Árpád-házi Erzsébet magyar királyi hercegnő (1236–1271): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 20 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane – angielska]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane – angielska]]
Linia 30: Linia 30:
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
  
'''Árpád-házi Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta węgierska'', niem.  
+
'''Árpád-házi Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta węgierska'', niem. ''Elisabeth von Ungarn'') (* 1236 w [[Landshut]] ?, † 24 października [[1271]]), węgierska księżniczka, szósta córka króla Węgier [[IV. Béla|IV. Béli IV]] i jego żony [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]] z Nicei. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. [[Elżbieta Węgierska|Elżbiety z Turyngii]], kanonizowanej w 1235 r. przez papieża [[Grzegorz IX|Grzegorza IX]]. Była świadkiem [[Inwazja Mongołów 1241|inwazji mongolskiej]] i klęski armii węgierskiej w [[Mohi|bitwie pod Muhi]] w 1241 r. Po przegranej bitwie razem z rodzicami znalazła schronienie w miejscowości Trau w Niemczech.
  
(* 1236 w [[Landshut]] ?, † 24 października [[1271]]), węgierska księżniczka, szósta córka króla Węgier [[IV. Béla|IV. Béli IV]] i jego żony [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]] z Nicei. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, kanonizowanej w 1235 r. przez papieża [[Grzegorz IX|Grzegorza IX]]. Była świadkiem [[Inwazja Mongołów 1241|inwazji mongolskiej]] i klęski armii węgierskiej w [[Mohi|bitwie pod Muhi]] w 1241 r. Po przegranej bitwie razem z rodzicami znalazła schronienie w miejscowości Trau w Niemczech.
+
Około 1250 r. rodzice wydali ją za mąż za [https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_XIII_Bawarski Henryka], syn księcia Bawarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_II_Bawarski Ottona II], który po śmierci ojca w 1253 r. odziedziczył Dolną Bawarię.
 
 
Około 1250 r. rodzice wydali ją za mąż za [[Henryk XIII Bawarski|Henryka]], syn księcia Bawarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_II_Bawarski Ottona II], który po śmierci ojca w 1253 r. odziedziczył Dolną Bawarię.
 
  
 
== Potomstwo ==
 
== Potomstwo ==
 
Erzsébet urodziła mężowi dziesięcioro dzieci. Oto one:
 
Erzsébet urodziła mężowi dziesięcioro dzieci. Oto one:
* Agnieszka ([[styczeń]] [[1254]] - [[20 października]] [[1315]]), zakonnica;
+
 
 +
* Agnes (* 1254, † 1315) <ref> Według informacji genealogicznych mówi się, że były dwie dziewczynki o tym samym imieniu, ale obie zmarły jako niemowlęta. </ref>, zakonnica w [https://de.wikipedia.org/wiki/Kloster_Seligenthal_(Landshut) opactwie Seligenthal]
 
* Agnieszka ([[17 lipca]] [[1255]] - [[10 maja]] [[1260]]), zakonnica;
 
* Agnieszka ([[17 lipca]] [[1255]] - [[10 maja]] [[1260]]), zakonnica;
 
* Agnieszka ([[29 października]] [[1256]] - [[16 listopada]] [[1260]]), zakonnica;
 
* Agnieszka ([[29 października]] [[1256]] - [[16 listopada]] [[1260]]), zakonnica;
* Elżbieta ([[23 kwietnia]] [[1258]] - [[8 sierpnia]] [[1314]]), zakonnica;
+
* Elisabeth (* 1258, † 1314) zmarła jako zakonnica w [https://de.wikipedia.org/wiki/Kloster_Seligenthal_(Landshut) opactwie Seligenthal]
* [[Otto III Bawarski|Otto]];
+
* [[Otto III. von Bayern|Otto III.]] (* 1261, † 1312); żona (od 1279) [[Katharina von Habsburg]] (* ok.1256, † 1282), teść: król [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rudolf_I_Habsburg Rudolf I Habsburg]
* Henryk ([[23 lutego]] [[1262]] - [[16 września]] [[1280]]);
+
* Heinrich (* 1262, † 1280)
* Sofia (ok. [[1264]] - [[4 lutego]] [[1282]]), żona [[Poppo VIII z Hennebergu|Poppona VIII, hrabiego Hennebergu]];
+
* Sophie (* 1264, † 1284); mąż: (od 1277) Poppo VIII z [[lista rodzin Henneberg|Hennebergu]] (* 1279, † 1291)
* Katarzyna ([[9 czerwca]] [[1267]] - [[9 stycznia]] [[1310]]), żona [[Fryderyk Tuta|Fryderyka Tuta]], margrabiego [[Marchia Miśnieńska|Miśni]];
+
* Katharina (* 1267, † 1310), mąż (od 1277) [[Friedrich Tuta]] (* 1269, † 1291), margrabia [[Lausitz]]
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_III_Bawarski Ludwik III Bawarski];
+
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_III_Bawarski Ludwig III.] (* 1269, † 1296), zmarł jako samotny i bezdzietny
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_I_Bawarski Stefan I Bawarski ].
+
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_I_Bawarski Stephan I.] (* 1271, † 1310); żona: (od 1297) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Judyta_%C5%9Bwidnicka Judyta] (* ok.1285÷87, † 1320), teść: książę świdnicki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bolko_I_Surowy Bolko I]
  
