Hermán Rubinus: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1prz]]
+
[[Kategoria:1b]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|

Wersja z 16:49, 21 cze 2020

Hermán Rubinus, także Rubin lub Ruben (* nieznana, † po 1283), węgierski szlachcic, rycerz, sędzia królewski w 1283 r., za panowania króla Węgier Władysława IV.

Rubinus from the kindred Hermán (, also Rubin or Ruben; died after 1283) was a Hungarian soldier and nobleman, who served as Judge royal in 1283, during the reign of Ladislaus IV of Hungary. 

Rodzina

Rubinus urodził się w klanie Hermán jako syn Hermana, którego rodzice są niezidentyfikowani, z powodu niemożności połączenia go z trzema znanymi gałęziami klanu w genealogii, lecz jego działalność i własność ziem potwierdza, że należeli oni do starożytnej gałęzi zamieszkującej w komitacie Vas. Rubinus miał dwóch braci, Feldricusa i Karola.[1] Według współczesnej mu Gesta Hunnorum et Hungarorum Kéza Simona, przodkowie rycerza Hermana pochodzili z Norymbergi, a sam Herman towarzyszył Giseli Bawarskiej w podróży na Węgry w 996 roku,która została żoną Stefana, przyszłego pierwszego króla Węgier Stefana I. Następnie Herman otrzymał w darowiznie ziemię w komitacie Vas. Zarówno mistrz Simon, jak i XIV-wieczna Chronicon Pictum opisali pochodzenie Hermana jako „względnie biednego”.[2]

Kariera wojskowa

Biorąc pod uwagę dane z XIII wieku, historyk Zsoldos Attila twierdził, że Rubinus i jego krewni wyszli od statusu królewskiego sługi do statusu szlachty węgierskiej. Królewski przywilej króla Władysława Kumańczyka z 1280 r. opowiadał o karierze wojskowej Rubinusa od wczesnych lat 60. XIX wieku. Jak podaje, Rubinus był już lojalnym żołnierzem węgierskiej Beli IV. Uczestniczyli w bitwie pod Kressenbrunn w lipcu 1260 r., gdy król Béla, książę Sefan i ich sojusznicy najechali Morawy, lecz pokonał ich król Czech Ottokar II, zmuszając Bélę do rezygnacji ze Styrii na swoją rzecz. Zgodnie z kartą Rubinus walczył odważnie, otrzymując trzy rany.Magyarország levéltáraiból 1000–1686 [Archiwa - Skarby: źródła historyczne z archiwów Węgier, 1000–1686]. Magyar Levéltárosok Egyesülete. str. 209-210.</ref>

Po dziesięciu latach, po śmierci Béli, gdy Stefan V bez problemu zastąpił ojca, Hahót Miklós odmówił wzięcia udziału w ceremonii koronacyjnej w dniu 17 maja 1270 r. lub później. Zamiast tego obsadził styryjskich żołnierzy w swoim forcie w Pölöske i dokonał napadów przeciwko pobliskim wioskom. W listopadzie Rubinus wziął udział w królewskiej kampanii miażdżącej rebelię Miklósa, pokonując armię rycerzy Solchara i Dietricha, którzy splądrowali komitat Vas przy granicy austriackiej. Rubinus pojmał Solchara i innych żołnierzy i dostarczył ich Stefanowi.[3] Król dokonał rabunku w Styrii około grudnia 1270 roku. Rubinus wziął udział w kampanii pod dowództwem Monoszló Gergely. Był obecny na oblężeniu Radkersburga, gdzie walczył włócznią i odniósł poważne obrażenia. Mimo to był zaangażowany w zdobycie Fürstenfeld, gdzie szturmował obrońców bramą zamku swoją małą jednostką.[3] Ottokar II zaatakował Węgry wiosną 1271 roku, zdobywając kilka fortów, ale Stefan wygrał decydującą bitwę nad rzeką Rábca 21 maja. Przy bramie Abda Rubin „odważnie bronił przejścia”.[3]

After ten years, following Béla's death, when Stephen V succeeded his father without difficulties, Nicholas Hahót refused to attend the coronation ceremony took place on or after 17 May 1270. Instead, he garrisoned Styrian soldiers in his fort at Pölöske, and made plundering raids against the nearby villages. In November, Rubinus participated in the royal campaign to crush Nicholas' rebellion, defeating the army of knights Solchar and Dietrich, who looted Vas County at the Austrian border. Rubinus captured Solchar and other soldiers and delivered them to Stephen.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The king launched a plundering raid into Styria around December 1270. Rubinus took part in the campaign under the command of Gregory Monoszló. He was present at the siege of Radkersburg, where fought with a spear and seriously injured. Despite that, thereafter he participated in the capture of Fürstenfeld, where he stormed the defenders at the castle gate with his small unit.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ottokar II invaded Hungary in the spring of 1271, capturing several forts, but Stephen won the decisive battle on the Rábca River on 21 May. At the gate of Abda, Rubinus "bravely defended the crossing".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Lojalny żołnierz Władysława

