András magyar királyi herceg: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 33: | Linia 33: | ||
'''András''' '''''herceg''''' (pol. ''książę Andrzej Arpadowicz'', ukr. ''Андрій Андрійович'') (* 1210÷12, † 1234), królewicz węgierski, książę halicki, syn króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]] i [[Gertruda|Gertrudy]] z Meranu, narzeczony królowej Armenii Izabeli I. | '''András''' '''''herceg''''' (pol. ''książę Andrzej Arpadowicz'', ukr. ''Андрій Андрійович'') (* 1210÷12, † 1234), królewicz węgierski, książę halicki, syn króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]] i [[Gertruda|Gertrudy]] z Meranu, narzeczony królowej Armenii Izabeli I. | ||
| − | |||
| − | |||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| Linia 41: | Linia 39: | ||
Książę András został zaręczony przez swojego ojca po powrocie z Ziemi Świętej w 1218 r. z królewną armeńską Isabelą, której ojciec uczynił dwójkę swoich dzieci spadkobiercami tronu. (Poniższy tekst jest napisany w XIX wieku :) „Król Armenii Leo wysłał z Antiochii delegację, podając rękę swojej córki Isabeli jego trzeciemu synowi Andrzejowi. [...] [[II. András]] przyjął tę ofertę pod warunkiem, że książę Andrzej zostanie następcą Lwa na tronie ormiańskim. W tej sprawie zarówno król Andrzej, jak i Lew w 1219 r. zwrócili się do papieża [[Honoriusz III|Honoriuszowi III]]; zaręczyny zostały potwierdzone i zastrzeżone przez oblubienicę księcia (nawet w przypadku śmierci oblubienicy - wydaje się, że król węgierski za wszelką cenę dążył tylko do sukcesji tronu ormiańskiego). Cesarz Teodor I Laskarys obiecał swemu zięciowi królowi Andrzejowi, że będzie wiedział, w jaki sposób książę zdobędzie tron ormiański. Jednak oczekiwania dynastii Arpadów w tym względzie stały się niczym więcej niż oczekiwania księcia [[III. Béli|Beli, bo Leo zmarł już w 1220 r. [2] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_z_Brienne Jan z Brienne], król Jerozolimy, maż Stefani (od 126 r.) – starszej córki Leo | Książę András został zaręczony przez swojego ojca po powrocie z Ziemi Świętej w 1218 r. z królewną armeńską Isabelą, której ojciec uczynił dwójkę swoich dzieci spadkobiercami tronu. (Poniższy tekst jest napisany w XIX wieku :) „Król Armenii Leo wysłał z Antiochii delegację, podając rękę swojej córki Isabeli jego trzeciemu synowi Andrzejowi. [...] [[II. András]] przyjął tę ofertę pod warunkiem, że książę Andrzej zostanie następcą Lwa na tronie ormiańskim. W tej sprawie zarówno król Andrzej, jak i Lew w 1219 r. zwrócili się do papieża [[Honoriusz III|Honoriuszowi III]]; zaręczyny zostały potwierdzone i zastrzeżone przez oblubienicę księcia (nawet w przypadku śmierci oblubienicy - wydaje się, że król węgierski za wszelką cenę dążył tylko do sukcesji tronu ormiańskiego). Cesarz Teodor I Laskarys obiecał swemu zięciowi królowi Andrzejowi, że będzie wiedział, w jaki sposób książę zdobędzie tron ormiański. Jednak oczekiwania dynastii Arpadów w tym względzie stały się niczym więcej niż oczekiwania księcia [[III. Béli|Beli, bo Leo zmarł już w 1220 r. [2] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_z_Brienne Jan z Brienne], król Jerozolimy, maż Stefani (od 126 r.) – starszej córki Leo | ||
