Uroš II. István: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin {{Władca infobox |władca = Stefan Urosz II Milutin |imiona = |tytulatura = kró...") |
|||
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | {{Uwaga polska| | ||
| + | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin | ||
| + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Urosz_II_Milutin&action=history | ||
| + | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
| + | {{Redoslijed| | ||
| + | |poprzednik = [[Stefan Dragutin]] | ||
| + | |gl_članak_funkcija = [[Król Serbii]]<br>(1282-1321) | ||
| + | |współrządzący = | ||
| + | |następca = [[Stefan Urosz III Deczański]] | ||
| + | }} | ||
| + | {{Redoslijed| | ||
| + | |poprzednik = [[II. István Ulászló]] | ||
| + | |gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br>(1317-1319) | ||
| + | |współrządzący = | ||
| + | |następca = [[Garai Pál]] | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | '''Stefan Urosz II Milutin''', [[serb.]] Стефан Урош II Милутин (ur. w [[1253]], zm. 29 października [[1321]]) – król [[Serbia Nemaniczów|serbski]] w latach [[1282]]-[[1321]], syn [[Stefan Urosz I|Stefana Urosza I]]. | ||
| + | |||
| + | == Zdobycie władzy == | ||
| + | W 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z [[Karol I Andegaweński|Karolem Andegaweńskim]] dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku [[Cesarstwo Łacińskie|Cesarstwa Łacińskiego]]. W 1282 roku, w którym [[Nieszpory sycylijskie]] położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad [[Zachodnia Morawa|Zachodnią Morawą]] i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki [[Kolubara (rzeka)|Kolubary]] i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię [[Braniczewo|braniczewską]]<ref name="Wasilewski">T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. str. 113-115. ISBN 83-04-01638-9.</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Ekspansja na południe == | ||
| + | Po objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę [[Macedonia (kraina historyczna)|Macedonii]], którą [[Michał VIII Paleolog]], jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na [[Despotat Epiru|Epirze]], a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem [[Skopje]], [[Prilep]] i [[Kiczewo]]). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II]] jako wiano córki cesarskiej [[Symonida Paleologina|Symonidy Paleologiny]], która została czwartą żoną Milutina<ref name="Wasilewski" />. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic [[Ochryda|Ochrydu]], prilepską do miasta [[Prilep]] i do granic [[Prosek]]a, a w końcu ziemię owczenską po miasto [[Sztip]]. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne<ref>I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. Wrocław: Ossolineum, 2000. str. 78. ISBN 83-04-04549-4.</ref>. | ||
| + | |||
| + | Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z [[Konstantynopol]]a artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło [[Kumanowo|Kumanowa]] w Macedonii (przetrwała z niego [[Cerkiew św. Jerzego w Starom Nagoričanem|cerkiew]] z zespołem [[fresk]]ów wykonanym na polecenie władcy<ref>W. Molé: ''Sztuka Słowian południowych''. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, str.118-120</ref>) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na [[Kosowe Pole]] i do [[Hvosno|Hvosna]] zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „[[zadużbina|zadužbina]]” Milutina – [[Monaster Gračanica|monaster w Graczanicy]], a w Metohii – monastery nad rzeką [[monaster Banjska|Banjską]] i w [[Prizren]]ie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : [[Klasztor Chilandar|Chilandar]] na [[Athos|Atosie]], w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w [[Jerozolima|Jerozolimie]]<ref name="Wasilewski" />. | ||
| + | |||
| + | == Ostatnie lata == | ||
| + | Na początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego [[Karol Robert|Karola Roberta]] i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy<ref name="Wasilewski" />. | ||
| + | |||
| + | Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem<ref name="Caw">Ch. Cawley: ''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 Medieval Lands]''. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007.</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | Stefan Milutin był czterokrotnie żonaty: | ||
| + | * z [[Helena Dukaina Angelina|Heleną Angeliną]], córką [[Jan I Angelos|Jana Angelosa]] władcy [[Tesalia Angelosów|Tesalii]], którą poślubił 1273/1276, a oddalił w 1283 roku, | ||
| + | * z Anną, córką cara bułgarskiego [[Jerzy I Terter|Jerzego I Tertera]] poślubioną jesienią 1284, oddaloną w 1294 roku. | ||
| + | * z Elżbietą węgierską, córką króla węgierskiego Stefana V, poślubioną w 1295 roku, oddaloną na przełomie 1298/1299 | ||
| + | * z Simonidą Paleologiną, córką cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II Paleologa]], poślubioną w 1300 roku, która uciekła od męża do [[Konstantynopol]]a. Po śmierci matki w 1317 roku zmuszona przez brata Konstantyna wróciła na dwór męża<ref name="Caw"/>. | ||
| + | Miał czworo dzieci: | ||
| + | * Stefana Konstantyna z małżeństwa z Anną, | ||
| + | * nieznane z imienia dziecko z tego samego małżeństwa, | ||
| + | * Annę Nedę z małżeństwa z Elżbietą węgierską, | ||
| + | * oraz [[Stefan Urosz III Deczański|Stefana Urosza]] z nieślubnego łoża<ref name="Caw"/>. | ||
| − | {{ | + | == Przypisy == |
| − | | | + | {{izvori}} |
