|
|
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga|
| + | #PATRZ [[Árpád-házi Erzsébet magyar királyi hercegnő (1236–1271)]] |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_of_Hungary,_Duchess_of_Bavaria
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_of_Hungary,_Duchess_of_Bavaria&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://de.wikipedia.org/wiki/Elisabeth_von_Ungarn_(1236%E2%80%931271)
| |
| − | |autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Elisabeth_von_Ungarn_(1236%E2%80%931271)&action=history
| |
| − | |nota = niemiecki
| |
| − | }}
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%81rp%C3%A1d-h%C3%A1zi_Erzs%C3%A9bet_magyar_kir%C3%A1lyi_hercegn%C5%91_(1236%E2%80%931271)
| |
| − | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
| |
| − | |nota = węgierski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | == Leben ==
| |
| − | | |
| − | Elżbieta węgierska urodziła się w 1236 r. jako szósta córka węgierskiego króla [[IV. Béla|IV. Béli IV]] i jego żony Marii Laskaris z Nizäa. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, założonej w 1235 r. Przez papieża Grzegorza IX. został kanonizowany. W domu rodziców była świadkiem burzy mongolskiej i klęski armii węgierskiej w bitwie pod Muhi w 1241 r. Po przegranej bitwie znalazła schronienie w miejscowości Trau z rodzicami, którzy uciekli.
| |
| − | | |
| − | <small><small>Elisabeth von Ungarn wurde als sechste Tochter des ungarischen Königs [[Béla IV. (Ungarn)|Béla IV.]] und dessen Ehefrau [[Maria Laskaris von Nicäa|Maria Laskaris von Nizäa]] im Jahre 1236 geboren. Ihr genauer Geburtsort ist unbekannt. Ihren Namen erhielt sie zu Ehren ihrer Tante der heiligen [[Elisabeth von Thüringen]], die 1235 durch Papst [[Gregor IX.]] heiliggesprochen wurde. Im Elternhaus erlebte sie den [[Mongolensturm]] und die Niederlage des ungarischen Heeres in der [[Schlacht bei Muhi]] im Jahre 1241 miterleben. Nach der verlorenen Schlacht fand sie in der Stadt [[Trogir|Trau]] gemeinsam mit ihrem – sich auf der Flucht befindenden Eltern – Zuflucht. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Elisabeth zmarła zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. W Landshut. Miała zaledwie 35 lat, a jej ciało pochowano w krypcie rodziny Wittelsbachów w opactwie Seligenthal w Landshut.
| |
| − | | |
| − | <small><small>Elisabeth starb nur wenige Monate nach der Geburt ihres jüngsten Sohnes am 25. Oktober 1271 in Landshut. Sie wurde nur 35 Jahre alt und ihr Leichnam wurde in der Familiengruft der Wittelsbacher im [[Kloster Seligenthal (Landshut)|Kloster Seligenthal]] in Landshut beigesetzt. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Później z Andreasem III. płeć Arpades wymarła w linii męskiej, najstarszy syn Elisabeth Otto III. (jako wnuk króla Béli IV.) Prawo do tronu węgierskiego. 6 grudnia 1305 roku został koronowany na koronę św. Szczepana w Stuhlweißenburg jako Béla V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, ponieważ nie został dokonany przez arcybiskupa Gran, który był upoważniony tylko do koronacji królów [5].