| − | ledwo świadoma śmierci ojca, i przybyła do Armenii, aby ją zirytować jako żonę. Jednakże, ponieważ wielcy ludzie tego kraju domagali się sprowadzenia żony Jana w Ptolemais do Armenii, był zmuszony do podróży [3]. Podczas podróży syn księcia Bohemunda IV z Antiochii (z dynastii z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dynastia_z_Poitiers Poitiers]) poprosił o rękę Izabeli i otrzymał ją w 1221 r. wraz z królestwem; [...] Chociaż [https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_of_Antioch Filip zmarł w 1222÷26 r. [ | + | ledwo świadoma śmierci ojca, i przybyła do Armenii, aby ją zirytować jako żonę. Jednakże, ponieważ wielcy ludzie tego kraju domagali się sprowadzenia żony Jana w Ptolemais do Armenii, był zmuszony do podróży [3]. Podczas podróży syn księcia Bohemunda IV z Antiochii (z dynastii z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dynastia_z_Poitiers Poitiers]) poprosił o rękę Izabeli i otrzymał ją w 1221 r. wraz z królestwem; [...] Chociaż [https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_of_Antioch Filip niebawem zmarł (w 1222÷26 r.)<ref>[[Antiochiai Fülöp örmény király]] [[1221]]. [[január 25.|január 25]]-én vette feleségül [[I. Izabella örmény királynő|I. Izabella]] királynőt, és valójában pár évvel később, [[1225]]-ben halt meg mérgezés következtében. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref>, to Andrzej II nie mógł walczyć o prawa syna Andrzeja, ponieważ zdobycie Halicza dla drugiego syna [[Kálmán herceg|Kolomana]] zajęło zbyt wiele czasu. ”<ref>Lásd Wertner (1892: 453–454).</ref> Po raz drugi Izabela poślubiła swojego armeńskiego kuzyna,[https://en.wikipedia.org/wiki/Hethum_I,_King_of_Armenia Hethuma]. |
| − | <small><small>András herceget apja az [[1218]]-as [[Ötödik keresztes hadjárat|szentföldi hadjáratáról]] hazatérően eljegyezte [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] örmény királyi hercegnővel, akinek apja a két gyermeket megtette a trón örököséül. ''(A következő szöveg XIX. századi helyesírással íródott:)'' „[[I. Leó örmény király|Leo]] örmény király [[Antiokheia|Antiochiából]] követséget küldött hozzá, felajánlván leánya, [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] kezét harmadik fiának, Andrásnak. [...] [[II. András magyar király|II. András]] ezt az ajánlatot elfogadta azzal a feltétellel, hogy András herczeg legyen [[I. Leó örmény király|Leo]] utóda az [[Örményország uralkodóinak listája|örmény trónon]]. Ez ügyben úgy [[II. András magyar király|András]], mint [[I. Leó örmény király|Leo]] [[1219]]-ben a pápához, [[III. Honoriusz pápa|III. Honoriushoz]], fordultak; ez az eljegyzést megerősítette és kikötötte, hogy a herczeg jegyesének keze révén, (még a menyasszony halála esetén is – látszik, hogy a [[Magyarország uralkodóinak listája|magyar király]] minden áron csak az örmény trónutódlást czélozta) az örmény trónt örökölje. [[I. Theodórosz nikaiai császár|I. Laskaris Tódor]] nikeai császár<ref>[[I. Theodórosz nikaiai császár|Laszkarisz Teodor]] császár, akinek a lányát, [[Laszkarisz Mária magyar királyné|Laszkarisz Máriát]] később II. András elsőszülött fia, a későbbi [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] vette feleségül, másodszorra [[I. Leó örmény király]] unokahúgát, Filippát vette feleségül, de [[1216]]-ban elvált tőle. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> is igéretet tett [[II. András magyar király|Andrásnak]] arra nézve, hogy rajta lesz, miként a herczeg az örmény trónt elnyerje. Mindazonáltal az [[Árpád-ház]]nak ez irányu várandóságából épp úgy nem lett semmi, mint [[III. Béla magyar király|Béla-Elek]] herczeg [[Bizánci Birodalom|byzancziéból]]. [[I. Leó örmény király|Leo]] ugyanis már [[1220]]-ban<ref>Pontosabban már [[1219]]-ben meghalt az örmény király. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> meghalt. [[I. János jeruzsálemi király|Brienne János]], [[Jeruzsálem királyainak listája|jeruzsálemi király]] – [[I. Leó örmény király|Leónak]] idősebbik leányát kb. [[1216]]-tól birta nőül – alig hogy hirét vette apja halálának, Örményországba jött, hogy mint neje örökségét annektálja. Mivelhogy azonban az ország nagyjai követelték, hogy [[I. János jeruzsálemi király|János]] [[Akko (város)|Ptolemaisban]] tartózkodó nejét Örményországba hozza, elutazni volt kénytelen.<ref>Az elutazása oka az volt, hogy mind a felesége, [[Stefánia jeruzsálemi királyné|Stefánia]] és a fia, [[Brienne-i János örmény trónörökös|János]] az Örményországba utazásuk előtt váratlanul és hirtelen meghaltak. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> Elutaztakor [[IV. Bohemond antiochiai herceg|IV. Bohemund]] [[Antiochia fejedelmeinek listája|antiochiai herczeg]] (a Poitou-házból) fia megkérte [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] kezét s azt [[1221]]-ben a királysággal együtt megkapta; [...] Habár [[Antiochiai Fülöp örmény király|Fülöp]] már [[1222]]-ben | + | <small><small>András herceget apja az [[1218]]-as [[Ötödik keresztes hadjárat|szentföldi hadjáratáról]] hazatérően eljegyezte [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] örmény királyi hercegnővel, akinek apja a két gyermeket megtette a trón örököséül. ''(A következő szöveg XIX. századi helyesírással íródott:)'' „[[I. Leó örmény király|Leo]] örmény király [[Antiokheia|Antiochiából]] követséget küldött hozzá, felajánlván leánya, [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] kezét harmadik fiának, Andrásnak. [...] [[II. András magyar király|II. András]] ezt az ajánlatot elfogadta azzal a feltétellel, hogy András herczeg legyen [[I. Leó örmény király|Leo]] utóda az [[Örményország uralkodóinak listája|örmény trónon]]. Ez ügyben úgy [[II. András magyar király|András]], mint [[I. Leó örmény király|Leo]] [[1219]]-ben a pápához, [[III. Honoriusz pápa|III. Honoriushoz]], fordultak; ez az eljegyzést megerősítette és kikötötte, hogy a herczeg jegyesének keze révén, (még a menyasszony halála esetén is – látszik, hogy a [[Magyarország uralkodóinak listája|magyar király]] minden áron csak az örmény trónutódlást czélozta) az örmény trónt örökölje. [[I. Theodórosz nikaiai császár|I. Laskaris Tódor]] nikeai császár<ref>[[I. Theodórosz nikaiai császár|Laszkarisz Teodor]] császár, akinek a lányát, [[Laszkarisz Mária magyar királyné|Laszkarisz Máriát]] később II. András elsőszülött fia, a későbbi [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] vette feleségül, másodszorra [[I. Leó örmény király]] unokahúgát, Filippát vette feleségül, de [[1216]]-ban elvált tőle. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> is igéretet tett [[II. András magyar király|Andrásnak]] arra nézve, hogy rajta lesz, miként a herczeg az örmény trónt elnyerje. Mindazonáltal az [[Árpád-ház]]nak ez irányu várandóságából épp úgy nem lett semmi, mint [[III. Béla magyar király|Béla-Elek]] herczeg [[Bizánci Birodalom|byzancziéból]]. [[I. Leó örmény király|Leo]] ugyanis már [[1220]]-ban<ref>Pontosabban már [[1219]]-ben meghalt az örmény király. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> meghalt. [[I. János jeruzsálemi király|Brienne János]], [[Jeruzsálem királyainak listája|jeruzsálemi király]] – [[I. Leó örmény király|Leónak]] idősebbik leányát kb. [[1216]]-tól birta nőül – alig hogy hirét vette apja halálának, Örményországba jött, hogy mint neje örökségét annektálja. Mivelhogy azonban az ország nagyjai követelték, hogy [[I. János jeruzsálemi király|János]] [[Akko (város)|Ptolemaisban]] tartózkodó nejét Örményországba hozza, elutazni volt kénytelen.<ref>Az elutazása oka az volt, hogy mind a felesége, [[Stefánia jeruzsálemi királyné|Stefánia]] és a fia, [[Brienne-i János örmény trónörökös|János]] az Örményországba utazásuk előtt váratlanul és hirtelen meghaltak. Lásd Rüdt-Collenberg (1963). A szerk.</ref> Elutaztakor [[IV. Bohemond antiochiai herceg|IV. Bohemund]] [[Antiochia fejedelmeinek listája|antiochiai herczeg]] (a Poitou-házból) fia megkérte [[I. Izabella örmény királynő|Izabella]] kezét s azt [[1221]]-ben a királysággal együtt megkapta; [...] Habár [[Antiochiai Fülöp örmény király|Fülöp]] már [[1222]]-ben meghalt, [[II. András magyar király|II. András]] fiának jogait nem vitathatta, mert [[Galícia|Halicsnak]] második fia, [[Kálmán herceg|Kálmán]] számára való megszerzése nagyon igénybe vette.” Izabella másodszorra örmény unokatestvéréhez, [[I. Hetum örmény király|Szaven-Pahlavuni Hetumhoz]] ment feleségül. </small></small> |
András poślubił Ilonę, młodszą córkę księcia Nowogrodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%9Bcis%C5%82aw_II_Uda%C5%82y Mścisława II Udałego], aby wydostać brata i żonę z niewoli księcia Nowogrodu. „Ale król Andrzej nie lubił tych przymusowych zaręczyn, a po uwolnieniu Kolomana poprosił papieża Honoriusza III o ich rozwiązanie, jedanka papież. ”<ref>Lásd Wertner (1892: 454).</ref> | András poślubił Ilonę, młodszą córkę księcia Nowogrodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%9Bcis%C5%82aw_II_Uda%C5%82y Mścisława II Udałego], aby wydostać brata i żonę z niewoli księcia Nowogrodu. „Ale król Andrzej nie lubił tych przymusowych zaręczyn, a po uwolnieniu Kolomana poprosił papieża Honoriusza III o ich rozwiązanie, jedanka papież. ”<ref>Lásd Wertner (1892: 454).</ref> | ||
Wersja z 06:06, 12 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
András herceg (pol. książę Andrzej Arpadowicz, ukr. Андрій Андрійович) (* 1210÷12, † 1234), królewicz węgierski, książę halicki, syn króla Węgier Andrzeja II i Gertrudy z Meranu, narzeczony królowej Armenii Izabeli I. Spis treściŻyciorysBył piątym dzieckiem swoich rodziców, najmłodszym, trzecim synem. Książę András został zaręczony przez swojego ojca po powrocie z Ziemi Świętej w 1218 r. z królewną armeńską Isabelą, której ojciec uczynił dwójkę swoich dzieci spadkobiercami tronu. (Poniższy tekst jest napisany w XIX wieku :) „Król Armenii Leo wysłał z Antiochii delegację, podając rękę swojej córki Isabeli jego trzeciemu synowi Andrzejowi. [...] II. András przyjął tę ofertę pod warunkiem, że książę Andrzej zostanie następcą Lwa na tronie ormiańskim. W tej sprawie zarówno król Andrzej, jak i Lew w 1219 r. zwrócili się do papieża Honoriuszowi III; zaręczyny zostały potwierdzone i zastrzeżone przez oblubienicę księcia (nawet w przypadku śmierci oblubienicy - wydaje się, że król węgierski za wszelką cenę dążył tylko do sukcesji