Powstanie Dozsy: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
+
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_Dozsy
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_Dozsy
Linia 16: Linia 16:
  
 
[[Plik:HUF 20 1975 obverse.jpg|thumb|240px|Portret przywódcy chłopskiego Györgya Dózsa umieszczony na banknocie o nominale 20 forintów]]
 
[[Plik:HUF 20 1975 obverse.jpg|thumb|240px|Portret przywódcy chłopskiego Györgya Dózsa umieszczony na banknocie o nominale 20 forintów]]
'''Powstanie Dozsy''' – powstanie chłopskie na Węgrzech w 1514 r. dowodzone przez [[György Dózsa|Györgya Dózsa]].
+
'''Powstanie Dozsy''' – powstanie chłopskie na Węgrzech w [[1514]] r. dowodzone przez [[György Dózsa|Györgya Dózsa]].
  
Do wojny chłopskiej na Węgrzech zwanej powstaniem Dozsy doszło w 1514 r. Armia chłopska w sile około 100 tysięcy ludzi pod wodzą Györgya Dózsy, przygotowana do krucjaty przeciw Turkom ogłoszonej przez papieża [[Leon X|Leona X]], miała zostać rozwiązana, ponieważ szlachta w obawie przed uzbrojonymi chłopami, wymogła u prymasa Węgier [[Tamás Bakócz|Tamasa Bakoczego]] odwołanie krucjaty i rozwiązanie chłopskiej armii. Chłopi jednak nie podporządkowali się tej decyzji i wystąpili przeciw wyzyskującej ich szlachcie. Pustoszyli kraj, palili zamki, zabijając panów i ich rodziny. Do rozstrzygającej bitwy między armią chłopską a wojskami [[Jan Zápolya|Jana Zapolyi]], późniejszego króla Węgier, doszło pod [[Timișoara|Temeszwarem]]. Po przegranej bitwie chłopi zostali surowo ukarani, a dodatkowo zwiększono im podatki oraz wymiar [[Pańszczyzna|pańszczyzny]]. Przywódcę chłopskiego powstania Györgya Dózsę ujęto, a następnie spalono na stosie. Stracono również wielu chłopów<ref>George Kohn ''Encyklopedia wojen'', Warszawa 1998, s.144,145.</ref>.
+
Do wojny chłopskiej na Węgrzech zwanej powstaniem Dozsy doszło w [[1514]] r. Armia chłopska w sile około 100 tysięcy ludzi pod wodzą Györgya Dózsy, przygotowana do krucjaty przeciw Turkom ogłoszonej przez papieża [[Leon X|Leona X]], miała zostać rozwiązana, ponieważ szlachta w obawie przed uzbrojonymi chłopami, wymogła u prymasa Węgier [[Tamás Bakócz|Tamasa Bakoczego]] odwołanie krucjaty i rozwiązanie chłopskiej armii. Chłopi jednak nie podporządkowali się tej decyzji i wystąpili przeciw wyzyskującej ich szlachcie. Pustoszyli kraj, palili zamki, zabijając panów i ich rodziny. Do rozstrzygającej bitwy między armią chłopską a wojskami [[Jan Zápolya|Jana Zapolyi]], późniejszego króla Węgier, doszło pod [[Timișoara|Temeszwarem]]. Po przegranej bitwie chłopi zostali surowo ukarani, a dodatkowo zwiększono im podatki oraz wymiar [[Pańszczyzna|pańszczyzny]]. Przywódcę chłopskiego powstania Györgya Dózsę ujęto, a następnie spalono na stosie. Stracono również wielu chłopów<ref>George Kohn ''Encyklopedia wojen'', Warszawa 1998, s.144,145.</ref>.
  
 
Było to pierwsze powstanie [[Kurucowie|kuruców]], kolejne to [[powstanie Thökölyego]] i [[powstanie Rakoczego]]<ref name="ReferenceA">Praca zbiorowa ''Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń. '', Warszawa 1990, s.157.</ref><ref>[http://kacwin.com/nowe/naspiszu/2009_4/?rok=2009&nr=4&wydanie=73&strona=31 Kuruc najpierw był krzyżowcem]</ref>.
 
