Soběslav I.: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
'''Sobiesław I''' (cz. Soběslav I) (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w [[Hostinné]]m<ref>[[s:cs:Děje království českého/§. 23.|Děje království českého §. 23. - Soběslav I. Wikizdroje]].</ref>) – książę [[Czechy|Czech]] z dynastii [[Przemyślidzi|Przemyślidów]] od 12 kwietnia 1125 do śmierci.
 +
 +
Sobiesław był najmłodszym synem [[Wratysław II|Wratysława II]] i jego trzeciej żony [[Świętosława Swatawa|Świętosławy/Swatawy]]. Na temat jego młodości nie zachowały się informacje. W 1107 po przejęciu władzy przez [[Świętopełk Przemyślida|Świętopełka]] udał się wraz z obalonym księciem [[Borzywoj II|Borzywojem II]] na emigrację do [[Polska|Polski]]. Dwa lata później, po śmierci Świętopełka poparł Borzywoja II i przyprowadził mu na pomoc polskie wojska dowodzone przez [[Bolesław III Krzywousty|Bolesława Krzywoustego]]. Borzywoj jednak odesłał Polaków do domu. Wkrótce król niemiecki [[Henryk V Salicki|Henryk V]] wezwał do siebie Borzywoja II i rywalizującego z nim [[Władysław I Przemyślida|Władysława I]], by rozstrzygnąć ich spór. Książęta przybyli do Rokycan koło Starego Pilzna. Tam władca Niemiec uwięził Borzywoja umożliwiając Władysławowi I objęcie władzy. Sobiesław wrócił do Polski. We wrześniu 1110 Bolesław Krzywousty najechał na Czechy. W wyprawie wziął udział Sobiesław. W wyniku tej wyprawy Władysław I wydzielił bratu w 1111 [[Žatec]] jako dzielnicę.
 +
 +
18 czerwca 1113 Sobiesław I polecił zamordować palatyna Vacka, który doradzał Władysławowi I by uwięził brata. Sobiesław uciekł do Polski tracąc dzielnicę. W 1114 wraz z polskim wojskiem najechał na [[Kłodzko]]. Dzięki pośrednictwu Krzywoustego w marcu 1115 pojednał się z bratem otrzymując od niego [[Hradec Králové]]. Jeszcze w tym samym miesiącu Władysław I wymienił je na księstwo brneńskie. Około 1120 Sobiesław poślubił [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdę]], córkę węgierskiego księcia [[Almos (książę)|Almosa]]. W 1123 Władysław I pozbawił go księstwa brneńskiego, które przekazał [[Otto II Czarny|Ottonowi II Czarnemu]], który miał zostać jego następcą.
 +
 +
W 1125 pod wpływem matki Świętosławy (Swatawy) i biskupa [[Otton z Bambergu|Ottona z Bambergu]] umierający Władysław I pojednał się z Sobiesławem, co umożliwiło temu drugiemu objęcie władzy. W tej sytuacji Otto II Czarny zbiegł do Niemiec i zwrócił się o pomoc do króla [[Lotar III|Lotara III]]. Wojska niemieckie wkroczyły do Czech. Doszło do [[Bitwa pod Chlumcem|bitwy pod Chlumcem]], w której zwyciężył Sobiesław I, a Otto II Czarny poległ. Sobiesław po bitwie zawarł porozumienie z pokonanym władcą Niemiec i od tej pory był jego sojusznikiem.
 +
 +
W 1130 książę odkrył spisek na swoje życie zawiązany przez biskupa praskiego Menharta (przebywał wówczas w Ziemi Świętej) i księcia [[Brzetysław (zm. po 1130)|Brzetysława]] (syna Brzetysława II). Większość spiskowców została po procesie stracona, książę Brzetysław został oślepiony. Sobiesław usiłował także bezskutecznie usunąć z urzędu biskupa Menharta.
 +
 +
W 1132 Sobiesław I znalazł się w konflikcie z Bolesławem Krzywoustym. Czeski książę popierał króla węgierskiego [[Bela II Ślepy|Belę II Ślepego]]. Jego rywala Borysa wspierał Krzywousty. W latach 1132-1134 Sobiesław dokonał serii niszczycielskich najazdów na [[Śląsk]].
 +
 +
30 maja 1137 zawarł z [[Bolesław III Krzywousty|Krzywoustym]] [[pokój kłodzki|porozumienie]], kończące polsko-czeską wojnę o Śląsk. Śląsk pozostał przy Polsce, [[ziemia kłodzka]], [[Śląsk Opawski]] i Karniowski przy Czechach.
 +
W lutym 1137 ustanowił swojego nieletniego syna [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysława]] księciem ołomunieckim. Planował mu przekazać władzę w Czechach po swojej śmierci. W 1138 poparł nowego władcę Niemiec [[Konrad III Hohenstauf|Konrada III]].
 +
 +
Sobiesław ożenił się z [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdą]], córką węgierskiego księcia Almosa. Z tego małżeństwa pochodzili:
 +
* [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysław]], książę na Ołomuńcu
 +
* [[Maria Przemyślidka|Maria]], od 1138 żona Leopolda IV, margrabiego Austrii,
 +
* [[Sobiesław II Przemyślida|Sobiesław II]], ur. 1128(?), zm. 29 stycznia 1180, książę Czech od 1173,
 +
* [[Oldrzych (1134–1177)|Oldrzych]], ur. 1134, zm. 18 października 1177, książę ołomuniecki,
 +
* [[Wacław II czeski (1137–po 1192)|Wacław II]], ur. 1137, zm. po 1192, książę brneński, ołomuniecki i czeski
 +
 +
{{Tree
 +
|osoba = '''Sobiesław I Przemyślida'''
 +
|matka = [[Świętosława Swatawa]]
 +
|ojciec = [[Wratysław II]]
 +
|matka_matki = [[Dobroniega Maria]]
 +
|ojciec_matki = [[Kazimierz I Odnowiciel]]
 +
|matka_ojca = [[Judyta ze Schweinfurtu]]
 +
|ojciec_ojca = [[Brzetysław I]]
 +
}}
 +
== Przypisy ==
 +
{{invoke}}
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
 +
* [[Vratislav Vaníček|Vaníček V.]], ''Soběslav I. Přemyslovci v kontextu evropských dějin 1092-1140'', Praha-Litomyšl 2007.
 +
 +
|
 
