Rátót I. László

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Podczaszy królewski (1291-1294) Następca: Péter (podczaszy) brak urzędu Poprzednik: Ban całej Slawonii (1300) Następca: Babonić IV. István Kőszegi III. Henrik Rátót I. László (pol. Władysław I Rátót) (* nieznana, † w kwietniu 1328), węgierski szlachcic, w czasie interregnum stronnik pretendenta do tronu Węgier księcia czeskiego Wacława . Później, razm z krewnymi dołączył do Karola I. Został pohańbiony w ostatniej dekadzie swojego życia. Był przodkiem rodziny Tari. Ladislaus (I) from the kindred Rátót (; died April 1328) was a Hungarian nobleman and landowner at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as Ban of Slavonia in 1300. Initially, he was a member of the court of pretender Wenceslaus during the era of Interregnum. Alongside his kinship, he joined Charles I later. He became disgraced in the last decade of his life. He was the ancestor of the Tari family. Rodzina László (także Lack) urodził się w potężnym i wpływowym rodzie Rátót, jako syn Stefana I („Porca”), który był mocnym stronnikiem królowej Elżbiety Kumanki, pełniąc kilka funkcji na jej dworze od 1265 r. [1]. Jest prawdopodobne, że jedyna znana żona Stefana, Aglent Smaragd, nie była matką László; nadal żyła w 1327 r. i była zakonnicą beginką w klasztorze Sibylla w Budzie. Jej bracia, Władysław i Aynard byli aktywnymi dworzanami nawet w 1350 r. [2] László miał czterech znanych braci: najstarszego Dominika II przez dziesięciolecia uważanego za prawdziwą głowę rodziny i potężnego barona. Wawrzyńca, który zginął w bitwie nad jeziorem Hód (w pobliżu dzisiejszego Hódmezővásárhely) w 1282 r. Kogut, który zginął w bitwie pod Rozgonami w 1312 r. Najmłodszym bratem był Eustachy III (zwany także „Wielkim”). Po raz pierwszy wspomniano o László we współczesnych mu zapisach dopiero w 1338 r., Więc był prawdopodobnie znacznie młodszy od swoich zmarłych braci, a jego matką była być może Aglent Emerald [3]. Ladislaus (also Lack) was born into the prestigious and influential gens (clan) Rátót, as the son of Stephen I ("the Porc"), who was a strong confidant of Queen Elizabeth the Cuman and held several offices in her court since 1265.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is plausible that Stephen's only known wife Aglent Smaragd was not the mother of Ladislaus; she was still alive in 1327, and was a Beguine nun at the Sibylla cloister in Buda. Her brothers, Ladislaus and Aynard were active courtiers even in 1350.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus had four known brothers: the eldest one, Dominic II was considered actual head of the family and a powerful baron for decades. Lawrence was killed in the Battle of Lake Hód (near present-day Hódmezővásárhely) in 1282. Kakas perished in the Battle of Rozgony in 1312. The youngest brother was Leustach III (also "the Great"). He was first mentioned by contemporary records only in 1338, thus he was presumably much younger than his late brothers, and his mother was perhaps Aglent Smaragd. W 1290 r. László ożenił się z niezidentyfikowaną córką Mikołaja Kacsicsa z gałęzi Zagyvafői. Mieli troje dzieci; Oliwiera II, Stefana Tariego (pierwszego członka szlacheckiej rodziny Tari) i Ankę, która poślubiła Thepsena Posegi. Wnukiem László był Wawrzyniec Tari, słynny rycerz i pielgrzym w czasach Zygmunta. Rodzina Tari wyginęła w 1472 r. [4] Ladislaus engaged an unidentified daughter of Nicholas Kacsics from the Zagyvafői branch in 1290. They had three children; Oliver II, Stephen Tari (the first member of the Tari noble family) and Anka (Anne), who married a certain Thepsen of Posega. Ladislaus' great-grandson was Lawrence Tari, the famous knight and pilgrim in the age of Sigismund. The Tari family became extinct in 1472. Kariera O László po raz pierwszy wspomniano w nieautentycznej karcie z 1283 r., w której opisano proces i późniejsze porozumienie w ramach konfederacji ich majątków. Siedem lat później, w 1290 r., podpisał również ten dokument, który dał pokój między rodem Rátót i klanem Kacsics w komitacie Nógrád po serii starć i dominacji, które doprowadziły do brutalnego morderstwa Eustachego Kacsicsa i zniszczenia jego fortów. László ożenił się z wnuczką zmarłego Eustachego [5] Ladislaus was first mentioned by a non-authentic charter in 1283, which narrates a lawsuit and a subsequent agreement within the kindred following the division of their estates. Seven years later, in 1290, he countersigned that document too, which concluded a peace between the Rátót and Kacsics clans in Nógrád County after series of clashes and dominations, which resulted Leustach Kacsics' brutal murder and the devastation of his forts. In accordance with the treaty, Ladislaus Rátót engaged the late Leustach's sister.