Raška: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 35: | Linia 35: | ||
Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub appanage następujących stanów: | Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub appanage następujących stanów: | ||
| − | |||
| − | |||
*[[Principality of Serbia (early medieval)|Serbian Principality]] (768–960), center of state and religious see ([[Eparchy of Raška]]) | *[[Principality of Serbia (early medieval)|Serbian Principality]] (768–960), center of state and religious see ([[Eparchy of Raška]]) | ||
| Linia 46: | Linia 44: | ||
*[[Serbian Despotate]], crownland | *[[Serbian Despotate]], crownland | ||
| − | W ''[O zarządzaniu państwem De Administrando Imperio]'' Konstantyna VII Porfirogenety | + | W ''[O zarządzaniu państwem De Administrando Imperio]'' Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%C5%82aw_Klonimirovi%C4%87 Časlava Klonimirovicia] (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: [[Zahumle]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Trawunia Trawunia], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Duklja] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Narentanie Pagania]. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim. |
| − | |||
| − | |||
=== Współczesność === | === Współczesność === | ||
Wersja z 08:15, 27 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Raška (pol. Raszak, węg. Raška, serb. Рашка, łac. Rascia) to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto Ras (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.[1]
Spis treści
Name
Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa[2]. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez Konstantyna VII Porfirogenetę[3], a także bizantyjską pieczęć Jana, gubernatora Ras (ok.971–976) ).[4]
W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej eparchii Ras, skupionej w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną[1].
Pod rządami Stefana Nemanji Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.potrzebne źródło Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wiekupotrzebne źródło wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia.
Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo.
W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów Raška (Rascia, Ráczság), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech.
History
Średniowiecze
Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub appanage następujących stanów:
- Serbian Principality (768–960), center of state and religious see (Eparchy of Raška)
- Catepanate of Ras and Theme of Sirmium (960–1043), Byzantine province
- Grand Principality of Duklja (1043–1101), crownland; appanage
- Serbian Grand Principality (1101–1217), crownland
- Serbian Kingdom (1217–1345), crownland
- Serbian Empire (1345–1371), crownland
- Serbian Despotate, crownland
W [O zarządzaniu państwem De Administrando Imperio] Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami Časlava Klonimirovicia (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim[3]. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: Zahumle, Trawunia, Duklja i Pagania. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim.
Współczesność
W latach 1918–1922 powiat Raška był jedną z jednostek administracyjnych Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Jej siedziba znajdowała się w Novi Pazar. W 1922 r. Utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w Čačaku. W 1929 r. Zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (banovinas). Region ten jest częścią szerszego regionu „starej Serbii”, używanego w kategoriach historycznych.
Between 1918 and 1922, Raška District was one of the administrative units of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes. Its seat was in Novi Pazar. In 1922, a new administrative unit known as the Raška Oblast was formed with its seat in Čačak. In 1929, this administrative unit was abolished and its territory was divided among three newly formed provinces (banovinas). The region is a part of the wider "Old Serbia" region, used in historical terms.
Kultura
Niektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do szkoły architektonicznej Raška. Należą do nich: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stari Ras oraz klasztory Gradac i Stara Pavlica.[5]
Some of the churches in western Serbia and eastern Bosnia were built by masters from Raška, who belonged to the Raška architectural school. They include: Church of the Holy Apostles Peter and Paul in Stari Ras, and monasteries of Gradac and Stara Pavlica.
Geografia
Podregiony
- Stari Vlah (Szablon:Lang-sr-Cyrl, Szablon:IPA-sh, "Old Vlah") is part of Priboj, Nova Varoš, Prijepolje, Užice, Čajetina, and Arilje, which is part of the Zlatibor District, and Ivanjica, which is part of Moravica District.Szablon:Citation needed
- Pešter
- South Podrinje
- Raška (river)
- Sjenica Field
- Rujno
- Zlatibor
- Pljevlja Field
- Nadibar
- Dragačevo
- Ibarski Kolašin
Zobacz także
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.
- ↑ Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". The Serbian Question in the Balkans. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.
- ↑ 3,0 3,1 Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.
- ↑ Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art. 1. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.
- ↑ Janićijević, Jovan, ed. (1998). The Cultural Treasury of Serbia. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. str. 147.
Źródła
- Bataković, Dušan T., red. (2005). Histoire du peuple serbe [Historia Serbów] (po francusku). Lausanne: L’Age d’Homme.
- Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.
- Curta, Florin (2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250. Cambridge: Cambridge University Press.
- Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
- Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
- Gigović, Ljubomir. "Etnički sastav stanovništva Raške oblasti" (PDF). Globus 2008, vol. 39, br. 33, str. 113–132. Београд. Zarchiwizowane z oryginału (PDF) dnia 2014-05-06.
- Hupchick, Dennis P. (2002). The Balkans: From Constantinople to Communism. New York: Palgrave.
- Ivić, Pavle, ed. (1995). The History of Serbian Culture. Edgware: Porthill Publishers.
- Janićijević, Jovan, ed. (1998). The Cultural Treasury of Serbia. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system.
- Калић, Јованка (1979). "Назив Рашка у старијој српској историји (IX-XII век)". Зборник Филозофског факултета. 14 (1): str. 79–92.
- Калић, Јованка (1989). "Прокопијева Арса". Зборник радова Византолошког института. 27–28: str. 9–17.
- Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". The Serbian Question in the Balkans. Belgrade: Faculty of Geography. str. 147–155.
- Калић, Јованка (2004). "Рашка краљевина: Regnum Rasciae". Зборник радова Византолошког института. 41: str. 183–189.
- Калић, Јованка (2010). "Стара Рашка". Глас САНУ. 414 (15): str. 105–114.
- Kalić, Jovanka (2017). "The First Coronation Churches of Medieval Serbia". Balcanica. 48: str. 7–18.
- Petrović, Milić F. (2007). "Raška oblast u Jugoslovenskoj državi 1918–1941". Časopis Arhiv – godina VIII broj 1/2. Beograd.
- Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.
- Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art. 1. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection.
- Proroković, D., 2014. Raška oblast kao geopolitičko žarište i njen značaj po položaj Srbije i Srpske /Raska region as a geopolitical hot spot and its significance for the position of Serbia and Srpska. Politeia, 4(7), str.175–193.
- Stephenson, Paul (2000). Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204. Cambridge University Press.
- Stephenson, Paul (2003). The Legend of Basil the Bulgar-Slayer. Cambridge: Cambridge University Press.
- Samardžić, Radovan; Duškov, Milan, red. (1993). Serbs in European Civilization. Belgrade: Nova, Serbian Academy of Sciences and Arts, Institute for Balkan Studies.
- Šćekić, Radenko; Leković, Žarko; Premović, Marijan (2015). "Political Developments and Unrests in Stara Raška (Old Rascia) and Old Herzegovina during Ottoman Rule". Balcanica. 46: str. 79–106.
- Thurn, Hans, ed. (1973). Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum. Berlin-New York: De Gruyter.
- Whittow, Mark (1996). The Making of Orthodox Byzantium, 600–1025. Basingstoke: Macmillan.
- Живковић, Тибор (2002). Јужни Словени под византијском влашћу 600–1025 (Słowianie południowi pod panowaniem bizantyjskim 600–1025). Београд: Историјски институт САНУ, Службени гласник.
- Živković, Tibor (2008). Forging unity: The South Slavs between East and West 550–1150. Belgrade: The Institute of History, Čigoja štampa.
Linki zewnętrzne
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu
