Albrecht II. (HRR): Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Albrecht_II_Habsburg | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Albrecht_II_Habsburg | ||
| Linia 14: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Albert II Habsburg | + | '''Albrecht II.''' (pol. ''Albert II Habsburg'' (Austriacki), węg. ''Albert'', chor. ''Albert II. Habsburgovac'', cz. ''Albrecht II. Habsburský'', słow. ''Albrecht II.'') (* 16 sierpnia [[1397]]<ref>''[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/12739/Albert-II Albert II | Holy Roman emperor | Britannica.com, www.britannica.com]'' [dostęp 2017-11-21] (po angielsku).</ref>; † [[Neszmély]] ([[Węgry]]), 27 października [[1439]]) – [[władcy Austrii|książę Austrii]] od [[1404]] (jako '''Albrecht V'''), [[Władcy Moraw|margrabia Moraw]] od [[1423]], [[władcy Niemiec|król Niemiec]], [[władcy Czech|Czech]] (jako '''Albrecht I'''), [[władcy Węgier|Węgier i Chorwacji]] oraz książę [[Luksemburg]]a. |
Syn [[Albrecht IV Habsburg|Albrechta IV Habsburga]] i [[Joanna Zofia Bawarska|Joanny Zofii Bawarskiej]] z rodu [[Wittelsbachowie|Wittelsbachów]]. Ojciec [[Władysław Pogrobowiec|Władysława Pogrobowca]], który odziedziczył po nim tron czeski oraz "matki królów", [[Elżbieta Rakuszanka|Elżbiety Rakuszanki]], żony króla polskiego [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierza Jagiellończyka]]. | Syn [[Albrecht IV Habsburg|Albrechta IV Habsburga]] i [[Joanna Zofia Bawarska|Joanny Zofii Bawarskiej]] z rodu [[Wittelsbachowie|Wittelsbachów]]. Ojciec [[Władysław Pogrobowiec|Władysława Pogrobowca]], który odziedziczył po nim tron czeski oraz "matki królów", [[Elżbieta Rakuszanka|Elżbiety Rakuszanki]], żony króla polskiego [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierza Jagiellończyka]]. | ||
| Linia 51: | Linia 52: | ||
| | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
| − | |władca = Albrecht II<br>Albert | + | |władca = Albrecht II. (niem.)<br>[[Albert]] (węg.)<br>Albert II. Habsburgovac (chor.)<br>Albrecht II. Habsburský (cz.)<br>Albrecht II. (słow.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = z łaski Bożej król Rzymian, Czech, Węgier, Chorwacji, Dalmacji, książę Austrii, Styrii, Karyntii, Luksemburga, margrabia Moraw, etc. | |tytulatura = z łaski Bożej król Rzymian, Czech, Węgier, Chorwacji, Dalmacji, książę Austrii, Styrii, Karyntii, Luksemburga, margrabia Moraw, etc. | ||
| Linia 110: | Linia 111: | ||
[[Kategoria:Habsburgowie]] | [[Kategoria:Habsburgowie]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Dynasta]] |
| − | |||
[[Kategoria:Władcy Austrii]] | [[Kategoria:Władcy Austrii]] | ||
[[Kategoria:Władcy Czech]] | [[Kategoria:Władcy Czech]] | ||
| Linia 121: | Linia 121: | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1439]] | [[Kategoria:Zmarli w 1439]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | ||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 13:28, 30 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Albrecht II. (pol. Albert II Habsburg (Austriacki), węg. Albert, chor. Albert II. Habsburgovac, cz. Albrecht II. Habsburský, słow. Albrecht II.) (* 16 sierpnia 1397[1]; † Neszmély (Węgry), 27 października 1439) – książę Austrii od 1404 (jako Albrecht V), margrabia Moraw od 1423, król Niemiec, Czech (jako Albrecht I), Węgier i Chorwacji oraz książę Luksemburga. Syn Albrechta IV Habsburga i Joanny Zofii Bawarskiej z rodu Wittelsbachów. Ojciec Władysława Pogrobowca, który odziedziczył po nim tron czeski oraz "matki królów", Elżbiety Rakuszanki, żony króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka. Spis treściDziedzic Habsburgów i LuksemburgówBył dzieckiem w chwili śmierci ojca, toteż władzę w Austrii objął dopiero w 1411 Ojciec Albrechta II, w przeciwieństwie do swoich kuzynów ze styryjskiej linii Habsburgów (np.: Ernesta Żelaznego) był sojusznikiem cesarza rzymskiego oraz króla Czech i Węgier Zygmunta Luksemburskiego. Sam Albrecht II walczył po stronie Zygmunta przeciw husytom, w 1431 brał udział w bitwie pod Domažlicami. Wysiłki te opłaciły się i w 1421 Albrecht poślubił Elżbietę, jedyną córkę cesarza, stając się tym samym dziedzicem swojego teścia. Zygmunt zresztą gorąco popierał Albrechta jako swojego następcę, któremu powierzył w 1423 Morawy. 