|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1]] | + | #PATRZ [[Berthold V. von Andechs]] |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Berthold_(patriarch_of_Aquileia)
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Berthold_(patriarch_of_Aquileia)&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = ''sede vacante''
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét]]<br>(1206-1218)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Ugrin Csák, Archbishop of Kalocsa|Ugrin Csák]] ??
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Bár-Kalán Bánk]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>(1209-1212)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Kacsics Simon]]<br>i [[Kacsics Mihály]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Kacsics Mihály]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1212-1213)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[II. Miklós]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Wolfger von Erla]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Patriarcha Akwilei]]<br>(1218-1251)
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Gregorio di Montelongo]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | ''Merániai'' '''Berthold''' (niem. ''von Andechs'' lub ''von Meran'' jako Berthold V., wł. ''Bertoldo di Andechs-Merania'') [1] (*ok.1180, † 23 maja 1251), niemiecki hrabia, od 1204 r., Arcybiskup Kalocsy od 1206 do 1218 r., a od 1218 r. Patriarcha Akwilei aż do swojej śmierci.
| |
| − | | |
| − | <small><small>'''Berthold'''<ref>Known in German as '', in Italian as '''Bertoldo di Andechs-Merania'''.</ref> (c. 1180 – 23 May 1251) was the [[Count of Andechs]] (as '''Berthold V''') from 1204, the [[Roman Catholic Archdiocese of Kalocsa-Kecskemét|Archbishop of Kalocsa]] from 1206 until 1218, and from 1218 the [[Patriarch of Aquileia]] until his death. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Młodszy syn bawarskiego hrabiego Bertholda IV z Andechs, który został wyniesiony do godności księcia Meranii przez cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I Barbarossę]] w 1183 roku. Jego matką była Agnes z Rochlitz, członek saksońskiej dynastii Wettynów. Wśród jego rodzeństwa byli książę Otto I z Meranii, francuska królowa małżonka Agnes z Meranii, węgierska królowa małżonka [[Gertruda|Gertruda z Meranii]] i św. Jadwiga Śląska.
| |
| − | | |
| − | <small><small>He was a younger son of the [[Duchy of Bavaria|Bavarian]] count [[Berthold IV, Duke of Merania|Berthold IV of Andechs]], who was elevated to a [[Duke of Merania]] by Emperor [[Frederick I, Holy Roman Emperor|Frederick I Barbarossa]] in 1183. His mother was [[Agnes of Rochlitz]], a member of the Saxon [[House of Wettin|Wettin dynasty]]. Among his siblings were Duke [[Otto I, Duke of Merania|Otto I of Merania]], French queen consort [[Agnes of Merania]], Hungarian queen consort [[Gertrude of Merania]], and Saint [[Hedwig of Silesia]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Berthold, przeznaczony do kariery kościelniej, został '''prowokatorem''' w kapitule katedralnej archidiecezji Bamberg w 1203 r. Podążył za swoją siostrą [[Gertruda|Gertrudą]] na dwór węgierski pod rządami króla [[I. András|Andrzeja II]], która od 1206 r. miał swojego szwagra wybranego na arcybiskupa Kalocsy, jednak jego nominacja nie została potwierdzona przez papieża [[Innocenty III|Innocentego III]] do 1212 r., dopóki Berthold nie zgłosił się na intensywne studia w diecezji Vicenza. Jednak pomimo tego król Andrzej uczynił go również [[Ban jednolitej Chorwacji|banem Chorwacji]], a także [[Wojewoda|wojewodą siedmiogrodzkim]] i swoim zastępcą w 1212 roku. Jego nadmierne '''upodobanie do podżegania do siostry''' oburzyło magnatów węgierskich. W 1213 r., gdy król prowadził kampanię z [[Halicja|Halicji]] na Wołyń, dokonali napadu na obóz myśliwski królowej i zamordowali kilka jego '''zastawów''', podczas gdy Berthold ledwo uciekł z życiem wraz z [[Leopold VI|Leopoldem VI]] z Austrii.