 
Erzsébet zmarła w Landshut zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. w wieku 35 lat.  
 
Erzsébet zmarła w Landshut zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. w wieku 35 lat.  
  
Jej ciało pochowano w krypcie rodziny [[Wittelsbach]]ów w opactwie Seligenthal w Landshut.
+
Jej ciało pochowano w krypcie rodziny [[Wittelsbach]]ów w opactwie [https://de.wikipedia.org/wiki/Kloster_Seligenthal_(Landshut) Seligenthal] w Landshut.
  
 
== Następstwa ==
 
== Następstwa ==
  
Gdy zmarł król Wegier [[III. András|III Andrzej]], ostatni męski przedstawiciel rodu [[Arpadowie|Arpadów]], jej najstarszy syn [[Otto]], jako wnuk króla [[I. Béli|Beli IV, zgłosił roszczenia do tronu i 6 grudnia [[1305]] roku został koronowany koroną św. Stefana w [[Székesfehérvár]] jako Bela V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, gdyż nie został dokonany przez arcybiskupa [[Gran]], który jako jedyny był upoważniony koronacji królów<ref>Siehe Weblink ''Königtum Ottos III.''</ref>.
+
Gdy zmarł król Wegier [[III. András|III Andrzej]], ostatni męski przedstawiciel rodu [[Arpadowie|Arpadów]], jej najstarszy syn [[Otto]], jako wnuk króla [[I. Béli|Beli IV]], zgłosił roszczenia do tronu i 6 grudnia [[1305]] roku został koronowany koroną św. Stefana w [[Székesfehérvár]] jako Bela V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, gdyż nie został dokonany przez arcybiskupa [[Gran]], który jako jedyny był upoważniony koronacji królów<ref>Siehe Weblink ''Königtum Ottos III.''</ref>.
 
 
== małżeństwo ==
 
 
 
W wieku jedenastu lat Elisabeth wyszła za mąż w 1247 r. Z księciem Heinrichem von Wittelsbachem, założycielem linii domów Wittelsbach-Dolna Bawaria. Dziesięcioro dzieci wyszło z małżeństwa:
 
 
 
<small><small>Bereits mit elf Jahren wurde Elisabeth im Jahre 1247<ref>Anderen Angaben zufolge soll die Hochzeit erst 1250 stattgefunden haben.</ref> mit Herzog Heinrich von [[Wittelsbach]], dem Begründer der Wittelsbach-Niederbayerischen Hauslinie<ref>Herzog Heinrich war der Begründer der niederbayerischen Linie der Wittelsbacher. Nach dem Tode des Vaters, Herzog [[Otto II. (Bayern)|Ottos II.]] teilte Heinrich im Jahre 1255 das Land mit seinem Bruder [[Ludwig der Strenge|Ludwig II.]] der [[Herzogtum Oberbayern|Oberbayern]] und die Pfalz erhielt. Heinrich behielt [[Herzogtum Niederbayern|Niederbayern]].  </ref> verheiratet. Aus der Ehe gingen zehn Kinder hervor: </small></small>
 
 
 
* Agnes (* 1254, † 1315) <ref> Według informacji genealogicznych mówi się, że były dwie dziewczynki o tym samym imieniu, ale obie zmarły jako niemowlęta. </ref> [[nun]] w [[Opactwo Seligenthal]]
 
* Elisabeth (* 1258, † 1314) zmarła jako zakonnica w opactwie Seligenthal
 
* [[Otto III. (Bawaria) | Otto III.]] (* 1261, † 1312) ⚭ 1279 w [[Wiedeń]] z [[Katharina von Habsburg]] (* ~ 1256, † 1282), córka króla [[Rudolf I. (HRR) ) | Rudolfs I.]]
 
