Macsói bánság: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 28: Linia 28:
  
 
[[Plik:Macvanska banovina hr.png|left|thumb|300|Banat Maczwy w 1490 roku]]
 
[[Plik:Macvanska banovina hr.png|left|thumb|300|Banat Maczwy w 1490 roku]]
 +
[[Plik:13szköz.jpg|thumb|left|250px|[[Królestwo Węgier]] w połowie XIII wieku]]
  
 
'''Macsói bánság''' (pol. ''Banat Maczwy'', chor. ''Mačvanska banovina'') znajdował się na południu średniowiecznych Węgier. Został założony przez węgiersko-chorwackiego króla [[IV. Béla|Belę IV]] w 1247 r. jako schronienie dla zięcia [[Romanovics Rosztyiszlav|Rastislava Mstislavića]]. Nazwa banatu pochodziła od miasta Maczwa, którego lokalizacja jest do dzisiaj dyskusyjna (najprawdopodobniej leżało kilka kilometrów na południe od dzisiejszego [[Šabac]]a).
 
'''Macsói bánság''' (pol. ''Banat Maczwy'', chor. ''Mačvanska banovina'') znajdował się na południu średniowiecznych Węgier. Został założony przez węgiersko-chorwackiego króla [[IV. Béla|Belę IV]] w 1247 r. jako schronienie dla zięcia [[Romanovics Rosztyiszlav|Rastislava Mstislavića]]. Nazwa banatu pochodziła od miasta Maczwa, którego lokalizacja jest do dzisiaj dyskusyjna (najprawdopodobniej leżało kilka kilometrów na południe od dzisiejszego [[Šabac]]a).

Wersja z 13:26, 12 cze 2020

Plik:Macvanska banovina hr.png
Banat Maczwy w 1490 roku

Macsói bánság (pol. Banat Maczwy, chor. Mačvanska banovina) znajdował się na południu średniowiecznych Węgier. Został założony przez węgiersko-chorwackiego króla Belę IV w 1247 r. jako schronienie dla zięcia Rastislava Mstislavića. Nazwa banatu pochodziła od miasta Maczwa, którego lokalizacja jest do dzisiaj dyskusyjna (najprawdopodobniej leżało kilka kilometrów na południe od dzisiejszego Šabaca).

Mačvanska banovina (mađarski Macsói bánság) bila je banovina smještena na samom jugu srednjovjekovne Ugarske. Osnovao ju je ugarsko-hrvatski kralj Bela IV. godine 1247. kao utočište svom zetu Rastislavu Mstislaviću. Banovina je dobila ime pod gradu Mačvi, ali lokacija ovog naselja je diskutabilna; vjeruje se da je grad Mačva postojao nekoliko kilometara južno od današnjeg Šabca. 

Banat istniał najprawdopodobniej do 1476 r., choć niektóre, zwłaszcza węgierskie źródła podają, że istniał nieco dłużej, ponieważ tytuł bana Maczwy po raz ostatni nosił Lovro III. Iločki, odpowiednio od 1477 do 1492 i w 1496 roku. Mapa po lewej stronie pokazuje mapę banatu w roku 1490.

Mačvanska je banovina postojala najvjerojatnije do godine 1476., premda neki, osobito mađarski, izvori navode, da je to bilo nešto duže, jer je naslov mačvanskog bana posljednji nosio Lovro Iločki, i to od 1477. do 1492., odnosno 1496. godine. Na slici desno je prikaz banovine godine 1490. 

Literatura

  • Vjekoslav Klaić, Povijest Hrvata, Knjiga 2, Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1981.