{{Władca infobox
 
{{Władca infobox
 
  |władca            = Sobiesław I
 
  |władca            = Sobiesław I
Linia 52: Linia 91:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
'''Sobiesław I''' (cz. Soběslav I) (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w [[Hostinné]]m<ref>[[s:cs:Děje království českého/§. 23.|Děje království českého §. 23. - Soběslav I. Wikizdroje]].</ref>) – książę [[Czechy|Czech]] z dynastii [[Przemyślidzi|Przemyślidów]] od 12 kwietnia 1125 do śmierci.
+
|}
 
 
Sobiesław był najmłodszym synem [[Wratysław II|Wratysława II]] i jego trzeciej żony [[Świętosława Swatawa|Świętosławy/Swatawy]]. Na temat jego młodości nie zachowały się informacje. W 1107 po przejęciu władzy przez [[Świętopełk Przemyślida|Świętopełka]] udał się wraz z obalonym księciem [[Borzywoj II|Borzywojem II]] na emigrację do [[Polska|Polski]]. Dwa lata później, po śmierci Świętopełka poparł Borzywoja II i przyprowadził mu na pomoc polskie wojska dowodzone przez [[Bolesław III Krzywousty|Bolesława Krzywoustego]]. Borzywoj jednak odesłał Polaków do domu. Wkrótce król niemiecki [[Henryk V Salicki|Henryk V]] wezwał do siebie Borzywoja II i rywalizującego z nim [[Władysław I Przemyślida|Władysława I]], by rozstrzygnąć ich spór. Książęta przybyli do Rokycan koło Starego Pilzna. Tam władca Niemiec uwięził Borzywoja umożliwiając Władysławowi I objęcie władzy. Sobiesław wrócił do Polski. We wrześniu 1110 Bolesław Krzywousty najechał na Czechy. W wyprawie wziął udział Sobiesław. W wyniku tej wyprawy Władysław I wydzielił bratu w 1111 [[Žatec]] jako dzielnicę.
 
 
 
18 czerwca 1113 Sobiesław I polecił zamordować palatyna Vacka, który doradzał Władysławowi I by uwięził brata. Sobiesław uciekł do Polski tracąc dzielnicę. W 1114 wraz z polskim wojskiem najechał na [[Kłodzko]]. Dzięki pośrednictwu Krzywoustego w marcu 1115 pojednał się z bratem otrzymując od niego [[Hradec Králové]]. Jeszcze w tym samym miesiącu Władysław I wymienił je na księstwo brneńskie. Około 1120 Sobiesław poślubił [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdę]], córkę węgierskiego księcia [[Almos (książę)|Almosa]]. W 1123 Władysław I pozbawił go księstwa brneńskiego, które przekazał [[Otto II Czarny|Ottonowi II Czarnemu]], który miał zostać jego następcą.
 