* Heinrich (* 1262, † 1280)
 
* Sophie (* 1264, † 1284) ⚭ 1277 w Landshut z Poppo VIII z [[lista rodzin Henneberg | Henneberg]] (* 1279, † 1291)
 
* Katharina (* 1267, † 1310) ⚭ 1277 z [[Friedrich Tuta]] (* 1269, † 1291), margrabia [[Lausitz]]
 
* [[Ludwig III. (Dolna Bawaria) | Ludwig III.]] (* 1269, † 1296), zmarł jako samotny i bezdzietny
 
* [[Stephan I. (Bayern) | Stephan I.]] (* 1271, † 1310) ⚭ 1297 z Jutta (Judith) [[Księstwo Schweidnitz-Jauer | von Schweidnitz]] (* około 1285/87, † 1320) , Córka księcia [[Bolko I. (Schweidnitz) | Bolko I.]]
 
 
 
 
 
* Agnes (* 1254, † 1315)<ref>Genealogischen Angaben zufolge soll es noch zwei Mädchen gleichen Namens gegeben haben, beide starben jedoch als Kleinkinder.</ref> [[Nonne]] im [[Kloster Seligenthal]]
 
* Elisabeth (* 1258, † 1314) starb als Nonne in Kloster Seligenthal
 
* [[Otto III. (Bayern)|Otto III.]] (* 1261, † 1312) ⚭ 1279 in [[Wien]] mit [[Katharina von Habsburg]] (* ~1256, † 1282), Tochter König [[Rudolf I. (HRR)|Rudolfs I.]]
 
* Heinrich (* 1262, † 1280)
 
* Sophie (* 1264, † 1284) ⚭ 1277 in Landshut mit Poppo VIII von [[Stammliste von Henneberg|Henneberg]] (* 1279, † 1291)
 
* Katharina (* 1267, † 1310) ⚭ 1277 mit [[Friedrich Tuta]] (* 1269, † 1291), Markgraf der [[Lausitz]]
 
* [[Ludwig III. (Niederbayern)|Ludwig III.]] (* 1269, † 1296), ledig und kinderlos verstorben
 
* [[Stephan I. (Bayern)|Stephan I.]] (* 1271, † 1310) ⚭ 1297 mit Jutta (Judith) [[Herzogtum Schweidnitz-Jauer|von Schweidnitz]] (* um 1285/87, † 1320), Tochter Herzogs [[Bolko I. (Schweidnitz)|Bolko I.]]
 
 
 
Elżbieta i jej siostry miały się dobrze pobrać. Elżbieta wyszła za mąż w 1250 r. <ref> [http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#Elisabethdied1271MHeinrichILowerBavaria WĘGRY KINGS, Ziemie średniowieczne] </ref> do [[Henry XIII, książę Bawarii]]. Para była małżeństwem przez dwadzieścia jeden lat i miała dziesięcioro dzieci:
 
* Agnieszka z Wittelsbach (1254 stycznia - 20 października 1315). Wstąpił do klasztoru [[Cystersów | Cystersów]] w Seligenthal jako zakonnica.
 
* Agnieszka z Wittelsbach (17 lipca 1255 r. - 10 maja 1260 r.). Dzieliła swoje imię ze swoją starszą siostrą.
 
* Agnieszka z Wittelsbach (29 października 1256 - 16 listopada 1260). Dzieliła swoje imię ze swoimi dwiema starszymi siostrami.
 
* Elżbieta z Wittelsbach (23 kwietnia 1258 - 8 sierpnia 1314). Wstąpił do klasztoru cystersów w Seligenthal jako zakonnica.
 
* [[Otto III, książę Bawarii]] (11 lutego 1261 - 9 listopada 1312).
 
* Henry z Wittelsbach (23 lutego 1262 - 16 września 1280).
 
* Sophie z Wittelsbach (ok. 1264 - 4 lutego 1282). Żonaty [[Poppo VIII, hrabia Henneberg]].
 
