.
 
We współczesnym użyciu Délvidék ma kilka zastosowań. Może odnosić się do imponująco określonego obszaru północnego basenu panońskiego w Serbii, w tym Wojwodiny, regionu Belgradu i równiny Maczwy (Mačva), a także wschodniej Chorwacji ([[Baranya]] i [[Syrmia]] Zachodnia). Czasami ten termin jest używany (szczególnie przez irredentystę) w wąskim znaczeniu Wojwodiny, chociaż w dużej mierze został zastąpiony [[Vajdaság]], węgierską nazwą Wojwodiny <ref>''[http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/5-1110.html "Vajdaság"]''. Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).</ref>. ''Délvidék'' Hungarians" (Południowi Węgrzy) mogą odnosić się do Węgrów z Wojwodiny lub, w szerszym znaczeniu, zarówno do Węgrów z Wojwodiny, jak i Węgrów z Chorwacji.
 
<small><small><small><small>In contemporary usage, ''Délvidék'' has several uses. It can refer to the imprecisely defined area of Serbia's northern [[Pannonian Basin]] including Vojvodina, the [[Belgrade]] region, and the [[Mačva]] plain as well as eastern Croatia ([[Baranya (region)|Baranja]] and western [[Syrmia]]). Sometimes the term is used (especially by irredentist) in the narrow sense of Vojvodina, although it has largely been replaced by ''Vajdaság'', the Hungarian name for Vojvodina.<ref name="Vajdaság"/> "''Délvidék'' Hungarians" ''(délvidéki magyarok)'' can refer to [[Hungarians in Vojvodina]] or, in a larger sense, to both the Vojvodina Hungarians and [[Hungarians of Croatia]]. </small></small> </small></small>
 
  
 
== Zobacz także ==
 
== Zobacz także ==

Wersja z 10:17, 15 maj 2020

Plik:Hungary in 1941 with territories annexed in 1938-1941.png
Map of the Kingdom of Hungary in 1941; Délvidék is the green area in the south.

Délvidék (pol. region południowy, także „ziemia południowa” lub „terytoria południowe”) to historyczny termin polityczny odnoszący się do południowej części Królestwa Węgier [1]. W dzisiejszym użyciu często odnosi się do regionu Wojwodiny w Serbii.

W średniowieczu, podobnie jak nazwy Alvidék („niższego lądu”) i Végvidék („pogranicza”), region południowy odnosił się do komitatów węgierskich (Verőce, Pozsega, Szerém, Bács, Torontál, Temes, Keve) i wasalnych banatów (Maczwy, Ózory, , Severinu) poza Dunajem i Sawą. [2]

W XVIII i XIX wieku Délvidék odnosił się tylko do Bácski i Banatu [3]. Po rozczłonkowaniu Węgier w 1920 r. znaczenie to zostało jeszcze bardziej zawężone do obszarów dawnego Królestwa Węgier, przyłączonych do nowo utworzonego państwa jugosłowiańskiego [4]. W drugiej wojnie światowej terytoria Jugosławii zajęte i przyłączone przez Węgry (Bačka, część Baranya, Međimurje i Prekmurje) zostały nazwane „terytoriami południowymi, którewrócił do ojczyzny” , Banat, podzielony między Rumunię a okupowaną przez Niemców Serbię, nie był już uważany za część koncepcji.

We współczesnym użyciu Délvidék ma kilka zastosowań. Może odnosić się do imponująco określonego obszaru północnego basenu panońskiego w Serbii, w tym Wojwodiny, regionu Belgradu i równiny Maczwy (Mačva), a także wschodniej Chorwacji (Baranya i Syrmia Zachodnia). Czasami ten termin jest używany (szczególnie przez irredentystę) w wąskim znaczeniu Wojwodiny, chociaż w dużej mierze został zastąpiony Vajdaság, węgierską nazwą Wojwodiny [5]. Délvidék Hungarians" (Południowi Węgrzy) mogą odnosić się do Węgrów z Wojwodiny lub, w szerszym znaczeniu, zarówno do Węgrów z Wojwodiny, jak i Węgrów z Chorwacji.

Zobacz także

Przypisy

  1. "Délvidék". Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).
  2. "Délvidék". Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).
  3. "Délvidék". Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).
  4. "Délvidék". Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).
  5. "Vajdaság". Magyar Néprajzi Lexikon. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1977–1982. [dostep: 2012-12-25] (po węgiersku).