Kinizsi Pál: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 34: Linia 34:
 
=== Pochodzenie i wczesne życie ===
 
=== Pochodzenie i wczesne życie ===
  
Pochodzenie Pál jest niejasne. Według niektórych źródeł był synem młynarza [1], a przed karierą wojskową był młynarzem-czeladnikiem [2]. Według niektórych serbskich historyków był on pochodzenia serbskiego [3] [4] i prawdopodobnie był potomkiem [[Vuk Branković|Vuka Brankovića]], choć nie można tego ustalić [3].
+
Pochodzenie Pál jest niejasne. Według niektórych źródeł był synem młynarza<ref>Charles Hebbert; Norm Longley; Dan Richardson (2002). ''[https://books.google.com/books?id=uuEQsiwrldoC&pg=PA284 Hungary]''. Rough Guides. str. 284–. ISBN 978-1-85828-917-5.</ref>, a przed karierą wojskową był młynarzem-czeladnikiem<ref>Franz Babinger (1992). ''[https://books.google.com/books?id=PPxC6rO7vvsC&pg=PA374 Mehmed the Conqueror and His Time]''. Princeton University Press. str. 374–. ISBN 0-691-01078-1.</ref>. Według niektórych serbskich historyków był on pochodzenia serbskiego [3] [4] i prawdopodobnie był potomkiem [[Vuk Branković|Vuka Brankovića]], choć nie można tego ustalić [3].
  
  <small><small>Kinizsi's ancestry is obscure. According to some he was a son of a miller,<ref name="HebbertLongley2002">{{cite book|author1=Charles Hebbert|author2=Norm Longley|author3=Dan Richardson|title=Hungary|url=https://books.google.com/books?id=uuEQsiwrldoC&pg=PA284|year=2002|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-917-5|pages=284–}}</ref> and prior to his military career, he was a journeyman miller.<ref name="Babinger1992">{{cite book|author=Franz Babinger|title=Mehmed the Conqueror and His Time|url=https://books.google.com/books?id=PPxC6rO7vvsC&pg=PA374|year=1992|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-01078-1|pages=374–}}</ref> According to some Serbian historians, he was of Serbian origin,<ref name="Szalay1862">{{cite book|author=László Szalay|title=Das Rechtsverhältniss der serbischen Niederlassungen zum Staate in den Ländern der ungarischen Krone|url=https://books.google.com/books?id=QbIAAAAAcAAJ&pg=PA7|year=1862|publisher=Lauffer & Stolp|pages=7–}}</ref><ref>Љубомир Степанов: Срби у Кнезу (Темишвар, 1998)</ref> and was possibly a descendant of [[Vuk Branković]], though this could not be determined.<ref name="Szalay1862"/> </small></small>
+
  <small><small>Kinizsi's ancestry is obscure. According to some he was a son of a miller, and prior to his military career, he was a journeyman miller. According to some Serbian historians, he was of Serbian origin,<ref name="Szalay1862">{{cite book|author=László Szalay|title=Das Rechtsverhältniss der serbischen Niederlassungen zum Staate in den Ländern der ungarischen Krone|url=https://books.google.com/books?id=QbIAAAAAcAAJ&pg=PA7|year=1862|publisher=Lauffer & Stolp|pages=7–}}</ref><ref>Љубомир Степанов: Срби у Кнезу (Темишвар, 1998)</ref> and was possibly a descendant of [[Vuk Branković]], though this could not be determined.<ref name="Szalay1862"/> </small></small>
  
 
Pierwsza wzmianka o jego nazwisku pochodzi z 1464 r., W łacińskim pisemnym dokumencie wspominającym, że ''Egrenius'' (Jego Ekscelencja) ''Paulus de Kenezy'' '''otrzymuje w posiadanie''' komiatat [[Abaúj]] [5]. Później w 1510 r. pojawia się również w postaci ''Paulo de Kynys Comiti Themesiensi et Generali Capetaneo partium Regni nostrum inferiorum'' [6].
 
Pierwsza wzmianka o jego nazwisku pochodzi z 1464 r., W łacińskim pisemnym dokumencie wspominającym, że ''Egrenius'' (Jego Ekscelencja) ''Paulus de Kenezy'' '''otrzymuje w posiadanie''' komiatat [[Abaúj]] [5]. Później w 1510 r. pojawia się również w postaci ''Paulo de Kynys Comiti Themesiensi et Generali Capetaneo partium Regni nostrum inferiorum'' [6].

