|
|
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1]] | + | #PATRZ [[Гаврил Радомир]] |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriel_Radomir
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gabriel_Radomir&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Gabriel Radomir''' ([[język bułgarski|bułg.]]: Гаврил Радомир, ''Gawrił Radomir'', weg. ''Gavril Radomir''), w źródłach greckich '''Gabriel Roman''' (Γαβριὴλ ὀ καἰ Ρωμανός, ''Gabriel ho kai Romanos'') − [[car]] [[Historia Bułgarii (681–1018)|Bułgarii]] w latach 1014−1015. Syn [[Samuel Komitopul|Samuela Komitopula]].
| |
| − | | |
| − | Brał udział w walkach ojca z [[Cesarstwo Bizantyńskie|cesarzem bizantyńskim]] [[Bazyli II Bułgarobójca|Bazylim II]]. Po klęsce Bułgarów pod Bełasicą w sierpniu 1014 roku i śmierci ojca niespełna dwa miesiące później, został przy poparciu dowódców obrany carem, wbrew wynikającym z prawa starszeństwa roszczeniom swego kuzyna [[Iwan Władysław|Iwana Władysława]]. Wiosną następnego roku udało mu się przejściowo opanować [[Edesa|Wodenę]], cesarz jednak szybko ją odzyskał i zaatakował broniącą dostępu do stolicy państwa [[Ochryda|Ochrydy]] twierdzę Moglenę. Gabriel Radomir próbował odwrócić uwagę wojsk bizantyńskich organizując wyprawę pod [[Konstantynopol]], nie był jednak w stanie przeszkodzić upadkowi twierdzy. Po zdobyciu przez Bizantyńczyków Mogleny, w sierpniu 1015 roku, został zamordowany podczas polowania w lasach w pobliżu miasteczka Petrisk przez Iwana Władysława.
| |
| − | | |
| − | == Następca tronu ==
| |
| − | Gabriel Radomir był jedynym synem Samuela Komitopula i jego żony [[Agata Chryzelia|Agaty]]. Pierwsza wzmianka o Gabrielu Radomirze wiąże się z ostateczną rozgrywką o władzę w państwie pomiędzy ojcem Gabriela Samuelem a jego stryjem [[Aaron Komitopul|Aaronem]]. Szukający poparcia przeciw bratu w [[cesarstwo Bizantyńskie|Bizancjum]], Aaron został przez Samuela oskarżony o zdradę i na jego rozkaz zamordowany wraz z rodziną na zamku w Razmetanicy. Gabriel wstawił się wówczas lub ukrył syna Aarona [[Iwan Władysław|Iwana Władysława]] i w ten sposób ocalił swego kuzyna<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Wasilewski |imię=T. |autor link=Tadeusz Wasilewski |tytuł= Historia Bułgarii |strony=71}} {{Cytuj książkę |nazwisko= Stawowy-Kawka |imię=I. | autor link =Irena Stawowy-Kawka |tytuł= Historia Macedonii |strony=60}} Informacja ta niewiele mówi o ewentualnym wieku Gabriela Radomira, o ile bowiem [[Wasił Gjuzelew|W. Giuzelew]] umieszcza wydarzenie około 976 roku (Bułgaria, s. 55), to [[Wincenty Swoboda|W. Swoboda]] uważa, że rozprawa pomiędzy Samuelem i Aaronem nastąpiła dopiero w 986 roku (Mały słownik, s. 179), a S. Runciman jest skłonny przenieść je w czasie o dalsze dziesięć lat (Bulgarian Empire, s. 230-231)</ref>.<br />
| |
| − | W 996 roku Gabriel Radomir wziął udział w wyprawie ojca na południe Grecji, która dotarła, aż na [[Peloponez]]. W drodze powrotnej nad rzeką Spercheios w pobliżu [[Termopile|Termopil]] Bułgarzy zostali zaskoczeni przez armię bizantyńską Nicefora Uranosa. 12 000 żołnierzy bułgarskich zostało wziętych do niewoli. Samuel i Gabriel Radomir, ranni wraz z garstką towarzyszy ratowali się ucieczką. Bezdrożami Epiru z trudem przedostali się na dwór w [[Prespa|Prespie]]<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Zakrzewski |imię=K. |autor link=Kazimierz Zakrzewski (historyk) |tytuł= Historia Bizancjum | strony=225}}</ref>.