tronu ormiańskiego). Cesarz Teodor I Laskarys obiecał swemu zięciowi królowi Andrzejowi, że będzie wiedział, w jaki sposób książę zdobędzie tron ormiański. Jednak oczekiwania dynastii Arpadów w tym względzie stały się niczym więcej niż oczekiwania księcia [[III. Béli|Beli, bo Leo zmarł już w 1220 r. [2] Jan z Brienne, król Jerozolimy, maż Stefani (od 126 r.) – starszej córki Leo ledwo świadoma śmierci ojca, i przybyła do Armenii, aby ją zirytować jako żonę. Jednakże, ponieważ wielcy ludzie tego kraju domagali się sprowadzenia żony Jana w Ptolemais do Armenii, był zmuszony do podróży [3]. Podczas podróży syn księcia Bohemunda IV z Antiochii (z dynastii z Poitiers) poprosił o rękę Izabeli i otrzymał ją w 1221 r. wraz z królestwem; [...] Chociaż Filip niebawem zmarł (w 1222÷26 r.)[1], to Andrzej II nie mógł walczyć o prawa syna Andrzeja, ponieważ zdobycie Halicza dla drugiego syna Kolomana zajęło zbyt wiele czasu. ”[2] Po raz drugi Izabela poślubiła swojego armeńskiego kuzyna,[https://en.wikipedia.org/wiki/Hethum_I,_King_of_Armenia Hethuma. András herceget apja az 1218-as szentföldi hadjáratáról hazatérően eljegyezte Izabella örmény királyi hercegnővel, akinek apja a két gyermeket megtette a trón örököséül. (A következő szöveg XIX. századi helyesírással íródott:) „Leo örmény király Antiochiából követséget küldött hozzá, felajánlván leánya, Izabella kezét harmadik fiának, Andrásnak. [...] II. András ezt az ajánlatot elfogadta azzal a feltétellel, hogy András herczeg legyen Leo utóda az örmény trónon. Ez ügyben úgy András, mint Leo 1219-ben a pápához, III. Honoriushoz, fordultak; ez az eljegyzést megerősítette és kikötötte, hogy a herczeg jegyesének keze révén, (még a menyasszony halála esetén is – látszik, hogy a magyar király minden áron csak az örmény trónutódlást czélozta) az örmény trónt örökölje. I. Laskaris Tódor nikeai császár[3] is igéretet tett Andrásnak arra nézve, hogy rajta lesz, miként a herczeg az örmény trónt elnyerje. Mindazonáltal az Árpád-háznak ez irányu várandóságából épp úgy nem lett semmi, mint Béla-Elek herczeg byzancziéból. Leo ugyanis már 1220-ban[4] meghalt. Brienne János, jeruzsálemi király – Leónak idősebbik leányát kb. 1216-tól birta nőül – alig hogy hirét vette apja halálának, Örményországba jött, hogy mint neje örökségét annektálja. Mivelhogy azonban az ország nagyjai követelték, hogy János Ptolemaisban tartózkodó nejét Örményországba hozza, elutazni volt kénytelen.[5] Elutaztakor IV. Bohemund antiochiai herczeg (a Poitou-házból) fia megkérte Izabella kezét s azt 1221-ben a királysággal együtt megkapta; [...] Habár Fülöp már 1222-ben meghalt, II. András fiának jogait nem vitathatta, mert Halicsnak második fia, Kálmán számára való megszerzése nagyon igénybe vette.” Izabella másodszorra örmény unokatestvéréhez, Szaven-Pahlavuni Hetumhoz ment feleségül. András poślubił Ilonę, młodszą córkę księcia Nowogrodu Mścisława II Udałego, aby wydostać brata i żonę z niewoli księcia Nowogrodu. „Ale król Andrzej nie lubił tych przymusowych zaręczyn, a po uwolnieniu Kolomana poprosił papieża Honoriusza III o ich rozwiązanie, jedanka papież. ”[6] András zmarł za życia ojca. Według węgierskiej tradycji zmarł bezdzietnie[7], podczas gdy według innych źródeł miał córkę o imieniu Elżbieta[8], ale to również opiera się na niepewnych założeniach. PrzodkowiePrzypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