Władysław IV został koronowany w Székesfehérvár około 3 września 1272 r. Podczas jego niepełnoletności wiele grup baronów walczyło ze sobą o najwyższą władzę, ale Rubinus pozostał wierny władzy królewskiej. Karta Władysława odnosił się do epizodu, w którym niemieccy rycerze, mianowicie Conrad i Kunchlinus, wdarli się do okręgu Zagorje, Rubinus zatrzymał ich i przegonił ich armię. Dokończył także kampanię wojskową Csák II Máté w 1272 r., by zbudować fort Lembach na granicy Karyntii.[3] 3 sierpnia 1275 r. Rubinus i jego dwaj bracia, Feldricus i Charles, otrzymali od Władysława IV majątek Petlend, należący do zamku Vasvár.[4] Podczas bitwy pod Marchfeld, która odbyła się 26 sierpnia 1278 r., gdzie Ottokar II został pokonany i zabity, Rubinus schwytał trzynastu czeskich władców, zgodnie z kartą Władysława.[3] Po bitwie Rubinus został w tym roku wicewojewodą Siedmiogrodu (łac. Vicevoyvada) (Aba Finta był w tym czasie wojewodą).[5] Na tym stanowisku byli oni zaangażowani w konflikt jurysdykcyjny z palatynem Csák II. Máté, który namawiał sąd w komitacie Vas, który był administrowany przez palatyna, do przyjęcia jego kandydata i zastępcy, którym ma zostać Stefan, upoważniony kapitan i sędzia w imieniu Csák II. Máté. Jego statut odniósł się również do tego wicewojewody Rubinusa, który wcześniej jednostronnie mianował sędziego, który uznał za niezgodny z prawem. Na podstawie terminologii zawartej w karcie można sobie wyobrazić, że Rubinus już od tego roku sprawuje urząd ispána komitatu Vas.Szőcs, Tibor (2012). Az Árpád-kori nádorok és helyetteseik okleveleinek kritikai jegyzéke [Krytyczny rejestr dokumentów palatynów i ich zastępców z epoki Arpadów]. Magyar Országos Levéltár. str. 186.

Ladislaus IV was crowned in Székesfehérvár on about 3 September 1272. During his minority, many groupings of barons fought against each other for supreme power, but Rubinus remained faithful to the royal authority. Ladislaus' charter referred to an episode, when German knights, namely Conrad and Kunchlinus broke into Zagorje County, Rubinus stopped and chased their army.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He also participated in Matthew Csák's military campaign in 1272 to besiege the fort of Lembach at the Carinthian border.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} On 3 August 1275, Rubinus and his two brothers, Feldricus and Charles were granted the estate of Petlend, belonged to Vasvár Castle, by King Ladislaus IV.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} During the Battle on the Marchfeld, took place on 26 August 1278, where Ottokar II was defeated and killed, Rubinus captured thirteen Bohemian lords, according to Ladislaus' charter.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After the battle, Rubinus was appointed Vice-voivode of Transylvania () in that year (Finta Aba served as Voivode during that time).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In this position, he was involved in a jurisdictional conflict with Palatine Matthew Csák, who urged the udvornici in Vas County, who were administered by the Palatine, to accept his candidate and deputy, comes Stephen to become their authorized captain and judge, in the name of Matthew Csák. His charter also referred that vice-voivode Rubinus had previously unilaterally appointed a judge, which he deemed unlawful. Based on the charter's terminology, it is conceivable that Rubinus already held the office of ispán of Vas County since that year.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Na początku 1280 r. legat papieski Filip, biskup Fermo i węgierscy lordowie wymusili na wodzach Kuman ceremonialną obietnicę porzucenia pogańskich zwyczajów i przekonali młodego króla Władysława do złożenia przysięgi na jej wykonanie. Wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry zamiast podporządkować się żądaniom legata. Władysław podążał za przemieszczającymi się Kumanami aż do Szalánkemén (obecnie Stari Slankamen w Serbii), ale nie mógł powstrzymać ich przed przekroczeniem granicy. Rubinus, jako lider udvornici z Vép, brał udział w kampanii przeciwko Kumanom, gdzie pokonali ich pod Sövényvár w komitacie Csongrád.[1][3] Wspomniana karta Władysława została napisana przy okazji tego wydarzenia. W dokumencie, który już nazywał go ispánem komitatu Vas[5], król podarował ziemie Vép i Winnicę (dziś część Szombathely), obie pierwotnie będące częścią udvornici, Rubinusowi i jego dwóm braciom.[4] 10 marca 1283 r. Niektórzy rycerze zamkowi z Vép, którzy brali udział w akcji wojskowej Rubinusa przeciwko Kumanom, zostali wyniesieni do grupy królewskich sług. Potwierdza się, że walczył w oblężeniu Szalánca (dziś Slanec, Słowacja) latem 1281 r., gdy armia królewska unicestwiła zdrajcę w domenie Aby Finty.[4] W dokumencie królewskim Rubinus był urzędującym sędzią królewskim (w marcu 1283 r.).[5] To ostatnia wzmianka o Rubinusie. Jako że jest on jedynym znanym członkiem swojej rodziny, Hermánów, który działał w Siedmiogrodzie, nie można wykluczyć, że był on przodkiem XIV-wiecznego sędziego królewskiego Lamperta i/lub Lacka, przodka potężnej rodziny Lackfi.[2]

