|
Szécsi I. Miklós (pol. Mikołaj I Szécsi, chor. Nikola I. Széchy) (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu Szécsi. Ban całej Slawonii (totius Sclauoniae banus) (1346-1349), Ban Dalmacji i Chorwacji (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie Ban całej Slawonii (1366–1368 i 1372–1373). Jest przodkiem gałęzi rodziny Szécsi w górnej części Lindawy.
Nikola Széchy (Seč) (mađ. Széchy Miklós) (?, o. 1320. - ?, 1387.), ugarski velikaš te ban cijele Slavonije (totius Sclauoniae banus) (1344.-1349.), hrvatski ban (1359.-1366. i 1374.-1380.) i slavonski ban (1366.-1368. i 1372.-1373.).
Życiorys
Syn Piotra, hrabiego Nógrád i Sebe Debrői. Miklós poślubił Małgorzatę, córkę Pawła, a wnuczkę palatyna Doży Debreceniego, z którą miał czterech synów: Jana, Franciszka, Mikołaja i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ispánem Nógrád, Sáros i Spiša, a także małżonkiem Spiša i Sárvára. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla Ludwika I. Andegaweńskiego, od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „ban całej Slawonii”[1]. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika, a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w Haliczu sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ispánem Krassó i był nim przez jeden rok. Jako „ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.
Son of Peter, Count of Nógrád, and Sebe Debrői. He married Margaret of Debrecen, they had four children. He was sent to Poland by King Louis I in 1345, when the Czechs laid siege to Kraków. Between 1346 and 1349, he served as the ban of Croatia.
He took part in the King's second Neapolitan campaign, as well as in the unsuccessful 1352 campaign against the Lithuanian pagans, where he himself was wounded. Upon his return in 1354, he was made supreme count of Krassó.
Bio je jedan od najznačajnijih pristaša kralja Ludovika I. Anžuvinca (1342.-1382.) koji mu je dodijelio niz službi na teritoriju Hrvatske i Dalmacije te Slavonije. Nakon što je kralj Ludovik I. 1343. godine potvrdio privilegije nižem slavonskom plemstvu i slobodnjacima, poslao ga je tamo sa zadatkom da, kao "ban cijele Slavonije" provede kraljevu odluku. Kao "ban Hrvatske i Dalmacije" aktivno je sudjelovao u političkim i vojnim zbivanjima u Dalmaciji, gdje je izmirio plemstvo i pučanstvo grada Trogira, nakon bune pučana tijekom 1357.–1358. godine.
W ostatnich latach rządów król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem[2]. W latach 1381–1382 był ispánem komitatów Vas i Pozsony. Trzykrotnie był sędzią królewskim i za panowania córki Ludwika, Marii zakończył karierę jako palatyn.
Po śmierci Ludwika poparł Zygmunta Luksemburskiego i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
Źródła
- Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
- Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon str. 253. [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.
Referencje
- Markó László: A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig, Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.
Przypisy
|
|