Wersja z 08:30, 22 cze 2020

Kinizsi Pál (łac. Paulus de Kenezy, rum. Paul Cneazul lub Pavel Chinezu) (* 1432, † 1494), dowódca w służbie armii węgierskiej pod panowaniem króla Macieja Korwina. Był księciem komitatu Temes (w historycznym regionie Banat, obecnie część Serbii i Rumunii) od 1484 r. i kapitanem generalnym Dolnych Części. Był generałem słynnej Czarnej Armii króla Macieja. Słynny ze zwycięstwa nad Turkami w bitwie na Chlebowym Polu w październiku 1479 roku. Podobno nigdy nie przegrał żadnej bitwy.

Pál Kinizsi (1432–1494), also known as Paulus de Kenezy (in Latin) or Paul Cneazul or Pavel Chinezu (in Romanian) was a general in the service of Hungarian army under king Matthias Corvinus. He was the Count of Temes County (in the historical Banat region, now part of Serbia and Romania ) from 1484 and Captain-General of the Lower Parts. He was a general of King Mathias' famed Black Army. He is famous for his victory over the Ottomans in the Battle of Breadfield in October 1479. He reputedly has never lost a battle. 

Życie

Pochodzenie i wczesne życie

Pochodzenie Pál jest niejasne. Według niektórych źródeł był synem młynarza[1], a przed karierą wojskową był młynarzem-czeladnikiem[2]. Według niektórych serbskich historyków był on pochodzenia serbskiego [3] [4] i prawdopodobnie był potomkiem Vuka Brankovića, choć nie można tego ustalić [3].

Kinizsi's ancestry is obscure. According to some he was a son of a miller, and prior to his military career, he was a journeyman miller. According to some Serbian historians, he was of Serbian origin,[3][4] and was possibly a descendant of Vuk Branković, though this could not be determined.[3] 

Pierwsza wzmianka o jego nazwisku pochodzi z 1464 r., W łacińskim pisemnym dokumencie wspominającym, że Egrenius (Jego Ekscelencja) Paulus de Kenezy otrzymuje w posiadanie komiatat Abaúj [5]. Później w 1510 r. pojawia się również w postaci Paulo de Kynys Comiti Themesiensi et Generali Capetaneo partium Regni nostrum inferiorum [6].

The first mention of his name is in 1464, in a Latin written document mentioning that Egrenius (His Excellency) Paulus de Kenezy receives a possession in the Abaúj County[5]. Later in 1510, appears also in form of Paulo de Kynys Comiti Themesiensi et Generali Capetaneo partium Regni nostrum inferiorum[6]. 

Kariera wojskowa

Jego centralną posiadłością był Nagyvázsony. [od kiedy?]

His central estate was the Castle of Nagyvázsony.Szablon:When 

Po śmierci króla Macieja w 1490 r. poparł czeskiego króla Węgier Władysława II Jagiellończyka i wielkich magnatów przeciwko nieślubnemu synowi Macieja i wyznaczonemu następcy Janowi Korwinowi. To on zniszczył najemną Czarną Armię byłego króla, która po jego rozwiązaniu stała się bandą rabusiów. Został sparaliżowany z powodu udaru i wkrótce potem zmarł. Jest jednym z niewielu generałów na świecie, który nigdy nie przegrał bitwy.

After the death of king Matthias in 1490 he supported the Bohemian king Vladislas II of Hungary and the great magnates against Matthias' illegitimate son and designated successor John Corvinus. He destroyed the former king's mercenary Black Army which had become a robber band after its dissolution.

He then was crippled by a stroke and died shortly afterwards. He is one of the few generals of the world who never lost a battle.

Rodzina

Poślubił Benignę Magyar [7], córkę Blaise'a Magyara, innego generała Korwina.

He married Benigna Magyar,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} the daughter of Blaise Magyar, another general of Corvinus. 

Tytuły

*"Count of Temes" ()[7]
  • "Captain General of the Lower Parts of the Kingdom of Hungary" ()

Folklor

W legendach znany jest jako pospolity. [9] Kinizsi jest bohaterem niektórych węgierskich i rumuńskich opowieści ludowych wraz z królem Maciejem Korwinem jako niezwykle silnym uczniem byłego młynarza. Według tych opowieści król polował w lesie Bakony w pobliżu młyna, w którym pracował i poprosił o drinka; Kinizsi, aby pokazać swoją siłę, podał puchar kielichowi młyńskiemu. Pod wrażeniem króla zabrał go do służby, gdzie siła, waleczność i lojalność Kinizsi przyniosły mu szybką awans. Mówi się, że władał dwoma wielkimi mieczami w bitwie i tańczył taniec zwycięstwa po Bitwie o Chleb Chlebowy ze schwytanym lub martwym Turkiem pod każdym ramieniem, a trzeci trzymał z włosami lub pasem w zębach.