| |
| − | [[Plik:Byzantine army under the leadership of Nikephoros Uranos putting the Bulgarians to flight from the Chronicle of John Skylitzes.jpg|300px|thumb|left|Klęska Bułgarów nad rzeką Spercheios.]]
| |
| − | | |
| − | Po klęsce nad Spercheiosem powstrzymany na wschodzie i południu, Samuel zaatakował i podporządkował sobie księstwa serbskie na zachodzie. Wmieszał się też w walki o następstwo tronu na Węgrzech po śmierci księcia Gezy (997). W wyniku działań wojennych przyłączył do swego państwa rejon [[Sremska Mitrovica|Sirmium]]. Wojna została zakończona podpisaniem układu pokojowego przypieczętowanego ślubem siostry nowego władcy węgierskiego [[Stefan I Święty|Stefana I]] z synem Samuela Gabrielem Radomirem. Z małżeństwa tego urodził się syn [[Piotr Delian]]<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Wasilewski |imię=T. |autor link=Tadeusz Wasilewski |tytuł= Historia Bułgarii |strony=69, 290}}</ref>. Małżeństwo Gabriela i nieznanej z imienia siostry Stefana I nie trwało długo. Wkrótce zainteresowania Gabriela skierowały się ku przebywającej na dworze prespańskim młodej niewolnicy Irenie. Wedle zapisów kronikarzy greckich była ona niezwykle piękną kobietą. Gabriel Radomir wkrótce odprawił swą węgierską żonę poślubiając Irenę. Ojciec, Samuel, zatwierdził nowe małżeństwo syna<ref name="Runc233">{{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=233-234}}</ref>. W 1002 roku, kiedy cesarz Bazyli II obległ bułgarski [[Widyń]], król węgierski upomniał się o królewską godność siostry i zaatakował ziemie księcia Siedmiogrodu [[Ajtony]]a, stronnika cara Samuela na północy<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Szymański |imię=W. |autor link=Wojciech Szymański (archeolog)|nazwisko2= Dąbrowska |imię2=E. |tytuł= Awarzy. Węgrzy |strony=176}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | Kolejne kampanie cesarza bizantyńskiego pomiędzy 1001 a 1004 rokiem znacznie uszczupliły terytorium carstwa bułgarskiego. Po 1005 roku pomimo trwających nadal walk sytuacja na dłuższy czas się ustabilizowała. W ręku Samuela pozostawały górskie rejony Macedonii i Albanii oraz dolina górnej Strumy, a Bizantyńczycy nie byli w stanie posunąć się naprzód. Zmianę przyniósł rok 1014. Samuel wzniósł szereg umocnień w wąwozie pomiędzy górami [[Ograżden]] i [[Bełasica]], na drodze, przez przełęcz Klidion, którą Bazyli II prowadził zazwyczaj swe wojska podczas wypraw w głąb państwa Samuela. Latem 1014 roku, Bazyli II podjął kolejną wyprawę przeciw Bułgarom. Samuel zasadził się ze swymi wojskami w strzeżonym palisadą wąwozie. Natknąwszy się na palisadę, Bazyli II podjął kilka prób sforsowania przeszkody, jego ataki rozbiły się jednak o dobrze bronione umocnienia. Strateg Filipopolis [[Nicefor Ksifias]] znalazł możliwość obejścia sił bułgarskich i zajęcia pozycji na ich tyłach. 29 sierpnia Bazyli II przypuścił zmasowany atak na bułgarskie pozycje obronne za palisadą, a w tym samym czasie Ksiafias niespodziewanie zaatakował od tyłu. Zaskoczeni Bułgarzy poszli w rozsypkę. Samuel ocalał jedynie dzięki wytrwałości i odwadze Gabriela Radomira, który pomógł ojcu wydostać się z wąwozu i zbiec do twierdzy [[Prilep]]. Liczbę wziętych do niewoli Bułgarów współcześni historycy określają na 14 lub 15 tysięcy. Bazyli II, rozkazał wykłuć jeńcom oczy, pozostawiając co setnemu lewe oko, aby mógł prowadzić pozostałych, po czym odesłał ich do domu. Po odprowadzeniu ojca Gabriel Radomir podążył w pole w ślad za wojskami bizantyńskimi. Z przełęczy Bazyli II zwrócił się ku Strumitsy i zajął zamki wokół Matrucium. Wysłał też swego wodza Teofilakta Botaniatesa, by zniszczył palisadę, którą Bułgarzy wznieśli na drodze do Tesaloniki. Botaniates zadanie szczęśliwie wykonał, w drodze powrotnej wpadł jednak w zasadzkę i stracił z rąk żołnierzy Gabriela Radomira większość ludzi<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=240-242}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Car Bułgarów ==
| |
| − | [[Plik:Skylitzes-Ouranos kills Bulgarians.jpg|thumb|left|350 px|Klęska Bułgarów pod Klidion]]
| |
| − | Ślepe ofiary spod Klidion dotarły na początku października do [[Prespa|Prespy]], gdzie przebywał car. Widok upiornej procesji jego wielkiej armii miał być przyczyną ataku [[Udar mózgu|apopleksji]] Samuela. Zmarł dwa dni później 6 października 1014. Gabriel Radomir przebywał wtedy w polu z armią. Kilka dni zajął mu powrót na dwór carski. 15 października został koronowany na cara Bułgarów. Jego sytuacja od początku nie była zbyt stabilna. Żył i prawdopodobnie zgłaszał, wynikające z prawa starszeństwa, pretensje do tronu, syn starszego z Komitopulów [[Iwan Władysław]]. Wodzowie Samuela poparli jego syna, Gabriela Radomira. Nowy car uczynił swym zastępcą, wielmożę Domecjana, obecnego przy koronacji, nadając mu tytuł [[kauchan]]a. Niewątpliwie jednak miał też swoich stronników Iwan Władysław. W chwili objęcia władzy nowy car nie był już człowiekiem młodym, najprawdopodobniej przekroczył 50-ty rok życia<ref>Skoro w czasie kiedy została wymordowana rodzina Aarona w 976 roku, Gabriel Radomir potrafił już przeciwstawić się ojcu i wystąpić w obronie Iwana Władysława, należy przyjąć, że ukończył przynajmniej 12-13 lat, co oznacza, że urodził się najpóźniej w 964 roku. Złatarski, który przenosi mord w Razmetanicy na 987 rok ustala datę urodzenia Gabriela Radomira na nie później niż 973 rok (Istorija, s. 704)</ref>. Jego państwo ograniczające się do gór macedońskich i albańskich oraz pasa twierdz w dolinie rzeki Strumy znajdowało się pod nieustającym naporem ze strony Bizancjum, a klęska pod Bełasicą mocno zachwiała możliwościami obronnymi Bułgarów.<br />24 października wieści o śmierci Samuela dotarły do cesarza Bazylego II, który tymczasem dotarł już do [[Mosynopolis]]. Pomimo późnej pory roku cesarz powrócił do Macedonii i przez dolinę [[Crna Reka (dopływ Wardaru)|Crny]] skierował się ku siedzibie Gabriela Radomira, [[Bitola|Bitoli]]. Nie udało mu się zdobyć twierdzy, spalił jedynie pałac carski, po czym ze względu na nadchodzącą zimę zmuszony był się wycofać. W drodze powrotnej jego wojska zajęły [[Prilep]] i [[Sztip]]. Na początku stycznia 1015 roku wojska bizantyńskie przez Wodenę dotarły do Tesaloniki<ref name="Runciman">{{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=242-244}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | Wiosną, dzięki zdradzie, Gabrielowi Radomirowi udało się odzyskać [[Edesa|Wodenę]] i obsadzić ją bułgarskim garnizonem. Bazyli nadciągnął jednak pod twierdzę z całym swym wojskiem i zmusił ją do poddania się. Bułgarskich obrońców cesarz zesłał do temu Boleron w [[Tracja|Tracji]], a dla poprawy bezpieczeństwa wzniósł naprzeciw Wodeny dwa zamki, które zostały nazwane: Kardia i Św. Eliasz. Po odbiciu Wodeny cesarz powrócił do Tesaloniki, gdzie zastało go poselstwo od cara bułgarskiego, któremu przewodził grecki żołnierz zwany Chirotmetus (ponieważ utracił jedną rękę). W liście dostarczonym przez Chirotmetusa Gabriel Radomir zobowiązywał się podporządkować cesarzowi. Bazyli II obawiając się podstępu odprawił posłów z niczym. Wysłał natomiast wojsko pod dowództwem Nicefora Ksifiasa i Konstantyna Diogenesa w stronę leżącej na północny zachód od Edessy kotliny [[Meglena|Megleny]] z zadaniem rozpoczęcia oblężenia jednej z kluczowych twierdz bułgarskich, Mogleny, broniacej drogi ku stolicy państwa Ochrydzie. Obroną kierowali wojewoda Ilica i ze względu na wagę przedsięwzięcia, kauchan Domecjan<ref name="Runciman"/>.
| |
| − | | |
| − | W czasie oblężenia Mogleny car przebywał po drugiej stronie, okalającego kotlinę Megleny od zachodu, pasma górskiego Woras, nad jeziorem Ostrowo (jez. Wegoritida), skąd obserwował przebieg działań wojennych. Dla odciągnięcia Bizantyńczyków spod Mogleny podjął desperacką wyprawę, która dotarła aż pod mury Konstantynopola, nie wpłynęła jednak na wynik oblężenia<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Stawowy-Kawka |imię=I. |autor link=Irena Stawowy-Kawka |tytuł= Historia Macedonii |strony=63}}</ref>. Obrońcy trzymali się dzielnie do czasu, gdy cesarz przybywszy pod twierdzę rozkazał, aby zmienić bieg rzeki opływającej miasto i wysadzić odsłonięte w ten sposób fundamenty. Dowódcy zmuszeni zostali do poddania się. Do niewoli dostali się kauchan Domecjan, wojewoda Ilica i wielu możnowładców. Żołnierzy cesarz deportował na granicę z Armenią, a miasto zniszczył i spalił. Upadek Mogleny i utrata potężnego stronnika w osobie kauchana Domecjana istotnie zachwiała tronem Gabriela Radomira. Nie jest wykluczone, że już wcześniej cesarz Bazyli intrygował przeciw carowi sugerując Iwanowi Władysławowi, że może liczyć na jego przychylność w razie przejęcia władzy<ref>Tak twierdzi w swej kronice [[Pop Duklanin]]. Zaprzecza temu natomiast stanowczo [[Jan Skylitzes|Skylitzes]], a za nim Kedren. Za {{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=244}}</ref>. W sierpniu 1015 roku, podczas polowania w lasach w pobliżu miasteczka Petrisk Gabriel Radomir został zamordowany przez Iwana Władysława<ref name="Runciman"/>.
