Árpád-házi Erzsébet magyar királyi hercegnő (1236–1271): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Usunięto przekierowanie do Árpád-házi Erzsébet (1236–1271))
Znacznik: Usunięto przekierowanie
Linia 28: Linia 28:
 
  |
 
  |
  
−
== Leben ==
+
== Życiorys ==
  
−
Elżbieta węgierska urodziła się w 1236 r. jako szósta córka węgierskiego króla [[IV. Béla|IV. Béli IV]] i jego żony Marii Laskaris z Nizäa. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, założonej w 1235 r. Przez papieża Grzegorza IX. został kanonizowany. W domu rodziców była świadkiem burzy mongolskiej i klęski armii węgierskiej w bitwie pod Muhi w 1241 r. Po przegranej bitwie znalazła schronienie w miejscowości Trau z rodzicami, którzy uciekli.
+
'''Árpád-házi Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta węgierska'', niem.  
  
−
<small><small>Elisabeth von Ungarn wurde als sechste Tochter des ungarischen Königs [[Béla IV. (Ungarn)|Béla IV.]] und dessen Ehefrau [[Maria Laskaris von Nicäa|Maria Laskaris von Nizäa]] im Jahre 1236 geboren. Ihr genauer Geburtsort ist unbekannt. Ihren Namen erhielt sie zu Ehren ihrer Tante der heiligen [[Elisabeth von Thüringen]], die 1235 durch Papst [[Gregor IX.]] heiliggesprochen wurde. Im Elternhaus erlebte sie den [[Mongolensturm]] und die Niederlage des ungarischen Heeres in der [[Schlacht bei Muhi]] im Jahre 1241 miterleben. Nach der verlorenen Schlacht fand sie in der Stadt [[Trogir|Trau]] gemeinsam mit ihrem – sich auf der Flucht befindenden Eltern – Zuflucht. </small></small>
+
(* 1236 w [[Landshut]] ?, † 24 października [[1271]]), węgierska księżniczka, szósta córka króla Węgier [[IV. Béla|IV. Béli IV]] i jego żony [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]] z Nicei. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, kanonizowanej w 1235 r. przez papieża [[Grzegorz IX|Grzegorza IX]]. Była świadkiem [[Inwazja Mongołów 1241|inwazji mongolskiej]] i klęski armii węgierskiej w [[Mohi|bitwie pod Muhi]] w 1241 r. Po przegranej bitwie razem z rodzicami znalazła schronienie w miejscowości Trau w Niemczech.
  
−
Elisabeth zmarła zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. W Landshut. Miała zaledwie 35 lat, a jej ciało pochowano w krypcie rodziny Wittelsbachów w opactwie Seligenthal w Landshut.
+
Około 1250 r. rodzice wydali ją za mąż za [[Henryk XIII Bawarski|Henryka]], syn księcia Bawarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_II_Bawarski Ottona II], który po śmierci ojca w 1253 r. odziedziczył Dolną Bawarię.
  
−
<small><small>Elisabeth starb nur wenige Monate nach der Geburt ihres jüngsten Sohnes am 25. Oktober 1271 in Landshut. Sie wurde nur 35 Jahre alt und ihr Leichnam wurde in der Familiengruft der Wittelsbacher im [[Kloster Seligenthal (Landshut)|Kloster Seligenthal]] in Landshut beigesetzt. </small></small>
+
== Potomstwo ==
 +
Erzsébet urodziła mężowi dziesięcioro dzieci. Oto one:
 +
* Agnieszka ([[styczeń]] [[1254]] - [[20 października]] [[1315]]), zakonnica;
 +
* Agnieszka ([[17 lipca]] [[1255]] - [[10 maja]] [[1260]]), zakonnica;
 +
* Agnieszka ([[29 października]] [[1256]] - [[16 listopada]] [[1260]]), zakonnica;
 +
* Elżbieta ([[23 kwietnia]] [[1258]] - [[8 sierpnia]] [[1314]]), zakonnica;
 +
* [[Otto III Bawarski|Otto]];
 +
* Henryk ([[23 lutego]] [[1262]] - [[16 września]] [[1280]]);
 +
* Sofia (ok. [[1264]] - [[4 lutego]] [[1282]]), żona [[Poppo VIII z Hennebergu|Poppona VIII, hrabiego Hennebergu]];
 +
* Katarzyna ([[9 czerwca]] [[1267]] - [[9 stycznia]] [[1310]]), żona [[Fryderyk Tuta|Fryderyka Tuta]], margrabiego [[Marchia Miśnieńska|Miśni]];
 +
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_III_Bawarski Ludwik III Bawarski];
 +
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_I_Bawarski Stefan I Bawarski ].
  