18 grudnia 1437 został wybrany przez szlachtę węgierską, a 1 stycznia 1438 koronowany na króla Węgier, 18 marca został przez elektorów jednogłośnie wybrany królem Niemiec. Węgrom obiecał, że zerwie z reformatorską polityką Zygmunta, a decyzje w sprawie obsady urzędów i rozporządzania majątkiem królewskim będzie konsultował z Radą Królewską. Przodkowie
Wojna z Jagiellonami o CzechyZ większą opozycją Albrecht spotkał się w Czechach, chociaż już w 1437 stany czeskie pod wodzą magnata Oldřichem z Rožemberka wybrały go na króla. Husyci kierowani przez arcybiskupa Jana z Rokycan, w kwietniu 1438 przeprowadzili konkurencyjną elekcję w Kutnej Horze i wybrali Kazimierza Jagiellończyka, brata króla Polski Władysława III. Albrecht miał jednak przewagę militarną, cieszył się też poparciem papieża Eugeniusza IV i władców niemieckich. Przy użyciu wojsk węgierskich i niemieckich udało mu się opanować większość ziem czeskich, zająć Pragę i 29 czerwca tegoż roku koronować na króla. Polacy zdobyli kilka miast, jednak musieli wycofać się pod naporem przeważających sił Habsburga i zamknąć się w husyckiej twierdzy Tabor. Proponowali małżeństwo Kazimierza z córką Albrechta, ten jednak odrzucił ofertę (ostatecznie do tego małżeństwa doszło, już po śmierci króla) i w listopadzie pokonał husyckie i polskie siły w bitwie pod Żelenicami. Rządy w Niemczech i na WęgrzechPlik:Albert II of Germany Habsburg.jpg Albrecht II Zajęty walkami w Czechach, Albrecht II nigdy nie pojawił się osobiście w Niemczech (nie licząc Austrii, będącej wtedy częścią Świętego Cesarstwa (I Rzeszy), jednak nie pozostawał bierny wobec spraw wewnętrznych tego państwa. Rządził za pomocą swoich posłów. Na sejmie Rzeszy w Norymberdze (1438) wysłannicy króla przeprowadzili ważne regulacje ustanawiające sędziów rozsądzających spory pomiędzy 280 organizmami prawno-politycznymi (państwami i państewkami) z których składała się wówczas Rzesza. Pozwoliło to rozpocząć ograniczanie feudalnej anarchii w Niemczech. Temu celowi służył również dokonany podział Niemiec na okręgi administracyjne. Na Węgrzech rządy sprawowała żona Albrechta Elżbieta, która opierała się na możnych, głównie rodzinie Cillich (z której pochodziła jej matka) i Władysławie Gara. Podburzyło to nastroje średniej szlachty, wobec czego Albrecht II był zmuszony wrócić w maju 1439 na Węgry i zwołać do Budy sejm, na którym potwierdził dotychczasowe przywileje szlacheckie oraz zwolnił rycerstwo węgierskie z obowiązku uczestnictwa w wyprawach wojennych poza granicami kraju. Dzięki temu szlachta nie musiała brać udziału w dynastycznych wojnach króla, nie związanych ze sprawami samego królestwa. Tymczasem sułtan turecki Murad II ruszył na Węgry i zdobył Smederevo, potem zaś opanował większość terytorium Serbii. Podczas wojny z Turkami Albrecht zmarł na czerwonkę, której epidemia szerzyła się w jego armii. Pochowany został w Székesfehérvár. Nie zdążył koronować się na cesarza, co prawdopodobnie mógłby uczynić mając silne poparcie papieża i niemieckich książąt. Po jego śmierci jego syn, Władysław, objął władzę w Czechach. W Niemczech wybrano jego kuzyna, Fryderyka z linii styryjskiej Habsburgów, tron węgierski przypadł Jagiellonom. Albrecht II był trzecim władcą Niemiec z dynastii Habsburgów. Po nim tron królów Niemiec i cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego aż do jego rozwiązania w 1806 obejmowali już prawie wyłącznie Habsburgowie. Pełna tytulaturaAlbrecht, z łaski Bożej król rzymski, po wieki pomnożyciel Cesarstwa, król Węgier, Dalmacji, Chorwacji, etc. wybrany król Czech, książę Austrii, Styrii, Karyntii i Karnioli, margrabia Moraw i hrabia Tyrolu, etc. Przypisy
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||