| |
| − | | |
| − | Grecki kronikarz [[Jan Skylitzes]] napisał o nim: ''Wzrostem i siłą dorównywał swemu ojcu, ale rozumem i duchem znacznie mu ustępował''<ref>Skylitzes, s. 458. Za {{Cytuj książkę |nazwisko=Złatarski |imię=Wasyl |autor link=Wasyl Złatarski |tytuł=Istorija na byłgarskata dyrżawa... Tom I. Cz. 2 |strony=705}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Związki rodzinne ==
| |
| − | === Żony ===
| |
| − | * NN, księżniczka węgierska, najprawdopodobniej [[córka]] [[Stefan I Święty|Stefana I]], władcy [[Węgry|węgierskiego]]<ref name="Runc233" /><ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Wasilewski |imię=T. |autor link=Tadeusz Wasilewski |tytuł= Historia Bułgarii |strony=69}}</ref><ref name="Złat672">{{Cytuj książkę |nazwisko=Złatarski |imię=Wasyl |autor link=Wasyl Złatarski |tytuł=Istorija na byłgarskata dyrżawa... Tom I. Cz. 2 |strony=672}}</ref>. Ponieważ z relacji [[Jerzy Kedren|Jerzego Kedrena]] wiemy tylko, że pierwsza żona Gabriela Radomira była księżniczką węgierską istnieją również hipotezy, że mogła być córką księcia [[Gejza|Gejzy]] i siostrą Stefana I<ref>G. Györffy, ''Święty Stefan I'', s. 342-344</ref>, a nawet córką księcia Banatu [[Ajtony]]a<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Priwatricz |imię=S. |tytuł= Samuiłowata dyrżawa. Obchwat i charakter |data=2000 |wydawca= АGАТА-А |miejsce=Sofia |isbn=954-540-024-8|strony=133}}</ref>.<br />W zależności od tego, którą hipotezę się przyjmie w różny sposób trzeba oceniać czas i okoliczności zawarcia i rozpadu małżeństwa pomiędzy Gabrielem Radomirem a jego pierwszą żoną. Małżeństwo z córką Ajtonya miałoby niewątpliwie charakter sojuszu antywęgierskiego, a może nawet antybizantyńskiego jeśli było zawarte około roku 1000. Małżeństwo z córką Gejzy musiałoby być zawarte jeszcze za panowania tego księcia, a więc przed 997 rokiem jako wyraz przymierza dwóch potężnych sąsiadów. Małżeństwo z córką Stefana I musiało zostać zawarte po umocnieniu się Stefana na tronie węgierskim, a więc około 998 roku, jak to zostało już wcześniej przedstawione, jako potwierdzenie traktatu pokojowego.<br />Przyczyną rozpadu tego związku mogła być albo śmierć Gejzy (997), albo śmierć Ajtonya (1002), najczęściej jednak uważa się, że była nią inna kobieta i że małżeństwo rozpadło się około roku 1000. S. Runciman tak to przedstawia: ''Żyła na dworze w Ochrydzie niewolnica imieniem Irena, wzięta do niewoli jako dziecko po upadku Larissy, istota o olśniewającej urodzie. Księżniczka, prawdopodobnie obdarzona urodą swojego plemienia, od którego wywodzi się nazwa ogrów, nie mogła mieć nadziei na rywalizację z urodziwą grecką branką. Gabriel Radomir zapomniał o wysokim rodzie jej ojca króla i cesarskiej krwi jej matki i porzucił ją dla nisko urodzonej Ireny. Samuel zawsze sympatyzujący z namiętnościami swych dzieci wybaczył synowi dezercję i uznał małżeństwo z Ireną''<ref name="Runc233"/><br />Nic nie wiadomo o dalszych losach księżniczki. Możliwe, że opuszczona wstąpiła do klasztoru<ref name="Runc233"/>, albo też została odesłana do domu ojcowskiego<ref name="Złat672"/>.
| |
| − | * [[Irena z Larisy]], [[Uprowadzenie|uprowadzona]] w 985 roku z Larisy, [[niewolnictwo|niewolnica]] na dworze prespańskim, zm. 1015.
| |
| − | | |
| − | === Potomstwo ===
| |
| − | Z pierwszej żony:
| |
| − | * [[Piotr Delian]] – w 1040 roku stanął na czele powstania antybizantyńskiego przyjmując tytuł cara.
| |
| − | | |
| − | Z drugiej żony:
| |
| − | * pięciu synów NN – najstarszy z nich został po śmierci ojca w 1015 roku oślepiony przez stryja Iwana Władysława. Jeden z nich brał najwidoczniej udział wraz ze stryjem w kampanii 1017 roku, bizantyński kronikarz notuje bowiem, że w ręce wojsk greckich, po zwycięskiej bitwie w okolicach Setiny, wpadł ekwipunek cara i jego bratanka. Wszyscy poddali się wraz carową wdową Marią w 1018 roku Bazylemu i zostali odesłani do Konstantynopola<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=245, 248 i 250}}</ref>.
| |
| − | * dwie córki NN
| |
| − | | |
| − | <div style="float: centre; width: 100%" class="NavFrame"><div style="background: #EAECF0; text-align: center; border: 1px solid #667766" class="NavHead">Drzewo rodziny Gabriela Radomira<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Wasilewski |imię=T. |autor link=Tadeusz Wasilewski |tytuł= Historia Bułgarii |strony=290}} {{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = Steven |autor link = Steven Runciman |tytuł = Bulgarian Empire| strony=226, 232-233 i 250}}</ref></div>
| |
| − | <div class="NavContent" style="font-size:normal; text-align:center">
| |
| − | {| width="100%" style="text-align: center; border-collapse: collapse;" cellSpacing="0" cellPadding="0"
| |
| − | |-
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | width="8.333%" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: bottom;"
| |
| − | | colspan="4" | komita [[Mikołaj (komita)|Mikołaj]]
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="4" | [[Ripsymia]]
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px;"|
| |
| − | | colspan="6" style="border-right: solid black 1px;"|
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 3ex;"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="3" style="border-top: solid black 1px; border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="4" style="border-bottom: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="1" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-top: solid black 1px; border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="4" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 4ex; vertical-align: top;"
| |
| − | | colspan="2" | [[Dawid Komitopul|Dawid]]
| |
| − | | colspan="2" | [[Mojżesz Komitopul|Mojżesz]]
| |
| − | | colspan="2" | [[Aaron Komitopul|Aaron]]
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="3" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; " |
| |
| − | | colspan="4" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="5" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top;"
| |
| − | | colspan="4" |
| |
| − | | colspan="2" | [[Iwan Władysław]]<br /><small>(panował 1015–1018)</small>
| |
| − | | colspan="2" | [[Agata Chryzelia|Agata]]<br /><small>córka Jana Chryzeliosa</small>
| |
| − | | colspan="2" | [[Samuel Komitopul|Samuel]]<br /><small>(panował 997–1014)</small>
| |
| − | | colspan="1" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="1" style="border-bottom: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="1" style="border-right: solid black 1px; border-bottom: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="8" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="1" style="border-top: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="text-align: left;"
| |
| − | | colspan="5" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; border-top: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; border-top: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; border-top: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" |
| |
| − | | colspan="1" style="border-left: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" | ?
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="5" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="1" |
| |
| − | | colspan="2" | [[Teodora Kosara]]
| |
| − | | colspan="2" |[[Mirosława Komitopula|Mirosława]]
| |
| − | | colspan="2" | 2 nieznane córki
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 4ex;"
| |
| − | | colspan="5" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="5" |
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | 1. NN<br /><small>córka Stefana I węgierskiego</small>
| |
| − | | colspan="2" | <big>'''Gabriel Radomir'''</big><br /><small>(panował 1014–1015)</small>
| |
| − | | colspan="2" | 2. [[Irena z Larisy]]
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="3" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-right: solid black 1px; border-bottom: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style=" border-right: solid black 1px; border-bottom: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="height: 2ex;"
| |
| − | | colspan="5" style="border-right: solid black 1px;" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-top: solid black 1px;" |
| |
| − | | |
| − | |- style="text-align: left;"
| |
| − | | colspan="3" |
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; border-top: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" | 1
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; border-top: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" | 2
| |
| − | | colspan="2" style="border-left: solid black 1px; padding-left: 0.5em;" | 2
| |
| − | | |
| − | |- style="vertical-align: top"
| |
| − | | colspan="2" |
| |
| − | | colspan="2" | [[Piotr Delian]]<br /><small>(zm. 1041)</small>
| |
| − | | colspan="2" | 5 nieznanych synów
| |
| − | | colspan="2" | 2 nieznane córki
| |
| − | | |
| − | |}
| |
| − | </div><div class="NavFrame" style="clear: none; display: none"></div></div>
| |
| − | | |
| − | == Upamiętnienie ==
| |
| − | * Imieniem Radomira jest nazwane [[Radomir (miasto)|miasto]] w Bułgarii i [[Radomir Knoll|wzgórze]] na [[Wyspa Livingstona|wyspie Livingstona]] w [[Antarktyka|Antarktyce]].