−
Później z Andreasem III. płeć Arpades wymarła w linii męskiej, najstarszy syn Elisabeth Otto III. (jako wnuk króla Béli IV.) Prawo do tronu węgierskiego. 6 grudnia 1305 roku został koronowany na koronę św. Szczepana w Stuhlweißenburg jako Béla V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, ponieważ nie został dokonany przez arcybiskupa Gran, który był upoważniony tylko do koronacji królów [5].
+
Erzsébet zmarła w Landshut zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. w wieku 35 lat.  
  
−
<small><small>Nachdem mit [[Andreas II. (Ungarn)|Andreas III.]] das Geschlecht der Arpaden in männlicher Linie ausstarb, erhob Elisabeths ältester Sohn Otto III. (als Enkel von König Béla IV.) Anspruch auf den ungarischen Königsthron. Er wurde auch am 6. Dezember 1305 mit der [[Stephanskrone|St. Stephanskrone]] in [[Székesfehérvár|Stuhlweißenburg]] als ''Béla V.'' zum [[Apostolischer König von Ungarn|Apostolischen König von Ungarn]] gekrönt. Dieser Akt wurde jedoch von vielen Ungarn nicht anerkannt, da er nicht, von den für Königskrönungen allein legitimierten [[Erzbischof von Gran]] vollzogen wurde<ref>Siehe Weblink ''Königtum Ottos III.''</ref>. </small></small>
+
Jej ciało pochowano w krypcie rodziny [[Wittelsbach]]ów w opactwie Seligenthal w Landshut.
  
 +
== Następstwa ==
  
−
Elżbieta z Domu Árpáda (1236 - Landshut, 24 października 1271) jest węgierską królewską księżniczką, panującą księżniczką Bawarii. IV. Węgierski król Bela i piąta córka księżniczki Marii Nicarius z Lascaris, matka króla Węgier Otto.
+
Gdy zmarł król Wegier [[III. András|III Andrzej]], ostatni męski przedstawiciel rodu [[Arpadowie|Arpadów]], jej najstarszy syn [[Otto]], jako wnuk króla [[I. Béli|Beli IV, zgłosił roszczenia do tronu i 6 grudnia [[1305]] roku został koronowany koroną św. Stefana w [[Székesfehérvár]] jako Bela V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, gdyż nie został dokonany przez arcybiskupa [[Gran]], który jako jedyny był upoważniony koronacji królów<ref>Siehe Weblink ''Königtum Ottos III.''</ref>.
−
 
 
−
<small><small>'''Árpád-házi Erzsébet''' ([[1236]] – [[Landshut (Bajorország)|Landshut]], [[1271]]. [[október 24.]]) magyar királyi hercegnő, házassága révén [[Bajorország]] uralkodó hercegnéje. [[IV. Béla magyar király]] és [[Laszkarisz Mária magyar királyné|Laszkarisz Mária nikaiai hercegnő]] ötödik leánya, [[Ottó magyar király]] édesanyja. </small></small>
 
−
 
 
−
Nazwa pochodzi od ciotki, księżniczki Elżbiety, która została wyświęcona na rok przed swoimi narodzinami w 1235 r. Przez Świętego IX. Papież Grzegorz.
 
−
 
 
−
<small><small>Nevét nagynénjéről, [[Árpád-házi Szent Erzsébet|Erzsébet hercegnőről]] kapta, akit születése előtt egy évvel, [[1235]]-ben avatott szentté [[IX. Gergely pápa]]. </small></small>
 
−
 
 
−
Podczas najazdu tatarskiego wraz z rodziną uciekł do zamku Trau. Około 1250 r. Jego rodzice poślubili księcia Henryka Bawarskiego (Landshut, 19 listopada 1235 r. - Burghausen, 3 lutego 1290 r.), Jego ojca, II. Po śmierci księcia Otto Bavaria w 1253 roku odziedziczył on Dolną Bawarię i zapisał ją w XIII wieku. Henry się śmieje. Dziesięcioro dzieci urodziło się z małżeństwa:
 
−
 
 
−
<small><small>A [[tatárjárás]] alatt családjával együtt [[Trau]] várába menekült. [[1250]] körül szülei férjhez adták Henrik bajor herceghez (Landshut, [[1235]]. [[november 19.]] - Burghausen, [[1290]]. [[február 3.]]), aki apja, II. Ottó bajor herceg [[1253]]-ban bekövetkezett halála után Alsó-[[Bajorország]]ot örökölte, és felvette a XIII. Henrik nevet. Házasságukból tíz gyermek született: </small></small>
 
−
 
 
−
'''Elizabeth of Hungary''' (1236 – 24 October 1271) was a daughter of King [[Béla IV of Hungary]] and his wife [[Maria Laskarina]]. She was a member of the [[Árpád dynasty|House of Árpad]].
 