 
 
W 1125 pod wpływem matki Świętosławy (Swatawy) i biskupa [[Otton z Bambergu|Ottona z Bambergu]] umierający Władysław I pojednał się z Sobiesławem, co umożliwiło temu drugiemu objęcie władzy. W tej sytuacji Otto II Czarny zbiegł do Niemiec i zwrócił się o pomoc do króla [[Lotar III|Lotara III]]. Wojska niemieckie wkroczyły do Czech. Doszło do [[Bitwa pod Chlumcem|bitwy pod Chlumcem]], w której zwyciężył Sobiesław I, a Otto II Czarny poległ. Sobiesław po bitwie zawarł porozumienie z pokonanym władcą Niemiec i od tej pory był jego sojusznikiem.
 
 
 
W 1130 książę odkrył spisek na swoje życie zawiązany przez biskupa praskiego Menharta (przebywał wówczas w Ziemi Świętej) i księcia [[Brzetysław (zm. po 1130)|Brzetysława]] (syna Brzetysława II). Większość spiskowców została po procesie stracona, książę Brzetysław został oślepiony. Sobiesław usiłował także bezskutecznie usunąć z urzędu biskupa Menharta.
 
 
 
W 1132 Sobiesław I znalazł się w konflikcie z Bolesławem Krzywoustym. Czeski książę popierał króla węgierskiego [[Bela II Ślepy|Belę II Ślepego]]. Jego rywala Borysa wspierał Krzywousty. W latach 1132-1134 Sobiesław dokonał serii niszczycielskich najazdów na [[Śląsk]].
 
 
 
30 maja 1137 zawarł z [[Bolesław III Krzywousty|Krzywoustym]] [[pokój kłodzki|porozumienie]], kończące polsko-czeską wojnę o Śląsk. Śląsk pozostał przy Polsce, [[ziemia kłodzka]], [[Śląsk Opawski]] i Karniowski przy Czechach.
 
W lutym 1137 ustanowił swojego nieletniego syna [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysława]] księciem ołomunieckim. Planował mu przekazać władzę w Czechach po swojej śmierci. W 1138 poparł nowego władcę Niemiec [[Konrad III Hohenstauf|Konrada III]].
 
 
 
Sobiesław ożenił się z [[Adelajda węgierska (zm. 1140)|Adelajdą]], córką węgierskiego księcia Almosa. Z tego małżeństwa pochodzili:
 
* [[Władysław (syn Sobiesława I)|Władysław]], książę na Ołomuńcu
 
* [[Maria Przemyślidka|Maria]], od 1138 żona Leopolda IV, margrabiego Austrii,
 
* [[Sobiesław II Przemyślida|Sobiesław II]], ur. 1128(?), zm. 29 stycznia 1180, książę Czech od 1173,
 
* [[Oldrzych (1134–1177)|Oldrzych]], ur. 1134, zm. 18 października 1177, książę ołomuniecki,
 
* [[Wacław II czeski (1137–po 1192)|Wacław II]], ur. 1137, zm. po 1192, książę brneński, ołomuniecki i czeski
 
 
 
{{Tree
 
|osoba = '''Sobiesław I Przemyślida'''
 
|matka = [[Świętosława Swatawa]]
 
|ojciec = [[Wratysław II]]
 
|matka_matki = [[Dobroniega Maria]]
 
|ojciec_matki = [[Kazimierz I Odnowiciel]]
 
|matka_ojca = [[Judyta ze Schweinfurtu]]
 
|ojciec_ojca = [[Brzetysław I]]
 
}}
 
== Przypisy ==
 
{{invoke}}
 
 
 
== Bibliografia ==
 
{{Commonscat|Sobeslaus I, Duke of Bohemia}}
 
* [[Vratislav Vaníček|Vaníček V.]], ''Soběslav I. Přemyslovci v kontextu evropských dějin 1092-1140'', Praha-Litomyšl 2007.
 
  
 
{{SORTUJ:Przemyślidzi, Sobeslav}}
 
{{SORTUJ:Przemyślidzi, Sobeslav}}
Linia 94: Linia 97:
 
[[Kategoria:Władcy Czech]]
 
[[Kategoria:Władcy Czech]]
 
[[Kategoria:Przemyślidzi]]
 
[[Kategoria:Przemyślidzi]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1140]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1140]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XII wieku]]

Wersja z 16:41, 22 maj 2020

Sobiesław I (cz. Soběslav I) (ur. 1086-1087, zm. 14 lutego 1140 w Hostinném[1]) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 12 kwietnia 1125 do śmierci.