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * Ch. Cawley: ''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 Medieval Lands]''. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007. | ||
| + | * T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01638-9. | ||
| + | * J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: ''Historia Słowian południowych i zachodnich''. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-07549-X. | ||
| + | * I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. Wrocław: Ossolineum, 2000. ISBN 83-04-04549-4. | ||
| + | |||
| + | | | ||
| + | {{Urzędnik infobox | ||
| + | |urzędnik = Uroš II. István<br>Stefan Urosz II Milutin | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = Król Serbii<br>Ban Maczwy |
|grafika = Mladi milutin Sopocani.jpg | |grafika = Mladi milutin Sopocani.jpg | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 12: | Linia 74: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| + | |||
|1. tytuł = [[Władcy Serbii i Jugosławii|król Serbii]] | |1. tytuł = [[Władcy Serbii i Jugosławii|król Serbii]] | ||
| − | |1. od = | + | |1. od = 1282 |
| − | |1. do = | + | |1. do = 1321 |
| − | |1. | + | |1. powołanie = |
|1. poprzednik = [[Stefan Dragutin]] | |1. poprzednik = [[Stefan Dragutin]] | ||
|1. następca = [[Stefan Urosz III Deczański]] | |1. następca = [[Stefan Urosz III Deczański]] | ||
| − | | | + | |
| − | |data urodzenia = | + | |2. tytuł = [[Ban Maczwy]] |
| + | |2. od = 1317 | ||
| + | |2. do = 1319 | ||
| + | |2. powołanie = | ||
| + | |2. poprzednik = [[II. István Ulászló]] | ||
| + | |2. następca = [[Garai Pál]] | ||
| + | |||
| + | |klan = [[Nemanicze]] | ||
| + | |ród = | ||
| + | |rodzina = | ||
| + | |pochodzenie = serbskie | ||
| + | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]<br>Królestwo Serbii | ||
| + | |data urodzenia = 1253 | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| − | |data śmierci = | + | |data śmierci = 29 października 1321 |
|miejsce śmierci = | |miejsce śmierci = | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
| Linia 28: | Linia 103: | ||
|matka = Helena d’Anjou | |matka = Helena d’Anjou | ||
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
| − | |1. związek z = | + | |1. związek = żona |
| + | |1. związek z = nieznana ?? | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
|1. dzieci = [[Stefan Urosz III Deczański|Stefan]] – [[Anna Neda|Anna]] – Konstantyn | |1. dzieci = [[Stefan Urosz III Deczański|Stefan]] – [[Anna Neda|Anna]] – Konstantyn | ||
| + | |||
| + | |dokonania = | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = Category:Stefan Uroš II Milutin of Serbia | |commons = Category:Stefan Uroš II Milutin of Serbia | ||
| Linia 37: | Linia 115: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | {{ | + | {{SORTUJ:Uros, Istvan 02}} |
[[Kategoria:Nemanicze]] | [[Kategoria:Nemanicze]] | ||
| + | [[Kategoria: Uroš]] | ||
| + | [[Kategoria:Dynasta]] | ||
| + | [[Kategoria:Banowie Maczwy]] | ||
| + | [[Kategoria:Ród]] | ||
[[Kategoria:Władcy Serbii]] | [[Kategoria:Władcy Serbii]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1321]] | [[Kategoria:Zmarli w 1321]] | ||
[[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]] | [[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]] | ||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 16:02, 4 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Spis treściZdobycie władzyW 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z Karolem Andegaweńskim dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku Cesarstwa Łacińskiego. W 1282 roku, w którym Nieszpory sycylijskie położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad Zachodnią Morawą i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki Kolubary i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię braniczewską[1]. Ekspansja na południePo objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę Macedonii, którą Michał VIII Paleolog, jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na Epirze, a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem Skopje, Prilep i Kiczewo). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza Andronika II jako wiano córki cesarskiej Symonidy Paleologiny, która została czwartą żoną Milutina[1]. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic Ochrydu, prilepską do miasta Prilep i do granic Proseka, a w końcu ziemię owczenską po miasto Sztip. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne[2]. Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z Konstantynopola artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło Kumanowa w Macedonii (przetrwała z niego cerkiew z zespołem fresków wykonanym na polecenie władcy[3]) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na Kosowe Pole i do Hvosna zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „zadužbina” Milutina – monaster w Graczanicy, a w Metohii – monastery nad rzeką Banjską i w Prizrenie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : Chilandar na Atosie, w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w Jerozolimie[1]. Ostatnie lataNa początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego Karola Roberta i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy[1]. Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem[4]. RodzinaStefan Milutin był czterokrotnie żonaty:
Miał czworo dzieci:
Przypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||