  
 
== małżeństwo ==
 
== małżeństwo ==

Wersja z 08:58, 14 cze 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Życiorys

Árpád-házi Erzsébet (pol. Elżbieta węgierska, niem.

(* 1236 w Landshut ?, † 24 października 1271), węgierska księżniczka, szósta córka króla Węgier IV. Béli IV i jego żony Marii Laskariny z Nicei. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, kanonizowanej w 1235 r. przez papieża Grzegorza IX. Była świadkiem inwazji mongolskiej i klęski armii węgierskiej w bitwie pod Muhi w 1241 r. Po przegranej bitwie razem z rodzicami znalazła schronienie w miejscowości Trau w Niemczech.

Około 1250 r. rodzice wydali ją za mąż za Henryka, syn księcia Bawarii Ottona II, który po śmierci ojca w 1253 r. odziedziczył Dolną Bawarię.

Potomstwo

Erzsébet urodziła mężowi dziesięcioro dzieci. Oto one:

Erzsébet zmarła w Landshut zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. w wieku 35 lat.

Jej ciało pochowano w krypcie rodziny Wittelsbachów w opactwie Seligenthal w Landshut.

Następstwa

Gdy zmarł król Wegier III Andrzej, ostatni męski przedstawiciel rodu Arpadów, jej najstarszy syn Otto, jako wnuk króla [[I. Béli|Beli IV, zgłosił roszczenia do tronu i 6 grudnia 1305 roku został koronowany koroną św. Stefana w Székesfehérvár jako Bela V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, gdyż nie został dokonany przez arcybiskupa Gran, który jako jedyny był upoważniony koronacji królów[1].

małżeństwo

W wieku jedenastu lat Elisabeth wyszła za mąż w 1247 r. Z księciem Heinrichem von Wittelsbachem, założycielem linii domów Wittelsbach-Dolna Bawaria. Dziesięcioro dzieci wyszło z małżeństwa: 

Bereits mit elf Jahren wurde Elisabeth im Jahre 1247[2] mit Herzog Heinrich von Wittelsbach, dem Begründer der Wittelsbach-Niederbayerischen Hauslinie[3] verheiratet. Aus der Ehe gingen zehn Kinder hervor:


Elżbieta i jej siostry miały się dobrze pobrać. Elżbieta wyszła za mąż w 1250 r. [6] do Henry XIII, książę Bawarii. Para była małżeństwem przez dwadzieścia jeden lat i miała dziesięcioro dzieci:

  • Agnieszka z Wittelsbach (1254 stycznia - 20 października 1315). Wstąpił do klasztoru Cystersów w Seligenthal jako zakonnica.
  • Agnieszka z Wittelsbach (17 lipca 1255 r. - 10 maja 1260 r.). Dzieliła swoje imię ze swoją starszą siostrą.
  • Agnieszka z Wittelsbach (29 października 1256 - 16 listopada 1260). Dzieliła swoje imię ze swoimi dwiema starszymi siostrami.
  • Elżbieta z Wittelsbach (23 kwietnia 1258 - 8 sierpnia 1314). Wstąpił do klasztoru cystersów w Seligenthal jako zakonnica.
  • Otto III, książę Bawarii (11 lutego 1261 - 9 listopada 1312).
  • Henry z Wittelsbach (23 lutego 1262 - 16 września 1280).
  • Sophie z Wittelsbach (ok. 1264 - 4 lutego 1282). Żonaty Poppo VIII, hrabia Henneberg.
  • Katarzyna z Wittelsbach (9 czerwca 1267 - 9 stycznia 1310). Żonaty Friedrich Tuta, Margrave of Meissen.
  • Ludwik III, książę Bawarii (9 października 1269 r. - 9 października 1296 r.).
  • Stephen I, książę Bawarii (14 marca 1271 - 10 grudnia 1310).

Elżbieta zmarła w 1271 r., A zatem przeżył jej mąż i ośmioro jej dzieci. Elizabeth jest pochowana w Kloster Seligenthal.