| |
| − | | |
| − | <small><small>Nachdem mit [[Andreas II. (Ungarn)|Andreas III.]] das Geschlecht der Arpaden in männlicher Linie ausstarb, erhob Elisabeths ältester Sohn Otto III. (als Enkel von König Béla IV.) Anspruch auf den ungarischen Königsthron. Er wurde auch am 6. Dezember 1305 mit der [[Stephanskrone|St. Stephanskrone]] in [[Székesfehérvár|Stuhlweißenburg]] als ''Béla V.'' zum [[Apostolischer König von Ungarn|Apostolischen König von Ungarn]] gekrönt. Dieser Akt wurde jedoch von vielen Ungarn nicht anerkannt, da er nicht, von den für Königskrönungen allein legitimierten [[Erzbischof von Gran]] vollzogen wurde<ref>Siehe Weblink ''Königtum Ottos III.''</ref>. </small></small>
| |
| − | | |
| − | | |
| − | Elżbieta z Domu Árpáda (1236 - Landshut, 24 października 1271) jest węgierską królewską księżniczką, panującą księżniczką Bawarii. IV. Węgierski król Bela i piąta córka księżniczki Marii Nicarius z Lascaris, matka króla Węgier Otto.
| |
| − | | |
| − | <small><small>'''Árpád-házi Erzsébet''' ([[1236]] – [[Landshut (Bajorország)|Landshut]], [[1271]]. [[október 24.]]) magyar királyi hercegnő, házassága révén [[Bajorország]] uralkodó hercegnéje. [[IV. Béla magyar király]] és [[Laszkarisz Mária magyar királyné|Laszkarisz Mária nikaiai hercegnő]] ötödik leánya, [[Ottó magyar király]] édesanyja. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Nazwa pochodzi od ciotki, księżniczki Elżbiety, która została wyświęcona na rok przed swoimi narodzinami w 1235 r. Przez Świętego IX. Papież Grzegorz.
| |
| − | | |
| − | <small><small>Nevét nagynénjéről, [[Árpád-házi Szent Erzsébet|Erzsébet hercegnőről]] kapta, akit születése előtt egy évvel, [[1235]]-ben avatott szentté [[IX. Gergely pápa]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Podczas najazdu tatarskiego wraz z rodziną uciekł do zamku Trau. Około 1250 r. Jego rodzice poślubili księcia Henryka Bawarskiego (Landshut, 19 listopada 1235 r. - Burghausen, 3 lutego 1290 r.), Jego ojca, II. Po śmierci księcia Otto Bavaria w 1253 roku odziedziczył on Dolną Bawarię i zapisał ją w XIII wieku. Henry się śmieje. Dziesięcioro dzieci urodziło się z małżeństwa:
| |
| − | | |
| − | <small><small>A [[tatárjárás]] alatt családjával együtt [[Trau]] várába menekült. [[1250]] körül szülei férjhez adták Henrik bajor herceghez (Landshut, [[1235]]. [[november 19.]] - Burghausen, [[1290]]. [[február 3.]]), aki apja, II. Ottó bajor herceg [[1253]]-ban bekövetkezett halála után Alsó-[[Bajorország]]ot örökölte, és felvette a XIII. Henrik nevet. Házasságukból tíz gyermek született: </small></small>
| |
| − | | |
| − | '''Elizabeth of Hungary''' (1236 – 24 October 1271) was a daughter of King [[Béla IV of Hungary]] and his wife [[Maria Laskarina]]. She was a member of the [[Árpád dynasty|House of Árpad]].
| |
| − | | |
| − | == małżeństwo ==
| |
| − | | |
| − | W wieku jedenastu lat Elisabeth wyszła za mąż w 1247 r. Z księciem Heinrichem von Wittelsbachem, założycielem linii domów Wittelsbach-Dolna Bawaria. Dziesięcioro dzieci wyszło z małżeństwa:
| |
| − | | |
| − | <small><small>Bereits mit elf Jahren wurde Elisabeth im Jahre 1247<ref>Anderen Angaben zufolge soll die Hochzeit erst 1250 stattgefunden haben.</ref> mit Herzog Heinrich von [[Wittelsbach]], dem Begründer der Wittelsbach-Niederbayerischen Hauslinie<ref>Herzog Heinrich war der Begründer der niederbayerischen Linie der Wittelsbacher. Nach dem Tode des Vaters, Herzog [[Otto II. (Bayern)|Ottos II.]] teilte Heinrich im Jahre 1255 das Land mit seinem Bruder [[Ludwig der Strenge|Ludwig II.]] der [[Herzogtum Oberbayern|Oberbayern]] und die Pfalz erhielt. Heinrich behielt [[Herzogtum Niederbayern|Niederbayern]]. </ref> verheiratet. Aus der Ehe gingen zehn Kinder hervor: </small></small>
| |
| − | | |
| − | * Agnes (* 1254, † 1315) <ref> Według informacji genealogicznych mówi się, że były dwie dziewczynki o tym samym imieniu, ale obie zmarły jako niemowlęta. </ref> [[nun]] w [[Opactwo Seligenthal]]
| |
| − | * Elisabeth (* 1258, † 1314) zmarła jako zakonnica w opactwie Seligenthal
| |
| − | * [[Otto III. (Bawaria) | Otto III.]] (* 1261, † 1312) ⚭ 1279 w [[Wiedeń]] z [[Katharina von Habsburg]] (* ~ 1256, † 1282), córka króla [[Rudolf I. (HRR) ) | Rudolfs I.]]
| |
| − | * Heinrich (* 1262, † 1280)
| |
| − | * Sophie (* 1264, † 1284) ⚭ 1277 w Landshut z Poppo VIII z [[lista rodzin Henneberg | Henneberg]] (* 1279, † 1291)
| |
| − | * Katharina (* 1267, † 1310) ⚭ 1277 z [[Friedrich Tuta]] (* 1269, † 1291), margrabia [[Lausitz]]
| |
| − | * [[Ludwig III. (Dolna Bawaria) | Ludwig III.]] (* 1269, † 1296), zmarł jako samotny i bezdzietny
| |
| − | * [[Stephan I. (Bayern) | Stephan I.]] (* 1271, † 1310) ⚭ 1297 z Jutta (Judith) [[Księstwo Schweidnitz-Jauer | von Schweidnitz]] (* około 1285/87, † 1320) , Córka księcia [[Bolko I. (Schweidnitz) | Bolko I.]]
| |
| − | | |
| − | | |
| − | * Agnes (* 1254, † 1315)<ref>Genealogischen Angaben zufolge soll es noch zwei Mädchen gleichen Namens gegeben haben, beide starben jedoch als Kleinkinder.</ref> [[Nonne]] im [[Kloster Seligenthal]]
| |
| − | * Elisabeth (* 1258, † 1314) starb als Nonne in Kloster Seligenthal
| |
| − | * [[Otto III. (Bayern)|Otto III.]] (* 1261, † 1312) ⚭ 1279 in [[Wien]] mit [[Katharina von Habsburg]] (* ~1256, † 1282), Tochter König [[Rudolf I. (HRR)|Rudolfs I.]]
| |
| − | * Heinrich (* 1262, † 1280)
| |
| − | * Sophie (* 1264, † 1284) ⚭ 1277 in Landshut mit Poppo VIII von [[Stammliste von Henneberg|Henneberg]] (* 1279, † 1291)
| |
| − | * Katharina (* 1267, † 1310) ⚭ 1277 mit [[Friedrich Tuta]] (* 1269, † 1291), Markgraf der [[Lausitz]]
| |
| − | * [[Ludwig III. (Niederbayern)|Ludwig III.]] (* 1269, † 1296), ledig und kinderlos verstorben
| |
| − | * [[Stephan I. (Bayern)|Stephan I.]] (* 1271, † 1310) ⚭ 1297 mit Jutta (Judith) [[Herzogtum Schweidnitz-Jauer|von Schweidnitz]] (* um 1285/87, † 1320), Tochter Herzogs [[Bolko I. (Schweidnitz)|Bolko I.]]
| |
| − | | |
| − | Elżbieta i jej siostry miały się dobrze pobrać. Elżbieta wyszła za mąż w 1250 r. <ref> [http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#Elisabethdied1271MHeinrichILowerBavaria WĘGRY KINGS, Ziemie średniowieczne] </ref> do [[Henry XIII, książę Bawarii]]. Para była małżeństwem przez dwadzieścia jeden lat i miała dziesięcioro dzieci:
| |
| − | * Agnieszka z Wittelsbach (1254 stycznia - 20 października 1315). Wstąpił do klasztoru [[Cystersów | Cystersów]] w Seligenthal jako zakonnica.
| |
| − | * Agnieszka z Wittelsbach (17 lipca 1255 r. - 10 maja 1260 r.). Dzieliła swoje imię ze swoją starszą siostrą.
| |
| − | * Agnieszka z Wittelsbach (29 października 1256 - 16 listopada 1260). Dzieliła swoje imię ze swoimi dwiema starszymi siostrami.
| |
| − | * Elżbieta z Wittelsbach (23 kwietnia 1258 - 8 sierpnia 1314). Wstąpił do klasztoru cystersów w Seligenthal jako zakonnica.
| |
| − | * [[Otto III, książę Bawarii]] (11 lutego 1261 - 9 listopada 1312).
| |
| − | * Henry z Wittelsbach (23 lutego 1262 - 16 września 1280).
| |
| − | * Sophie z Wittelsbach (ok. 1264 - 4 lutego 1282). Żonaty [[Poppo VIII, hrabia Henneberg]].
| |
| − | * Katarzyna z Wittelsbach (9 czerwca 1267 - 9 stycznia 1310). Żonaty [[Friedrich Tuta]], [[Lista Margraves of Meissen | Margrave of Meissen]].
| |
| − | * [[Ludwik III, książę Bawarii]] (9 października 1269 r. - 9 października 1296 r.).
| |
| − | * [[Stephen I, książę Bawarii]] (14 marca 1271 - 10 grudnia 1310).
| |
| − | | |
| − | Elżbieta zmarła w 1271 r., A zatem przeżył jej mąż i ośmioro jej dzieci. Elizabeth jest pochowana w [[Kloster Seligenthal]].
| |
| − | | |
| − | | |
| − | Elizabeth and her sisters were all to marry well. Elizabeth married in 1250<ref>[http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#Elisabethdied1271MHeinrichILowerBavaria HUNGARY KINGS, Medieval Lands]</ref> to [[Henry XIII, Duke of Bavaria]]. The couple were married for twenty-one years and had ten children:
| |
| − | * Agnes of Wittelsbach (January 1254 – 20 October 1315). Joined the [[Cistercians|Cistercian]] Monastery at Seligenthal as a nun.
| |
| − | * Agnes of Wittelsbach (17 July 1255 – 10 May 1260). She shared her name with her older sister.
| |
| − | * Agnes of Wittelsbach (29 October 1256 – 16 November 1260). She shared her name with her two older sisters.
| |
| − | * Elizabeth of Wittelsbach (23 April 1258 – 8 August 1314). Joined the Cistercian Monastery at Seligenthal as a nun.
| |
| − | * [[Otto III, Duke of Bavaria]] (11 February 1261 – 9 November 1312).
| |
| − | * Henry of Wittelsbach (23 February 1262 – 16 September 1280).
| |
| − | * Sophie of Wittelsbach (c. 1264 – 4 February 1282). Married [[Poppo VIII, Count of Henneberg]].
| |
| − | * Catherine of Wittelsbach (9 June 1267 – 9 January 1310). Married [[Friedrich Tuta]], [[List of Margraves of Meissen|Margrave of Meissen]].
| |
| − | * [[Louis III, Duke of Bavaria]] (9 October 1269 – 9 October 1296).
| |
| − | * [[Stephen I, Duke of Bavaria]] (14 March 1271 – 10 December 1310).
| |
| − | | |
| − | Elizabeth died in 1271, and was thus outlived by her husband and eight of her children. Elizabeth is buried at [[Kloster Seligenthal]].