In early 1280, papal legate Philip, Bishop of Fermo and the Hungarian lords extracted a ceremonious promise from the Cuman chieftains of giving up their pagan customs, and persuaded the young King Ladislaus to swear an oath to enforce the keeping of the Cuman chieftains' promise. Many Cumans decided to leave Hungary instead of obeying the legate's demands. Ladislaus followed the moving Cumans as far as Szalánkemén (now Stari Slankamen in Serbia), but could not hinder them from crossing the frontier. Rubinus, as leader of the udvornici from Vép participated in the campaign against the Cumans, where defeated them at Sövényvár in Csongrád County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus' afore-mentioned charter was written on the occasion of this event. In the document, which already referred to him as ispán of Vas County,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} the King donated the lands of Vép and Szőlős (today part of Szombathely), both were originally part of the udvornici holdings, to Rubinus and his two brothers.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} On 10 March 1283, some castle warriors from Vép, who had participated in Rubinus' military actions against the Cumans, were elevated to the group of royal servants. It confirmed that he fought in the siege of Szalánc (today Slanec, Slovakia) in the summer of 1281, when the royal army annihilated the traitor Finta Aba's domain.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The royal document referred to Rubinus as the incumbent Judge royal (in March 1283).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} This is the last piece of information on Rubinus. As he is the only known member of his kindred, the Hermáns, who operated in Transylvania, it is conceivable that he was an ancestor of 14th-century members, Judge royal Lampert and/or Lack, the forefather of the powerful Lackfi family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 291.
  2. 2,0 2,1 Bényei, Balázs (2011). Hermán nembeli Lampert országbíró tisztségbe jutásának körülményei [Okoliczności mianowania Lamperta z klanu Hermán na urząd sędziego królewskiego]. W: Mihalik, Béla Vilmos; Zarnóczki, Áron (red.). Tanulmányok Badacsonyból. A Fiatal Levéltárosok Egyesületének konferenciája, Badacsony, 2010. július 9–10. Fiatal Levéltárosok Egyesülete. str. 12, 14.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Blazovich, László; Érszegi, Géza; Turbuly, Éva (1998). Levéltárak–kincstárak. Források Magyarország levéltáraiból 1000–1686 [Archiwa - Skarby: źródła historyczne z archiwów Węgier, 1000–1686]. Magyar Levéltárosok Egyesülete. str. 209-210.
  4. 4,0 4,1 4,2 Szentpétery, Imre (1961). Az Árpád-házi királyok okleveleinek kritikai jegyzéke II. kötet 2–3. füzet, 1272–1290 [Krytyczny rejestr królewskich dokumentów dynastii Arpadów, Vol. 2. No. 2–3.]. Magyar Országos Levéltár. str. 134, 263, 308.
  5. 5,0 5,1 5,2 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 34, 39, 225.

Źródła

  • Bényei, Balázs (2011). Hermán nembeli Lampert országbíró tisztségbe jutásának körülményei [Okoliczności mianowania Lamperta z klanu Hermán na urząd sędziego królewskiego]. W: Mihalik, Béla Vilmos; Zarnóczki, Áron (red.). Tanulmányok Badacsonyból. A Fiatal Levéltárosok Egyesületének konferenciája, Badacsony, 2010. július 9–10. Fiatal Levéltárosok Egyesülete. str. 11–23. ISBN 978-963-08-3098-0.
  • Blazovich, László; Érszegi, Géza; Turbuly, Éva (1998). Levéltárak–kincstárak. Források Magyarország levéltáraiból 1000–1686 [Archiwa - Skarby: źródła historyczne z archiwów Węgier, 1000–1686]. Magyar Levéltárosok Egyesülete. ISBN 963-04-9965-7.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Szentpétery, Imre (1961). Az Árpád-házi királyok okleveleinek kritikai jegyzéke II. kötet 2–3. füzet, 1272–1290 [Krytyczny rejestr królewskich dokumentów dynastii Arpadów, Vol. 2. No. 2–3.]. Magyar Országos Levéltár.
  • Szőcs, Tibor (2012). Az Árpád-kori nádorok és helyetteseik okleveleinek kritikai jegyzéke [Krytyczny rejestr dokumentów palatynów i ich zastępców z epoki Arpadów]. Magyar Országos Levéltár. ISBN 978-963-631-219-0.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Hermán Rubinus (węg.)
Rubin(węg.)
Ruben (węg.)

Sędzia królewski
Sędzia królewski
Okres 1283
Poprzednik János
Następca Aba Amadé
Dane biograficzne
Klan Hermán
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1283
Ojciec Herman
Matka nieznana