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Wraz z bratem Dominikiem László był uważany za wiernego stronnika króla Andrzeja III po koronacji w 1290 r. László i jego bracia uczestniczyli w zgromadzeniu biskupów, szlachty, Saksonów, Seklerów i Kumanów w Peszcie latem 1298 r. [6] ] László został Master of the stewards około lutego 1291 roku i zachował tę godność co najmniej do lipca 1294 roku. [7] Ponieważ w nadchodzących dziesięcioleciach nie ma znanego urzędnika, przypuszcza się, że László pełnił tę funkcję do 1300 r. [5], gdy został powołany na bana Slawonii. Prawdopodobnie sprawował urząd do śmierci Andrzeja III i wyginięcia dynastii Arpadów w styczniu 1301 r. [8] Ponieważ zwierzchnictwo nad terytorium Slawonii zostało podzielone między Kőszegich i Babonićiów, którzy rządzili swoimi oligarchicznymi domenami niezależnie od władzy królewskiej ostatnich lat XIII wieku, László nie miał faktycznej kontroli nad Slawonią i praktycznie służył w tym charakterze tylko na dworze królewskim, podczas gdy on nosił tytuł. [5] Po kolejnym podziale majątków rodu, pod koniec XIII wieku lub z początku XIV wieku, László i jego ród zostali wyłącznymi właścicielami Ágasvár (zwanego „Zamkiem Ágas”), małego fortu położonego w paśmie górskim Mátra, który poprzednio pełnił funkcję rodowej krewnej [9]. Alongside his brother Dominic, Ladislaus was considered a loyal supporter of King Andrew III from his coronation in 1290. Ladislaus and his kinship attended the assembly of the prelates, noblemen, Saxons, Székelys, and Cumans in Pest in the summer of 1298.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was made Master of the stewards around February 1291, and held the dignity at least until July 1294.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As there is no known office-holders in the upcoming decades, it is presumable that Ladislaus served in this capacity until 1300,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} when he was appointed Ban of Slavonia. He perhaps held the office until the death of Andrew III and the extinction of the Árpád dynasty in January 1301.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As the suzerainty over the territory of Slavonia were divided between the Kőszegis and Babonići, who ruled their oligarchic provinces independently of the royal power by the last years of the 13th century, Ladislaus had no effective control over Slavonia, and virtually served in this capacity in the royal court only, while he bore the title.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Following another division of estates within the kindred sometimes in the late 13th century or early 14th century, Ladislaus and his branch became the sole owners of Ágasvár (lit. "Ágas Castle"), a small fort located in the mountain range of Mátra, which had formerly functioned as the kindred's residence.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po śmierci Andrzeja László poparł roszczenia księcia czeskiego Wacława w nadchodzącej wojnie o sukces na tronie węgierskim. Był członkiem tej węgierskiej delegacji, która udała się do Czech i ofiarowała koronę młodemu księciu [10]. Jego ojciec, król czeski Wacław II, spotkał się z węgierskimi wysłannikami w Hodonínie na początku sierpnia 1301 r. i przyjął ich ofertę w imieniu jego syna [11]. László został nazwany skarbnikiem dworu królewskiego Wacława październiku 1302 r., choć Wacław miał tylko narzeczoną, Elżbietę, córkę Andrzeja III, która mieszkała w tym czasie w Austrii) [12]. W 1307 r. László złożył przysięgę wierności Karolowi z Anjou wraz ze swoimi braćmi i kuzynami [10]. Uczestniczył w zjeździe w Rákos 10 października 1307 r., gdzie potwierdzono roszczenia Karola do tronu [13]. Wraz z braćmi Dominikiem i Kogutem byli obecni na Zgromadzeniu Narodowym 27 listopada 1308 roku w Peszcie, gdzie Karol został jednogłośnie ogłoszony królem [13]. László był reprezentowany przez Dominika podczas Drugiej Koronacji Karola I w dniu 15 czerwca 1309 r. [14] After Andrew's death, Ladislaus supported the claim of Wenceslaus in the emerging war of succession for the Hungarian throne. He was a member of that Hungarian delegation, which traveled to Bohemia and offered the crown to the young prince.