Elizabeth and her sisters were all to marry well. Elizabeth married in 1250[7] to Henry XIII, Duke of Bavaria. The couple were married for twenty-one years and had ten children:

  • Agnes of Wittelsbach (January 1254 – 20 October 1315). Joined the Cistercian Monastery at Seligenthal as a nun.
  • Agnes of Wittelsbach (17 July 1255 – 10 May 1260). She shared her name with her older sister.
  • Agnes of Wittelsbach (29 October 1256 – 16 November 1260). She shared her name with her two older sisters.
  • Elizabeth of Wittelsbach (23 April 1258 – 8 August 1314). Joined the Cistercian Monastery at Seligenthal as a nun.
  • Otto III, Duke of Bavaria (11 February 1261 – 9 November 1312).
  • Henry of Wittelsbach (23 February 1262 – 16 September 1280).
  • Sophie of Wittelsbach (c. 1264 – 4 February 1282). Married Poppo VIII, Count of Henneberg.
  • Catherine of Wittelsbach (9 June 1267 – 9 January 1310). Married Friedrich Tuta, Margrave of Meissen.
  • Louis III, Duke of Bavaria (9 October 1269 – 9 October 1296).
  • Stephen I, Duke of Bavaria (14 March 1271 – 10 December 1310).

Elizabeth died in 1271, and was thus outlived by her husband and eight of her children. Elizabeth is buried at Kloster Seligenthal.

Przodkowie

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. II. Géza
 
 
 
 
 
 
 
8. III. Béla
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Euphrosyne of Kiev
 
 
 
 
 
 
 
4. II. András
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Raynald of Châtillon
 
 
 
 
 
 
 
9. Agnes of Antioch
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Constance of Antioch
 
 
 
 
 
 
 
2. IV. Béla
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Berthold III of Andechs
 
 
 
 
 
 
 
10. Berthold IV, Duke of Merania
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Hedwig of Wittelsbach
 
 
 
 
 
 
 
5. Gertrude of Merania
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Dedo V, Count of Wettin
 
 
 
 
 
 
 
11. Agnes of Rochlitz and Wettin
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Matilda of Heinsberg
 
 
 
 
 
 
 
1. Elizabeth of Hungary
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. ?
 
 
 
 
 
 
 
12. Manuel Laskaris
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. ?
 
 
 
 
 
 
 
6. Theodore I Laskaris
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. ?
 
 
 
 
 
 
 
13. Ioanna Karatzaina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. ?
 
 
 
 
 
 
 
3. Maria Laskarina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Andronikos Doukas Angelos
 
 
 
 
 
 
 
14. Byzantine Emperor Alexios III Angelos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Euphrosyne Castamonitissa
 
 
 
 
 
 
 
7. Anna Komnena Angelina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Andronikos Doukas Kamateros
 
 
 
 
 
 
 
15. Euphrosyne Doukaina Kamatera
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. ?
 
 
 
 
 
 

Przypisy

  1. ↑ Siehe Weblink Königtum Ottos III.
  2. ↑ Anderen Angaben zufolge soll die Hochzeit erst 1250 stattgefunden haben.
  3. ↑ Herzog Heinrich war der Begründer der niederbayerischen Linie der Wittelsbacher. Nach dem Tode des Vaters, Herzog Ottos II. teilte Heinrich im Jahre 1255 das Land mit seinem Bruder Ludwig II. der Oberbayern und die Pfalz erhielt. Heinrich behielt Niederbayern.
  4. ↑ Według informacji genealogicznych mówi się, że były dwie dziewczynki o tym samym imieniu, ale obie zmarły jako niemowlęta.
  5. ↑ Genealogischen Angaben zufolge soll es noch zwei Mädchen gleichen Namens gegeben haben, beide starben jedoch als Kleinkinder.
  6. ↑ WĘGRY KINGS, Ziemie średniowieczne
  7. ↑ HUNGARY KINGS, Medieval Lands


Erzsébet
Elżbieta węgierska

— królewna węgierska
Księżna Bawarii		 —
Księżna Bawarii
Okres od ok.1250
do 1271
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie (Arpadowie)
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny 1236
Śmierć 1271
Ojciec IV. Béla
Matka Maria Laskarina
Rodzeństwo Kinga (święta)
Małgorzata (święta)
Stefan V 16px
Jolenta Helena (błog.)
Konstancja
Anna
Katarzyna
Małgorzata (zm. 1242)
Bela
Żona Heinrich von Wittelsbach (XIII. (Bayern)
Dzieci Agnes, Elisabeth, Otto, Heinrich, Sophie, Katharina, Ludwig, Stephan, 2 córki zmarłe w niemowlęctwie
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Árpád-házi_Erzsébet_magyar_királyi_hercegnő_(1236–1271)&oldid=34482”