| |
| − | | |
| − | == Przodkowie ==
| |
| − | | |
| − | {{Ahnentafel-compact5
| |
| − | |collapsed=yes |align=center
| |
| − | |boxstyle_1=background-color: #fcc;
| |
| − | |boxstyle_2=background-color: #fb9;
| |
| − | |boxstyle_3=background-color: #ffc;
| |
| − | |boxstyle_4=background-color: #bfc;
| |
| − | |boxstyle_5=background-color: #9fe;
| |
| − | |1= 1. '''Elizabeth of Hungary'''
| |
| − | |2= 2. '''[[IV. Béla]]'''
| |
| − | |3= 3. [[Maria Laskarina]]
| |
| − | |4= 4. '''[[II. András]]'''
| |
| − | |5= 5. [[Gertrude of Merania]]
| |
| − | |6= 6. [[Theodore I Laskaris]]
| |
| − | |7= 7. [[Anna Komnena Angelina]]
| |
| − | |8= 8. '''[[III. Béla]]'''
| |
| − | |9= 9. [[Agnes of Antioch]]
| |
| − | |10= 10. [[Berthold IV, Duke of Merania]]
| |
| − | |11= 11. [[Agnes of Rochlitz]] and Wettin
| |
| − | |12= 12. Manuel Laskaris
| |
| − | |13= 13. Ioanna Karatzaina
| |
| − | |14= 14. [[Byzantine Emperor]] [[Alexios III Angelos]]
| |
| − | |15= 15. [[Euphrosyne Doukaina Kamatera]]
| |
| − | |16= 16. '''[[II. Géza]]'''
| |
| − | |17= 17. [[Euphrosyne of Kiev]]
| |
| − | |18= 18. [[Raynald of Châtillon]]
| |
| − | |19= 19. [[Constance of Antioch]]
| |
| − | |20= 20. [[Berthold I of Istria|Berthold III of Andechs]]
| |
| − | |21= 21. [[Hedwig of Wittelsbach]]
| |
| − | |22= 22. [[Dedo V, Count of Wettin]]
| |
| − | |23= 23. [[Matilda of Heinsberg]]
| |
| − | |24= 24. ?
| |
| − | |25= 25. ?
| |
| − | |26= 26. ?
| |
| − | |27= 27. ?
| |
| − | |28= 28. [[Andronikos Doukas Angelos]]
| |
| − | |29= 29. [[Euphrosyne Castamonitissa]]
| |
| − | |30= 30. [[Andronikos Doukas Kamateros]]
| |
| − | |31= 31. ?
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | ==Przypisy==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Erzsébet<br>Elżbieta węgierska
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Księżniczka węgierska<br>Księżna Bawarii
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[księżna Bawarii]]
| |
| − | |1. od = ok.1250
| |
| − | |1. do = 1271
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik =
| |
| − | |1. następca =
| |
| − | |dynastia = [[Árpádowie]]<br><small>(Arpadowie)</small>
| |
| − | |data urodzenia = 1236
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = 1271
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[IV. Béla]]
| |
| − | |matka = [[Maria Laskarina]]
| |
| − | |rodzeństwo = [[Święta Kinga|Kinga]] (święta)<br />[[Małgorzata Węgierska|Małgorzata]] (święta)<br />[[Stefan V węgierski|Stefan V]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]]<br />[[Jolenta Helena]] (błog.)<br />[[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]]<br />[[Anna węgierska (księżna Halicza)|Anna]]<br />Katarzyna<br />Małgorzata (zm. 1242)<br />[[Bela (książę Slawonii)|Bela]]
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = [[Heinrich von Wittelsbach]] (XIII. (Bayern)
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci = Agnes, Elisabeth, [[Otto]], Heinrich, Sophie, Katharina, Ludwig, Stephan, 2 córki zmarłe w niemowlęctwie
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{Erzsébet, Arpadowie}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Arpadowie]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastie]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastia Arpadów]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w 1236]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1271]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierskie księżniczki
| |
| − | [[Kategoria:Skompilowane]] | |