Sobiesław był najmłodszym synem Wratysława II i jego trzeciej żony Świętosławy/Swatawy. Na temat jego młodości nie zachowały się informacje. W 1107 po przejęciu władzy przez Świętopełka udał się wraz z obalonym księciem Borzywojem II na emigrację do Polski. Dwa lata później, po śmierci Świętopełka poparł Borzywoja II i przyprowadził mu na pomoc polskie wojska dowodzone przez Bolesława Krzywoustego. Borzywoj jednak odesłał Polaków do domu. Wkrótce król niemiecki Henryk V wezwał do siebie Borzywoja II i rywalizującego z nim Władysława I, by rozstrzygnąć ich spór. Książęta przybyli do Rokycan koło Starego Pilzna. Tam władca Niemiec uwięził Borzywoja umożliwiając Władysławowi I objęcie władzy. Sobiesław wrócił do Polski. We wrześniu 1110 Bolesław Krzywousty najechał na Czechy. W wyprawie wziął udział Sobiesław. W wyniku tej wyprawy Władysław I wydzielił bratu w 1111 Žatec jako dzielnicę.

18 czerwca 1113 Sobiesław I polecił zamordować palatyna Vacka, który doradzał Władysławowi I by uwięził brata. Sobiesław uciekł do Polski tracąc dzielnicę. W 1114 wraz z polskim wojskiem najechał na Kłodzko. Dzięki pośrednictwu Krzywoustego w marcu 1115 pojednał się z bratem otrzymując od niego Hradec Králové. Jeszcze w tym samym miesiącu Władysław I wymienił je na księstwo brneńskie. Około 1120 Sobiesław poślubił Adelajdę, córkę węgierskiego księcia Almosa. W 1123 Władysław I pozbawił go księstwa brneńskiego, które przekazał Ottonowi II Czarnemu, który miał zostać jego następcą.

W 1125 pod wpływem matki Świętosławy (Swatawy) i biskupa Ottona z Bambergu umierający Władysław I pojednał się z Sobiesławem, co umożliwiło temu drugiemu objęcie władzy. W tej sytuacji Otto II Czarny zbiegł do Niemiec i zwrócił się o pomoc do króla Lotara III. Wojska niemieckie wkroczyły do Czech. Doszło do bitwy pod Chlumcem, w której zwyciężył Sobiesław I, a Otto II Czarny poległ. Sobiesław po bitwie zawarł porozumienie z pokonanym władcą Niemiec i od tej pory był jego sojusznikiem.

W 1130 książę odkrył spisek na swoje życie zawiązany przez biskupa praskiego Menharta (przebywał wówczas w Ziemi Świętej) i księcia Brzetysława (syna Brzetysława II). Większość spiskowców została po procesie stracona, książę Brzetysław został oślepiony. Sobiesław usiłował także bezskutecznie usunąć z urzędu biskupa Menharta.

W 1132 Sobiesław I znalazł się w konflikcie z Bolesławem Krzywoustym. Czeski książę popierał króla węgierskiego Belę II Ślepego. Jego rywala Borysa wspierał Krzywousty. W latach 1132-1134 Sobiesław dokonał serii niszczycielskich najazdów na Śląsk.

30 maja 1137 zawarł z Krzywoustym porozumienie, kończące polsko-czeską wojnę o Śląsk. Śląsk pozostał przy Polsce, ziemia kłodzka, Śląsk Opawski i Karniowski przy Czechach. W lutym 1137 ustanowił swojego nieletniego syna Władysława księciem ołomunieckim. Planował mu przekazać władzę w Czechach po swojej śmierci. W 1138 poparł nowego władcę Niemiec Konrada III.

Sobiesław ożenił się z Adelajdą, córką węgierskiego księcia Almosa. Z tego małżeństwa pochodzili:

  • Władysław, książę na Ołomuńcu
  • Maria, od 1138 żona Leopolda IV, margrabiego Austrii,
  • Sobiesław II, ur. 1128(?), zm. 29 stycznia 1180, książę Czech od 1173,
  • Oldrzych, ur. 1134, zm. 18 października 1177, książę ołomuniecki,
  • Wacław II, ur. 1137, zm. po 1192, książę brneński, ołomuniecki i czeski
4. Brzetysław I      
    2. Wratysław II
5. Judyta ze Schweinfurtu        
      1. Sobiesław I Przemyślida
6. Kazimierz I Odnowiciel    
    3. Świętosława Swatawa    
7. Dobroniega Maria      
 

Przypisy

Szablon:Invoke

Bibliografia

  • Vaníček V., Soběslav I. Přemyslovci v kontextu evropských dějin 1092-1140, Praha-Litomyšl 2007.

Sobiesław I

Plik:Sobiesław I.jpg
Książę Czech
Okres od 12 kwietnia 1125
do 14 lutego 1140
Poprzednik Władysław I
Następca Władysław II
Dane biograficzne
Dynastia Przemyślidzi
Państwo {{{państwo}}}
Śmierć 14 lutego 1140
Ojciec Wratysław II
Matka Świętosława Swatawa
Żona Adelajda węgierska
Dzieci Władysław
Maria
Sobiesław II
Oldrzych
Wacław