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His father, the Bohemian king Wenceslaus II met the Hungarian envoys in Hodonín in early August 1301 and accepted their offer in his son's name.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ladislaus was referred to as treasurer of the queenly court in October 1302 (albeit Wenceslaus had only fiancée, Elizabeth of Töss, who lived in Austria during that time).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} By 1307, Ladislaus took an oath of allegiance to Charles of Anjou, alongside his brothers and cousins.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He attended the Diet of Rákos on 10 October 1307, which confirmed Charles' claim to the throne.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Alongside his brothers, Dominic and Kakas, he was present at the national assembly on 27 November 1308 in Pest, where Charles was unanimously proclaimed king.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His person was represented by Dominic at the second coronation of Charles I on 15 June 1309.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po śmierci swojego starszego brata Dominika, w drugiej połowie 1320 r., László pozostał ostatnim członkiem swojego pokolenia w rodzie Rátót, nie licząc swojego młodszego brata Eustachego III. Stopniowo tracił wpływy na dworze królewskim od czasu wojny zjednoczeniowej Karola, gdzie pojawili się wykwalifikowani żołnierze i dowódcy wojskowi. Na początku lat trzydziestych László pogrążył się w konflikcie z jednym z nich, Mikcsem Ákosem, banem Slawonii, który z powodzeniem walczył z oligarchami i innymi wrogami Karola. Z powodu tej konfrontacji László, który reprezentował starą elitę przeciwko „nowej arystokracji króla”, został zhańbiony na dworze królewskim. Następnie László został uwięziony i skazany na śmierć. Odkupił swoją wolność zapisami Váchartyán, Kisnémedi (oba w komitacie Pest), jak i Selida w komitacie Nógrád na rzecz Mikcsa Ákosa w 1325 r. Jednocześnie zrekompensował swojemu zięciowi Thepsenowi, który dziedziczył część Váchartyána, z części w Vácrátót. László wycofał się z życia publicznego. Swoją ostatnią wolę i testament skompilował w kwietniu 1328 r. Wkrótce zmarł [10]. Following the death of his elder brother, Dominic in the second half of 1320, Ladislaus remained the last member of his generation in the Rátót clan, not including his younger brother Leustach III. He gradually lost influence in the royal court since Charles' unification war, where skilled soldiers and military leaders were emerged. In the early 1320s, Ladislaus was embroiled in conflict with one of them, Mikcs Ákos, Ban of Slavonia, who successfully fought against the oligarchs and Charles' other enemies. Because of their confrontation, Ladislaus, who represented the old elite against the king's "new aristocracy", became disgraced at the royal court. Thereafter Ladislaus was imprisoned and sentenced to death. He ransomed his liberty with the bequeathing of Váchartyán, Kisnémedi (both in Pest County) and Selid in Nógrád County to Mikcs Ákos in 1325. Simultaneously, he compensated his son-in-law Thepsen, who would have inherited a part of Váchartyán, with a portion in Vácrátót. Ladislaus retired from public life thereafter. He compiled his last will and testament in April 1328. He died soon.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Źródła Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. Kádár, Tamás (2014). Egy hűséges báró a XIII–XIV. század fordulóján. Rátót nembeli "Porc" István fia Domonkos nádor [Lojalny baron na przełomie XIII i XIV wieku: palatyn Dominik, syn Stefana „Porca” z rodu Rátót]. Fons. Szentpétery Imre Történettudományi Alapítvány. 21 (3): str. 267–288. ISSN 1217-8020. Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): 41–62. Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Rátót I. László (węg.) Władysław I Rátót (pol.) — Podczaszy królewski Ban całej Slawonii — Podczaszy królewski Okres od 1291 do 1294 Poprzednik Péter (podczaszy) Następca brak urzędu Ban całej Slawonii Okres od 1300 Poprzednik Babonić IV. István Następca Kőszegi III. Henrik Dane biograficzne Ród Rátót Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć 1328 Ojciec I. István Matka Smaragd Aglent Rodzeństwo II. Domokos Lőrinc Kakas III. Leusták Żona N Kacsics Dzieci Oliver II István Tari Anka