* Katarzyna z Wittelsbach (9 czerwca 1267 - 9 stycznia 1310). Żonaty [[Friedrich Tuta]], [[Lista Margraves of Meissen | Margrave of Meissen]].
 
* [[Ludwik III, książę Bawarii]] (9 października 1269 r. - 9 października 1296 r.).
 
* [[Stephen I, książę Bawarii]] (14 marca 1271 - 10 grudnia 1310).
 
 
 
Elżbieta zmarła w 1271 r., A zatem przeżył jej mąż i ośmioro jej dzieci. Elizabeth jest pochowana w [[Kloster Seligenthal]].
 
 
 
 
 
Elizabeth and her sisters were all to marry well. Elizabeth married in 1250<ref>[http://fmg.ac/Projects/MedLands/HUNGARY.htm#Elisabethdied1271MHeinrichILowerBavaria HUNGARY KINGS, Medieval Lands]</ref> to [[Henry XIII, Duke of Bavaria]]. The couple were married for twenty-one years and had ten children:
 
* Agnes of Wittelsbach (January 1254 – 20 October 1315). Joined the [[Cistercians|Cistercian]] Monastery at Seligenthal as a nun.
 
* Agnes of Wittelsbach (17 July 1255 – 10 May 1260). She shared her name with her older sister.
 
* Agnes of Wittelsbach (29 October 1256 – 16 November 1260). She shared her name with her two older sisters.
 
* Elizabeth of Wittelsbach (23 April 1258 – 8 August 1314). Joined the Cistercian Monastery at Seligenthal as a nun.
 
* [[Otto III, Duke of Bavaria]] (11 February 1261 – 9 November 1312).
 
* Henry of Wittelsbach (23 February 1262 – 16 September 1280).
 
* Sophie of Wittelsbach (c. 1264 – 4 February 1282). Married [[Poppo VIII, Count of Henneberg]].
 
* Catherine of Wittelsbach (9 June 1267 – 9 January 1310). Married [[Friedrich Tuta]], [[List of Margraves of Meissen|Margrave of Meissen]].
 
* [[Louis III, Duke of Bavaria]] (9 October 1269 – 9 October 1296).
 
* [[Stephen I, Duke of Bavaria]] (14 March 1271 – 10 December 1310).
 
 
 
Elizabeth died in 1271, and was thus outlived by her husband and eight of her children. Elizabeth is buried at [[Kloster Seligenthal]].
 
  
 
== Przodkowie ==
 
== Przodkowie ==
Linia 152: Linia 97:
 
|31= 31. ?
 
|31= 31. ?
 
}}
 
}}
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#EB4 Stammbaum (englisch)]
 +
* [https://www.historisches-lexikon-bayerns.de/Lexikon/Ungarisches_Königtum_Ottos_III._von_Niederbayern,_1305-1307 Königtum Ottos III.]
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 159: Linia 108:
 
|
 
|
 
{{Władca infobox
 
{{Władca infobox
  |władca            = Erzsébet<br>Elżbieta węgierska
+
  |władca            = Erzsébet (węg.)<br>Elżbieta węgierska (pol.)<br>Elisabeth von Ungarn (niem.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = [[królewna węgierska]]<br>[[Księżna Bawarii]]
 
  |tytulatura        = [[królewna węgierska]]<br>[[Księżna Bawarii]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
  |herb              =  
+
  |herb              = Arpad.png
  |opis herbu        =  
+
  |opis herbu        = Herb Arpadów
 
  |faksymile        =  
 
  |faksymile        =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
Linia 171: Linia 120:
 
  |1. tytuł          = [[Księżna Bawarii]]
 
  |1. tytuł          = [[Księżna Bawarii]]
 
  |1. od            = ok.1250
 
  |1. od            = ok.1250
  |1. do            = 1271
+
  |1. do            = 24 października 1271
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. poprzednik    =  
Linia 178: Linia 127:
 
  |data urodzenia    = 1236
 
  |data urodzenia    = 1236
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
  |data śmierci      = 1271
+
  |data śmierci      = 24 października 1271
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  

Aktualna wersja na dzień 09:43, 14 cze 2020

Życiorys

Árpád-házi Erzsébet (pol. Elżbieta węgierska, niem. Elisabeth von Ungarn) (* 1236 w Landshut ?, † 24 października 1271), węgierska księżniczka, szósta córka króla Węgier IV. Béli IV i jego żony Marii Laskariny z Nicei. Dokładne miejsce jej narodzin nie jest znane. Nazwę otrzymała na cześć ciotki, św. Elżbiety z Turyngii, kanonizowanej w 1235 r. przez papieża Grzegorza IX. Była świadkiem inwazji mongolskiej i klęski armii węgierskiej w bitwie pod Muhi w 1241 r. Po przegranej bitwie razem z rodzicami znalazła schronienie w miejscowości Trau w Niemczech.