| |
| − | * Gabriel Radomir jest jednym z bohaterów trylogii powieściowej [[Dimityr Talew|Dymitra Talewa]] ''Samuel''. Drugi tom trylogii nosi tytuł ''Kopciuszek i carski syn'' i nawiązuje do miłości Gabriela Radomira i Ireny.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{Przypisy}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * {{cytuj książkę |inni= I. Dymitrow (red.) |tytuł= Bułgaria. Zarys dziejów |wydawca= Książka i Wiedza |miejsce=Warszawa |rok=1986 |strony=54-57 |rozdział=''Bułgarskie średniowiecze'' |adres rozdziału= |nazwisko r=Gjuzelew |imię r= W. |autor r link= Wasił Gjuzelew |isbn=83-05-11583-6}}
| |
| − | * {{cytuj książkę |nazwisko = Runciman |imię = S. |autor link = Steven Runciman |tytuł = A history of the First Bulgarian Empire |url = http://www.promacedonia.org/en/sr/index.html |adres rozdziału = http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm |rozdział = |wydawca = George Bell & Sons |miejsce = [[Londyn]] |oclc = 832687 |rok = 1930}}
| |
| − | * {{Cytuj książkę |nazwisko= Stawowy-Kawka |imię=I. |autor link=Irena Stawowy-Kawka |tytuł= Historia Macedonii |data=2000 |wydawca=Ossolineum |miejsce=Wrocław |isbn=83-04-04549-4|strony=58-63}}
| |
| − | * [[Wincenty Swoboda|W. Swoboda]], ''Samuel Komitopuli'', (w:) [[Słownik starożytności słowiańskich]], t. 5, 1975, s. 41-42.
| |
| − | * {{Cytuj książkę |nazwisko= Wasilewski |imię=T. |autor link=Tadeusz Wasilewski |tytuł= Historia Bułgarii |data=1988 |wydawca=Ossolineum |miejsce=Wrocław |isbn=83-04-02466-7|strony=62-71}}
| |
| − | * {{Cytuj książkę |nazwisko= Szymański |imię=W. |autor link=Wojciech Szymański (archeolog)|nazwisko2= Dąbrowska |imię2=E. |tytuł= Awarzy. Węgrzy |data=1979 |wydawca=Ossolineum |miejsce=Wrocław |strony=176, 229 |isbn=83-04-00246-9 |oclc= 256355901 |odn=tak |język=pl}}
| |
| − | * {{cytuj książkę|nazwisko = Złatarski |imię = W. |autor link = Wasyl Złatarski |tytuł = Istorija na byłgarskata dyrżawa prez srednite wekowe. Tom I. Istorija na Pyrwoto byłgarsko carstwo |url = http://www.promacedonia.org/vz1b/index.html |wydanie = 2
| |
| − | |wydawca = Nauka i izkustvo |miejsce = Sofia |data = 1971 |język = bg |oclc = 67080314 }}
| |
| − | | |
| − | {{Władcy pierwszego państwa bułgarskiego}}
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Gabriel Radomir
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Basileus Bułgarów
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Władcy Bułgarii|car Bułgarii]]
| |
| − | |1. od = [[15 października]] [[1014]]
| |
| − | |1. do = sierpień [[1015]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Samuel Komitopul]]
| |
| − | |1. następca = [[Iwan Władysław]]
| |
| − | |dynastia = [[Komitopuli]]
| |
| − | |data urodzenia =
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = sierpień [[1015]]
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Samuel Komitopul]]
| |
| − | |matka = [[Agata Chryzelia]]
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = 1. siostra [[Stefan I Święty|Stefana I Świętego]]<br />2. [[Irena z Larisy]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci = [[Piotr Delian]]
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Władcy Bułgarii]]
| |
| − | [[Kategoria:Komitopulowie]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w X wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1015]]
| |
| − | [[Kategoria:Zamordowani monarchowie]]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Importowane]] | |