Źródła

  1. HR-HDA-877: Zbirka srednjovjekovnih dokumenata, N° 90 - 25. siječanj 1377.
  2. Engel, Pál (1982). „Honor; vár; ispánság. Tanulmányok az Anjou-királyság kormányzati rendszeréről”. Századok, 914. o.
  3. szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, 662. o. (1994). ISBN 963-05-6722-9
  4. Történelmi világatlasz. Kartográfiai Vállalat, Budapest, 107. o.. ISBN 963-351-696-X CM (1991)
  5. Engel Pál. Magyarország világi archontológiája, 1301-1457. História: MTA Törttud. Int. - Budapest (1996.)
  6. Kristó Gyula. Magyarország története 895-1301. Osiris Kiadó - Budapest (2006.)
  7. Wertner, Mór (1909). „Az Árpádkori bánok; Második közlemény”. Századok, 472-494. o.
  8. W. Kovács, András (2011). „Történeti irodalom; Achim, Viorel: Politica sud-estica a regatului ungar sub ultimii Arpadieni”. Századok, 507. o.
  9. Wertner, Mór (1903). „Margit császárné fiai”. Századok, 593-611. o.
  10. Gutheil Jenő. Az Árpád-kori Veszprém. Veszprém megyei Lapkiadó Vállalat - Veszprém (1979.)
  11. Nógrády, Árpád (1995). „„Magistratus et comitatus tenentibus” II. András kormányzati rendszerének kérdéséhez”. Századok, 158. o.
  12. Pór, Antal (1889). „Könyvismertetések és bírálatok”. Századok, 548. o.
  13. Wertner, Mór (1900). „Kicsedi Albert bán”. Századok, 771-777. o.
  14. Sándorhegyi (1900). „Kicsedi Albert bán”. Századok, 949. o.
  15. Zsoldos, Attila (2005). „Az ifjabb király országa”. Századok, 247. o.
  16. Zsoldos, Attila (2002). „A királyné udvara az Árpád-korban”. Századok, 273. o.
  17. Engel Pál - Kristó Gyula – Kubinyi András. Magyarország története 1301-1526. Osiris Kiadó - Budapest (1998.)
  18. Engel, Pál (1988). „Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323)”. Századok, 114. o.
  19. Kristó, Gyula (2003). „I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310-1323)”. Századok, 310-329. o.
  20. Pór, Antal (1890). „Az Osl-nemzetség története a XIII. és XlV. században.”. Turul, 8. Füzet, 153-200. o.
  21. Hóman Bálint – Szekfű Gyula. Magyar történet; III. kötet – A magyar nagyhatalom. Királyi Magyar Egyetemi Nyomda - Budapest (1928-1934.)
  22. Thallóczy Lajos–Áldásy Antal. Magyarország és Szerbia közti összeköttetések oklevéltára 1198-1526. Magyarország melléktartományainak oklevéltára. # Codex diplomaticus partium regno Hungariae adnexarum 2.. Magyar Tudományos Akadémia - Budapest (1907.)
  23. Engel, Pál (1994). „Magyarország és a török veszély Zsigmond korában (1387–1437)”. Századok, 273-287. o.
  24. Engel Pál. A szegedi eskü és a váradi béke; Adalék az 1444. év eseménytörténetéhez (Honor, vár, ispánság - Válogatott tanulmányok). Osiris Kiadó - Budapest (2003.)
  25. Pesty, Frigyes (1875). „A macsói bánok”. Századok, 361-381, 450-467. o.

Linki zewnętrzne

linki

Macsói bánság
Banat Maczwy (pol.)
Banatus Machoviensis (łac.)
Mačvanska banovina (chor.)
Мачванска бановина (serb.)

autonomiczny podmiot Królestwa Węgier

30px

1254-1496

30px
30px

Banat Maczwy w 1370 roku
Stolica Mačva
Rząd monarchia
Ban
 • 1248-1263 Rościsław Michajłowicz
 • 1496 Újlaki III. Lőrinc
Historia średniowiecze
 • Utworzenie 1254
 • Kun Erzsébet banem
1279–84
 • Koniec I. banatu
1284
 • początek II. banatu
1319
 • Garai Pál banem
1320-28
 • Rozwiązanie 1496
Dzisiaj część 23px Serbii