In legends, he is known as a commoner.[8] Kinizsi is a hero of some Hungarian and Romanian folk tales along with king Matthias Corvinus as an extremely strong former miller's apprentice. According to these tales, the king was hunting in the Bakony forest near the mill where he worked and asked for a drink; Kinizsi, to show his strength, served the cup on a millstone. The king, impressed, took him into his service, where Kinizsi's strength, prowess and loyalty earned him rapid promotion. He is said to have wielded two greatswords in battle and to have danced a victory dance after the Battle of Kenyérmező with a captured or dead Turk under each arm and a third held with his hair or belt in his teeth. 

Honors

Znaczki pocztowe: Znaczki pocztowe Paula Kinizsi zostały wydane przez Węgry 1 stycznia 1943 r. [10] oraz w 1945 r. Ten sam znaczek został obciążony opłatą w wysokości 28 wypełniaczy na 5 wypełniaczach i wydany w 1945 r. [11]

Postage stamps: Pál Kinizsi postage stamps were issued by Hungary on 1 January 1943.[9] and in 1945. This same stamp was surcharged 28 fillér on 5 fillér and issued in 1945.[10] 

Przypisy

  1. Charles Hebbert; Norm Longley; Dan Richardson (2002). Hungary. Rough Guides. str. 284–. ISBN 978-1-85828-917-5.
  2. Franz Babinger (1992). Mehmed the Conqueror and His Time. Princeton University Press. str. 374–. ISBN 0-691-01078-1.
  3. 3,0 3,1 László Szalay (1862). Das Rechtsverhältniss der serbischen Niederlassungen zum Staate in den Ländern der ungarischen Krone. Lauffer & Stolp. str. 7–. https://books.google.com/books?id=QbIAAAAAcAAJ&pg=PA7. 
  4. Љубомир Степанов: Срби у Кнезу (Темишвар, 1998)
  5. Csánki Dezső, Magyarország történelmi földrajza a Hunyadiak korában, vol. I, p. 228, citat în Ioan Hațegan, Ligia Boldea, Dumitru Țeicu, Cronologia Banatului: Banatul între 934–1552, vol. II, partea 1, Timișoara: Ed. Banatul, 2006, (versiune online), p. 262
  6. Csánki Dezső, Magyarország történelmi földrajza a Hunyadiak korában, vol. I, p. 228, citat în Ioan Hațegan, Ligia Boldea, Dumitru Țeicu, Cronologia Banatului: Banatul între 934–1552, vol. II, partea 1, Timișoara: Ed. Banatul, 2006, (versiune online), p. 262
  7. Géza Dávid; Pál Fodor (2007). Ransom Slavery Along the Ottoman Borders: (Early Fifteenth - Early Eighteenth Centuries). BRILL. str. 4–. ISBN 90-04-15704-2. https://books.google.com/books?id=00ZuXUdx2GgC&pg=PA4. 
  8. Peter F. Sugar; Péter Hanák; Tibor Frank (1994). A History of Hungary. Indiana University Press. str. 72–. ISBN 0-253-20867-X. https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA72. 
  9. colnect.com/en/stamps/stamp/179984-Pál_Kinizsi_-1494-Characters_and_Relics_of_Hungarian_History-Hungary.
  10. colnect.com/en/stamps/stamp/253619-Pál_Kinizsi_-1494-Surcharged-Hungary.

Źródła

  • Kocsis, Károly; Eszter Kocsisné Hodosi (1998). Ethnic Geography of the Hungarian Minorities in the Carpathian Basin. Simon Publications LLC. ISBN 1-931313-75-X. Retrieved 2008-05-21.
  • Országos Széchényi Könyvtár (1972). The National Széchényi Library. National Széchényi Library.

Kinizsi Pál (węg.)
Paulus de Kenezy (łac.)
Paul Cneazul (rum.)
Pavel Chinezu (rum.)

Sędzia królewski
Pál Kinizsi w romantycznym obrazie przedstawiającym go w mundurze husarskim z XVII wieku.
Pál Kinizsi w romantycznym obrazie przedstawiającym go w mundurze husarskim z XVII wieku.
Plik:Kinizsi Pál pecsétje.JPG
Sędzia królewski
Okres 1494
Poprzednik Báthori V. István
Następca Geréb III. Péter
Dane biograficzne
Rodzina Kinizsi
Pochodzenie węgierskie/serbskie (?)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1432
Śmierć 1494
Żona Magyar Benigna
Sukcesy zwycięstwo w bitwie na Chlebowym Polu