Było to pierwsze powstanie [[Kurucowie|kuruców]], kolejne to [[powstanie Thökölyego]] i [[powstanie Rakoczego]]<ref name="ReferenceA">Praca zbiorowa ''Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń. '', Warszawa 1990, s.157.</ref><ref>[http://kacwin.com/nowe/naspiszu/2009_4/?rok=2009&nr=4&wydanie=73&strona=31 Kuruc najpierw był krzyżowcem]</ref>.
Linia 30: Linia 30:
 
|
 
|
 
{{Wojna infobox
 
{{Wojna infobox
  |nazwa        = Powstanie Dozsy 1514, Wojna chłopska na Węgrzech
+
  |nazwa        = Powstanie Dozsy 1514
 
  |epoka        = nowożytność
 
  |epoka        = nowożytność
  |konflikt    =  
+
  |konflikt    = Wojna chłopska na Węgrzech
 
  |grafika      =  
 
  |grafika      =  
 
  |opis grafiki =  
 
  |opis grafiki =  
  |czas        = 1514
+
  |czas        = [[1514]]
 
  |miejsce      = Węgry
 
  |miejsce      = Węgry
 
  |terytorium  = [[Węgry]]
 
  |terytorium  = [[Węgry]]
Linia 62: Linia 62:
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
 
  
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Powstania antyfeudalne]]
 
[[Kategoria:Powstania antyfeudalne]]
 
[[Kategoria:Powstania chłopskie]]
 
[[Kategoria:Powstania chłopskie]]
[[Kategoria:Wydarzenia 1514]]
 
 
[[Kategoria:Importowane]]
 

Aktualna wersja na dzień 16:58, 30 maj 2020

Plik:HUF 20 1975 obverse.jpg
Portret przywódcy chłopskiego Györgya Dózsa umieszczony na banknocie o nominale 20 forintów

Powstanie Dozsy – powstanie chłopskie na Węgrzech w 1514 r. dowodzone przez Györgya Dózsa.

Do wojny chłopskiej na Węgrzech zwanej powstaniem Dozsy doszło w 1514 r. Armia chłopska w sile około 100 tysięcy ludzi pod wodzą Györgya Dózsy, przygotowana do krucjaty przeciw Turkom ogłoszonej przez papieża Leona X, miała zostać rozwiązana, ponieważ szlachta w obawie przed uzbrojonymi chłopami, wymogła u prymasa Węgier Tamasa Bakoczego odwołanie krucjaty i rozwiązanie chłopskiej armii. Chłopi jednak nie podporządkowali się tej decyzji i wystąpili przeciw wyzyskującej ich szlachcie. Pustoszyli kraj, palili zamki, zabijając panów i ich rodziny. Do rozstrzygającej bitwy między armią chłopską a wojskami Jana Zapolyi, późniejszego króla Węgier, doszło pod Temeszwarem. Po przegranej bitwie chłopi zostali surowo ukarani, a dodatkowo zwiększono im podatki oraz wymiar pańszczyzny. Przywódcę chłopskiego powstania Györgya Dózsę ujęto, a następnie spalono na stosie. Stracono również wielu chłopów[1].

Było to pierwsze powstanie kuruców, kolejne to powstanie Thökölyego i powstanie Rakoczego[2][3].

Upamiętnienie

W miejscu egzekucji Györgya Dozsy stoi figura Maryi Dziewicy, autorstwa rzeźbiarza Györgya Kissa. Imieniem przywódcy powstania chłopskiego w Budapeszcie nazwano plac, ulicę i stację metra. Natomiast ulice jego imienia znajdują się w wielu większych miastach Siedmiogrodu.

Bibliografia

  • George Kohn: Encyklopedia wojen. Warszawa: Wydawnictwo al fine, 1998.

Powstanie Dozsy 1514

Wojna chłopska na Węgrzech
Czas 1514
Miejsce Węgry
Terytorium Węgry
Wynik Zwycięstwo sił feudalnych
Strony konfliktu
powstańcy chłopscy siły feudalne
Dowódcy
György Dózsa Jan Zápolya
Siły
100 000 ludzi nieznane
Straty
60 000 ludzi[2] nieznane

Przypisy

  1. George Kohn Encyklopedia wojen, Warszawa 1998, s.144,145.
  2. 2,0 2,1 Praca zbiorowa Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń. , Warszawa 1990, s.157.
  3. Kuruc najpierw był krzyżowcem