| |
| − | | |
| − | <small><small>Berthold, chosen for an ecclesiastical career, became [[provost (religion)|provost]] at the cathedral [[chapter (religion)|chapter]] of the [[Roman Catholic Archdiocese of Bamberg|Archdiocese of Bamberg]] in 1203. He followed his sister Gertrude to the [[Kingdom of Hungary in the Middle Ages|Hungarian]] court under King [[Andrew II of Hungary|Andrew II]], who in 1206 had his brother-in-law elected Archbishop of Kalocsa. However, the appointment was not acknowledged by [[Pope Innocent III]] in 1212, until Berthold had applied himself to intense study in the [[Roman Catholic Diocese of Vicenza|Diocese of Vicenza]]. Nevertheless, King Andrew also made him [[Ban of Croatia]], [[Dalmatia]] and [[Ban of Slavonia|Slavonia]], and even [[List of rulers of Transylvania|Voivode of Transylvania]] and the king's deputy in 1212. His undue preference at the instigation of his sister disgusted the Hungarian [[magnate]]s. In 1213, while the king was on a campaign to [[Kingdom of Galicia–Volhynia|Galicia–Volhynia]], they dared a raid into a queen's hunting camp and murdered Getrude and several of her liensmen, while Berthold narrowly escaped with his life with [[Leopold VI of Austria]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | 10 lutego 1218 r. papież [[Honoriusz III]] mianował go patriarchą [[Akwilea|Akwilei]]. W 1238 Berthold przeniósł stolicę państwa kościelnego z Cividale do Udine, gdzie wydał rozkaz wzniesienia katedry. Zapewnił, że jest lojalnym zwolennikiem cesarza [[Fryderyk II|Fryderyka II Hohenstaufa]] przeciwko włoskim miastom ligi lombardzkiej. Jednak w ostrym konflikcie między cesarzem a papieżem [[Grzegorz IX|Grzegorzem IX]] jego lojalność przyniosła cesarzowi ekskomunikę papieską w 1239 r., która została jednak odwołana dwa lata później za wstawiennictwem króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. W późniejszych latach Betrold próbował rozstrzygać spory między cesarzem a papieżem, jednak bezskutecznie.
| |
| − | | |
| − | <small><small>On 10 February 1218 [[Pope Honorius III]] appointed him [[Patriarchate of Aquileia (Episcopal)|Patriarch of Aquileia]]. In 1238 Berthold moved the capital of the [[Patriarchate of Aquileia (state)|ecclesiastical state]] from [[Cividale del Friuli|Cividale]] to [[Udine]], where he gave orders to erect a [[Udine Cathedral|cathedral]]. He secured his position being a loyal supporter of the [[House of Hohenstaufen|Hohenstaufen]] emperor [[Frederick II, Holy Roman Emperor|Frederick II]] against the Italian cities of the [[Lombard League]]. However, in the fierce conflict between the emperor and [[Pope Gregory IX]], his loyalty earned him a papal [[excommunication]] in 1239, which nevertheless was revoked two years later upon the intercession by King Andrew II of Hungary. In his later years, Betroldo tried to arbitrate between Emperor and Pope, though ultimately to no avail. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Wraz ze śmiercią Bertholda jego linia hrabiowska Andechs wyginęła. Był także ostatnim z długiej linii niemieckich patriarchów Akwilei. Jego następca Gregorio di Montelongo przewodził koalicji gwelfów przeciwko cesarzowi Fryderykowi II.
| |
| − | | |
| − | <small><small>With Berthold's death, his line of the counts of Andechs became extinct. He was also the last in a long line of [[Germans|German]] Patriarchs of Aquileia. His successor [[Gregorio di Montelongo]] had led a [[Guelphs and Ghibellines|Guelph]] coalition against Emperor Frederick II. </small></small>
| |
| − | | |
| − | ==Przypis==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | ==Uwagi==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Urzędnik infobox
| |
| − | |urzędnik = Bertold
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Ban jednolitej Chorwacji<br>Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét<br>Wojewoda Siedmiogrodu
| |
| − | |grafika = Bertoldo-di-Merania - Patriarcato Udine.jpg
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét]]
| |
| − | |1. od = 1206
| |
| − | |1. do = 1218
| |
| − | |1. powołanie =
| |
| − | |1. poprzednik = ''sede vacante''
| |
| − | |1. następca = [[Ugrin Csák, Archbishop of Kalocsa|Ugrin Csák]]
| |
| − | | |
| − | |2. tytuł = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
| |
| − | |2. od = 1209
| |
| − | |2. do = 1212
| |
| − | |2. powołanie =
| |
| − | |2. poprzednik = [[Bár-Kalán Bánk]]
| |
| − | |2. następca = [[Kacsics Simon]]<br>i [[Kacsics Mihály]]
| |
| − | | |
| − | |3. tytuł = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
| |
| − | |3. od = 1212
| |
| − | |3. do = 1213
| |
| − | |3. powołanie =
| |
| − | |3. poprzednik = [[Kacsics Mihály]]
| |
| − | |3. następca = [[II. Miklós]]
| |
| − | | |
| − | |4. tytuł = [[Patriarcha Akwilei]]
| |
| − | |4. od = 1218
| |
| − | |4. do = 1251
| |
| − | |4. powołanie =
| |
| − | |4. poprzednik = [[Wolfger von Erla]]
| |
| − | |4. następca = [[Gregorio di Montelongo]]
| |
| − | | |
| − | |klan =
| |
| − | |ród = nieznany
| |
| − | |rodzina =
| |
| − | |pochodzenie = niemiecki, węgierskie
| |
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
| |
| − | |data urodzenia = ok.1180
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = 23 maja 1251
| |
| − | |miejsce śmierci = Akwilea
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = nieznany
| |
| − | |matka = nieznana
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek =
| |
| − | |1. związek z =
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |dokonania =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Bertold, Andechs}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Arcybiskupi Kalocsa-Kecskemét]]
| |
| − | [[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
| |
| − | [[Kategoria:Patriarchowie Akwilei]]
| |
| − | [[Kategoria:Ród nieznany]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1251]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]] | |