Około 1250 r. rodzice wydali ją za mąż za Henryka, syn księcia Bawarii Ottona II, który po śmierci ojca w 1253 r. odziedziczył Dolną Bawarię.

Potomstwo

Erzsébet urodziła mężowi dziesięcioro dzieci. Oto one:

Erzsébet zmarła w Landshut zaledwie kilka miesięcy po urodzeniu swojego najmłodszego syna 25 października 1271 r. w wieku 35 lat.

Jej ciało pochowano w krypcie rodziny Wittelsbachów w opactwie Seligenthal w Landshut.

Następstwa

Gdy zmarł król Wegier III Andrzej, ostatni męski przedstawiciel rodu Arpadów, jej najstarszy syn Otto, jako wnuk króla Beli IV, zgłosił roszczenia do tronu i 6 grudnia 1305 roku został koronowany koroną św. Stefana w Székesfehérvár jako Bela V. jako apostolski król Węgier. Jednak ten czyn nie został uznany przez wielu Węgrów, gdyż nie został dokonany przez arcybiskupa Gran, który jako jedyny był upoważniony koronacji królów[2].

Przodkowie

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. II. Géza
 
 
 
 
 
 
 
8. III. Béla
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Euphrosyne of Kiev
 
 
 
 
 
 
 
4. II. András
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Raynald of Châtillon
 
 
 
 
 
 
 
9. Agnes of Antioch
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Constance of Antioch
 
 
 
 
 
 
 
2. IV. Béla
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Berthold III of Andechs
 
 
 
 
 
 
 
10. Berthold IV, Duke of Merania
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Hedwig of Wittelsbach
 
 
 
 
 
 
 
5. Gertrude of Merania
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Dedo V, Count of Wettin
 
 
 
 
 
 
 
11. Agnes of Rochlitz and Wettin
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Matilda of Heinsberg
 
 
 
 
 
 
 
1. Elizabeth of Hungary
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. ?
 
 
 
 
 
 
 
12. Manuel Laskaris
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. ?
 
 
 
 
 
 
 
6. Theodore I Laskaris
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. ?
 
 
 
 
 
 
 
13. Ioanna Karatzaina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. ?
 
 
 
 
 
 
 
3. Maria Laskarina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Andronikos Doukas Angelos
 
 
 
 
 
 
 
14. Byzantine Emperor Alexios III Angelos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Euphrosyne Castamonitissa
 
 
 
 
 
 
 
7. Anna Komnena Angelina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Andronikos Doukas Kamateros
 
 
 
 
 
 
 
15. Euphrosyne Doukaina Kamatera
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. ?
 
 
 
 
 
 

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Według informacji genealogicznych mówi się, że były dwie dziewczynki o tym samym imieniu, ale obie zmarły jako niemowlęta.
  2. Siehe Weblink Königtum Ottos III.


Erzsébet (węg.)
Elżbieta węgierska (pol.)
Elisabeth von Ungarn (niem.)

królewna węgierska
Księżna Bawarii
Herb Arpadów
Herb Arpadów
Księżna Bawarii
Okres od ok.1250
do 24 października 1271
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie (Arpadowie)
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny 1236
Śmierć 24 października 1271
Ojciec IV. Béla
Matka Maria Laskarina
Rodzeństwo Kinga (święta)
Małgorzata (święta)
Stefan V 16px
Jolenta Helena (błog.)
Konstancja
Anna
Katarzyna
Małgorzata (zm. 1242)
Bela
Żona Heinrich von Wittelsbach (XIII. (Bayern)
Dzieci Agnes, Elisabeth, Otto, Heinrich, Sophie, Katharina, Ludwig, Stephan, 2 córki zmarłe w niemowlęctwie